Από τις 8 Απριλίου και μέχρι τις 7 Μαΐου, μια συναρπαστική αφήγηση, γένους θηλυκού, υπό το τρίπτυχο ταξίδι – φωτογραφία – κόσμημα, εκτυλίσσεται στο μουσείο Ελληνικών Ενδυμασιών “Βικτωρία Γ. Καρέλια, στην Καλαμάτα.
Οδηγός μας σε αυτό το ταξίδι, η πανεπιστημιακός – συγγραφέας – περιηγήτρια – φωτογράφος, Ελένη Γκίνου, που ταξιδεύει εδώ και δεκαετίες στην Αφρική.
Αίγυπτος, Αιθιοπία, Νίγηρας, Μαυριτανία, Ναμίμπια, Σουδάν, Αλγερία, Μάλι, Αγκόλα, Μπενίν, Τζιμπουτί, Τσαντ, Ζανζιβάρη, Μπουρκίνα Φάσο, Μαρόκο, Τανζανία, γυναίκες από τις φυλές των Βέρβερων, Όμο, Χίμπα, Χάμερ, Μούρσι, Τουαρέγκ, Ρασάϊντα, Ντογκόν, Μπαρορό, Πελ, Ταντζουρά, Γκέλεμπ, Καραματζόνγκ, Μαασάι, στολισμένες με κοσμήματα φτιαγμένα από ψάθα, δέρμα, κοχύλια, πέτρα, αυγά στρουθοκαμήλου, ασήμι, μπρούτζο και αλπακά, αποτελούν όλα ένα προς ένα, μια προς μία, πολύτιμες ψηφίδες στον ιδιότυπο χάρτη περιπλάνησης της Ελένης Γκίνου στην Αφρικανική ήπειρο.
Ταξίδια δύσκολα, φορές επικίνδυνα για τον μέσο Ευρωπαίο ταξιδιώτη, πολύ περισσότερο για μια γυναίκα, στα οποία το κόσμημα αποτέλεσε στην πραγματικότητα μέσο επικοινωνίας με τους ανθρώπους, ώσπου σταδιακά αναγνωρίστηκε επί της ουσίας ως ο συνδετικός κρίκος της δεινής ερευνήτριας με την Αφρική.
Χαραγμένες για πάντα στην μνήμη, οι εμπειρίες των ταξιδιών της. Σε ένα από αυτά τα ταξίδια, στην Νότια Αιθιοπία, ένας Μούρσι με καλάζνικοφ απείλησε την ζωή της, στην πόλη Αγκαντέζ ένας Ιταλός τουρίστας πέφτει νεκρός, ενώ οι Τουαρέγκ μάχονται υπέρ των δικαιωμάτων τους, κάποια άλλη φορά στο Σουδάν την περνούν για κατάσκοπο.
Μακριά απ’ τον φόβο που γεννούν τα ταξίδια σε άγνωστους τόπους, με περίσσια αγάπη και αφορμή την έκθεση, θυμάται ξανά το μικρό κορίτσι με το κολιέ και τα σκουλαρίκια, από την φυλή Ντογκόν στο Μάλι, που μετέφερε με χάρη στο κεφάλι τα ξύλα για το μεσημεριανό φαγητό, την πλανόδια πωλήτρια χάντρινων κολιέ, με το διάφανο φούξια ύφασμα τυλιγμένο αρμονικά στο σώμα, να τριγυρνά στα σοκάκια της ιερής πόλης Σινγκετί, τον εξαίρετο Μαυριτανό τεχνίτη της ερήμου, τις φιλόξενες νέες της φυλής Ρασάιντα, τον γαμήλιο χορό των περιστεριών στο Χαρτούμ, την περήφανη χήρα και μητέρα δύο νέων κοριτσιών της Ναμίμπια…
Αποτέλεσμα αυτής της μακρόχρονης διαδικασίας, μια ενδιαφέρουσα συλλογή, κυρίως γυναικείων πορτρέτων και κοσμημάτων, για να καταγράψουν στιγμές σπάνιες, μοναδικές, σχεδόν ανεπανάληπτες, όπως εκείνες που περιγράφει με πλούσιο συναίσθημα η Ελένη Γκίνου στον κατάλογο της έκθεσης, τον οποίο προλογίζει η εθνολόγος Λίλα ντε Τσάβες-Χρονοπούλου, καθώς και ο καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ Γιώργος Κατσάγγελος.
Το κόσμημα όπλο, στολίδι, φυλαχτό, δώρο γάμου, σύμβολο γονιμότητας, πλούτου και ευημερίας, κοινωνικής θέσης, φορέας θρησκευτικών μηνυμάτων. Το κόσμημα παντού και πάντα παρόν, φορεμένο, όπως παρατηρεί εύστοχα η περιηγήτρια, από την μέρα της γέννησης τους μέχρι τον θάνατο, από ανθρώπους όλων των ηλικιών, ρακένδυτους, ακόμη και ημίγυμνους, για να στολίσει τη χαρά, να απαλύνει τον πόνο και την απώλεια, να κατευνάσει τον φόβο και τα κακά πνεύματα, να συνοδεύσει την προσευχή, να υμνήσει τον έρωτα και την αγάπη.
Εξίσου ενδιαφέρον παρουσιάζει για τον θεατή, το πόσο αρμονικά κατάφεραν να συνυπάρξουν οι φωτογραφίες και τα κοσμήματα των ανθρώπων της Αφρικής με τις Ελληνικές παραδοσιακές ενδυμασίες, που στέκουν περήφανα στις αίθουσες του μουσείου, που αποτελεί ανεκτίμητο θησαυρό για την πόλη της Καλαμάτας.
Ίσως να είναι η αλήθεια, το πηγαίο συναίσθημα, η αισθητική που εκπορεύεται από την ανθρώπινη ανάγκη για κάλλος και προστασία, που αμβλύνουν ολοσχερώς τις οποιεσδήποτε διαφορές, δημιουργώντας έτσι την βάση για μια κοινή πανανθρώπινη γλώσσα.
Εκεί που η Δύση συναντά την Αφρική, συμβαίνουν θαύματα.
-320x213.jpg)
