«Μνήμες λουσμένες στο όνειρο», τις λέξεις του νομπελίστα συγγραφέα από τη Γουατεμάλα, Μιγκέλ Ανχελ Αστούριας, δανείστηκε το Μουσείο του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή στην Αθήνα για την έκθεση που αναδεικνύει τον πολυδιάστατο ρόλο του «πολλαπλού» στη μοντέρνα και σύγχρονη τέχνη. Ξεχωριστά πολλαπλά, περίπου ενενήντα λιθογραφίες, γκραβούρες και κεραμικά από τη Συλλογή του Ιδρύματος, που φέρουν τις υπογραφές οκτώ κορυφαίων καλλιτεχνών του 19ου και του 20ού αιώνα παρουσιάζονται στις αίθουσές του μέχρι τον Δεκέμβριο. Αριστίντ Μαγιόλ (1861-1944), Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ (1864-1901), Ανρί Ματίς (1869-1954), Φερνάν Λεζέ (1881-1955), Πάμπλο Πικάσο (1881-1973), Ζορζ Μπρακ (1882-1954), Χουάν Μιρό (1893-1983) και Μπαλτίς (1908-2001) είναι οι πρωταγωνιστές αυτού του αφιερώματος.
«Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να αναλύσουμε λεπτομερώς τα πλεονεκτήματα που προσέφεραν στους καλλιτέχνες οι διάφορες τεχνικές του πολλαπλού: να προσεγγίζουν διαφορετικές μεθόδους δημιουργίας και να αναπτύσσουν έναν διαφορετικό τρόπο θεώρησης του έργου τέχνης· να αφήνουν τη μοναξιά του ατελιέ τους και να απολαμβάνουν, έστω πρόσκαιρα, τη χαρά της συνεργασίας· να διαδίδουν το έργο τους ευρύτερα και γρηγορότερα· να βάζουν τα έργα τους να συνυπάρχουν με γραπτά κείμενα πεζογράφων ή ποιητών», όπως επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau. Εξερευνώντας έτσι τον κόσμο της χαρακτικής και της κεραμικής, διαγράφεται και ο ρόλος-κλειδί πολλών συνεργατών που συμμετείχαν στην επεξεργασία των έργων. Σκύβοντας πάνω από κάθε έργο χωριστά, αποκαλύπτονται και οι μικρές ιστορίες πίσω από τη διαδρομή της δημιουργίας τους.
Οι επισκέπτες της έκθεσης θα μπορέσουν να ανακαλύψουν, μεταξύ άλλων, τις λιθογραφίες του Μαγιόλ, «που απεικονίζουν στο χαρτί την αρχιτεκτονική προσέγγιση του καλλιτέχνη στο θηλυκό σώμα. Οι σιλουέτες είναι ογκώδεις, στέρεες, γλυπτικές, όπως στα γλυπτά που ενέπνευσαν στη συνέχεια. Παρ’ όλα αυτά, τις διακρίνει ένας αισθησιασμός πρωτόγνωρος για εκείνη την εποχή», περιγράφει η επιμελήτρια της έκθεσης. Δώδεκα λιθογραφίες του Λοτρέκ, παρουσιάζουν τα καφωδεία με τις τραγουδίστριες, τις χορεύτριες και τις ηθοποιούς, τους οίκους ανοχής, τους ιππικούς αγώνες στο Παρίσι της εποχής του. Υπάρχουν ακόμα το «Τσίρκο» που ο Λεζέ έκανε με προτροπή του Στρατή Ελευθεριάδη-Τεριάντ, η «Θεογονία» του Ησίοδου εικονογραφημένη (στα ελληνικά) από τον Μπρακ, τα «Ανεμοδαρμένα ύψη» της Εμιλι Μπροντέ έτσι όπως τα φαντάστηκε ο Μπαλτίς σε ηλικία 25 ετών, γοητευμένος από το μυθιστόρημα που ανακάλυψε μόλις στα 14 του. Οσο για τους Mατις, Πικάσο και Μιρό, αποδεικνύουν για ακόμη μία φορά τον αποφασιστικό ρόλο που έπαιξαν στην ανάπτυξη της χαρακτικής και της κεραμικής κατά τον 20ό αιώνα. «Για εμένα, η γκραβούρα είναι κορυφαίο μέσο έκφρασης. Υπήρξε ένα μέσο απελευθέρωσης, διεύρυνσης, ανακάλυψης», έλεγε ο Μιρό, και ο Πικάσο χαρακτήριζε την κεραμική «ζωγραφική με ανοιχτή καρδιά».
Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο (στα ελληνικά και στα αγγλικά), τον οποίο έχει συντάξει η Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau και εκδίδεται από το Ιδρυμα Β&Ε Γουλανδρή σε επιμέλεια της Μικρής Αρκτου. Κατά τη διάρκειά της θα πραγματοποιούνται ξεναγήσεις για το κοινό σε ελληνικά και αγγλικά και εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, από τέλη Σεπτεμβρίου.
—
Πληροφορίες: Ιδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, Ερατοσθένους 13, Αθήνα. Τηλ.: 210-7252895 / [email protected] / goulandris.gr Διάρκεια μέχρι 3 Δεκεμβρίου.
