Για το καλλιτεχνικό έργο του Αλέκου Φασιανού στο υπουργείο Αιγαίου

Ο Αλέκος Φασιανός υπήρξε ένας μεγάλος ζωγράφος και άνθρωπος με ήθος και καλοσύνη, με παγκόσμια αναγνώριση.

Στα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών συνδέθηκα μαζί του στο Παρίσι όπου τον πρωτογνώρισα.

Η Τζια, η Κρήτη, η Λέσβος, το Παρίσι υπήρξαν κοινοί μας τόποι, και τόποι αγαπημένων εκθέσεών του.

Η τετραετία 2000-2004 με βρίσκει επικεφαλής του υπουργείου Αιγαίου, οπότε και δρομολογήσαμε και ολοκληρώσαμε την αναστήλωση του ιστορικού κτιρίου του στη Μυτιλήνη.

Ταυτόχρονα αναθέσαμε σε πλειάδα ζωγράφων και γλυπτών να φιλοτεχνήσουν έργα με κεντρικό θέμα την ιστορία του Αιγαίου και των επιμέρους νησιών, αλλά και τις προσωπογραφίες-πορτρέτα σημαντικών πολιτικών που γεννήθηκαν ή υπήρξαν εκπρόσωποι του λαού του Αιγαίου.

Μεταξύ των καλλιτεχνών οι οποίοι με συμβολικό τίμημα προσέφεραν τα έργα τους είναι οι: Αλ. Φασιανός, Π. Τέτσης, Γ. Ψυχοπαίδης, Γ. Ρόρρης, Ν. Στεφάνου, Δ. Μυταράς, Η. Αγγελή, Χρ. Μπότσογλου, Γ. Σορόγκας, Π. Ζουμπουλάκης, Β. Σπεράντζας, Γ. Μιγάδης κ.ά.

Στο ιστορικό και διατηρητέο κτίριο στη Μυτιλήνη οι αίθουσες του υπουργείου έγιναν ανοιχτοί εκθεσιακοί χώροι, προσβάσιμοι στους πολίτες, δημιουργώντας μια σύγχρονη πινακοθήκη-γλυπτοθήκη.

Η κυβέρνηση που προέκυψε μετά τις εκλογές του 2004 κατήργησε το υπουργείο Αιγαίου και άρχισε η εγκατάλειψη.

Ειδικότερα, το γραφείο του υπουργού κοσμούσαν το μεγάλων διαστάσεων έργο «Η απελευθέρωση της Μυτιλήνης» του Αλέκου Φασιανού και το πορτρέτο του Ελευθέριου Βενιζέλου, του απελευθερωτή των νησιών Β. Αιγαίου, έργο του ζωγράφου Γ. Ρόρρη. Στα εγκαίνια του ανακαινισμένου κτιρίου του υπουργείου-μουσείου ήταν παρόντες όλοι οι καλλιτέχνες και τιμήσαμε επίσης τον Λέσβιο στην καταγωγή αείμνηστο δημοσιογράφο Λέοντα Καραπαναγιώτη.

Εκείνη την ημέρα ζήτησα από τον Αλέκο Φασιανό να φιλοτεχνήσει και ένα έργο για το νεοκλασικό κτίριο του υπουργείου στην οδό Φιλελλήνων στην Αθήνα.

Δική του ιδέα ήταν να φιλοτεχνήσει ως ένα ενιαίο γλυπτό τα «Πουλιά του Αιγαίου».

Για το έργο αυτό εργάστηκε μήνες, στο εργαστήριό του στου Παπάγου και σε ένα συνεργαζόμενο σιδηρουργείο.

Με τον καθηγητή Αρχαιολογίας και σύμβουλό μου στο υπουργείο, Ν. Σταμπολίδη, επισκεπτόμασταν το εργαστήρι του και παρακολουθούσαμε το επίπονο έργο και όταν ολοκληρώθηκε, ο ίδιος πάνω στη σκαλωσιά, στο αίθριο της εισόδου του κτιρίου, με αγάπη τοποθετούσε ένα προς ένα τα «Πουλιά του Αιγαίου», και από κάτω τοποθετήθηκε η υπογραφή του, σκαλισμένη με το ίδιο υλικό.

Περνούσα συχνά τα τελευταία χρόνια από την οδό Φιλελλήνων και έβλεπα από το κλειστό κάγκελο της σιδερένιας σκουριασμένης πόρτας το έργο του έτοιμο να καταπέσει εγκαταλελειμμένο.

Ο θάνατος του Αλ. Φασιανού έφερε στην επιφάνεια αυτό το σπουδαίο έργο που ελάχιστοι Ελληνες γνώριζαν.

Μετά τη βοή που δημιουργήθηκε δημοσιογραφικά, μου τηλεφώνησε ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου, κύριος Κ. Κόλλιας (νέος ένοικος του κτιρίου είναι το Οικονομικό Επιμελητήριο), και με ενημέρωσε ότι μερίμνησε να αποκολληθούν και έχει υπό την επίβλεψή του τα έργα.

Το έργο ανατέθηκε, πραγματοποιήθηκε και ανήκει στο υπουργείο Αιγαίου και τα έργα τους όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες ουσιαστικά τα προσέφεραν.

Ελπίζω ότι όλο το έργο των «Πουλιών του Αιγαίου», που ήταν τοποθετημένα στο αίθριο της εισόδου, αλλά και εκείνων που επίσης ήταν τοποθετημένα στη μεγάλη πλευρά της εσωτερικής κλίμακας, όπως και τα άλλα έργα ζωγραφικής, να έχουν εξίσου όλα προφυλαχθεί.

Από τη σημερινή ηγεσία του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας και τον υπουργό δεν είχα την τιμή να μου απαντήσουν στα τηλέφωνα που τους έχω κάνει, ακριβώς για να ενημερώσω.

Τους ενημερώνω λοιπόν ότι το σπάνιο έργο του Αλ. Φασιανού «Τα πουλιά του Αιγαίου» πρέπει να τοποθετηθεί:

● Στο κτίριο-έδρα του υπουργείου Αιγαίου στη Μυτιλήνη, που είναι δημόσιο κτίριο, καθώς και οι πίνακες ζωγραφικής που υπήρχαν στην οδό Φιλελλήνων.

● Στο κτίριο όπου εγκατέστησε τον πλοίαρχο Κώστα Μελά, αδελφό του Παύλου Μελά, ως διοικητή του νησιού, την ημέρα της απελευθέρωσης της Λέσβου στις 8 Νοεμβρίου 1912 ο Παύλος Κουντουριώτης.

● Στο κτίριο της Μυτιλήνης, όπου τοποθετήθηκαν χωροταξικά τα έργα το 2002, ακριβώς πριν από 20 χρόνια, σε συνεργασία μου με τους δημιουργούς-καλλιτέχνες.

● Στο κτίριο στο νησί της Λέσβου, πρέπει να επιστρέψουν όλα τα έργα, και αυτά που μεταφέρθηκαν στο σημερινό διάδοχο υπουργείο στην Ακτή Μιαούλη του Πειραιά, και αυτά που δεν γνωρίζω πού βρίσκονται, όπως το επίσης ωραίο έργο του Αλ. Φασιανού «Η Σαπφώ και ο Αλκαίος».