Το να κάνει ένας Ελληνας καριέρα στο εξωτερικό, μάλλον τείνει να γίνει ο κανόνας, ωστόσο το να κάνει αμέσως μόλις αποφοιτήσει από τη σχολή του, δεν το λες και δεδομένο. Η Αννα Χαρακτινού ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Επειτα από δέκα χρόνια εξαιρετικής επαγγελματικής πορείας στη Γερμανία ως εικαστικός, επέστρεψε τώρα στην Ελλάδα για την πρώτη της έκθεση. Ονομάζεται «The inside οut ceremony» ( «Η μέσα-έξω τελετουργία») και παρουσιάζεται στη «The Blender Gallery» στη Γλυφάδα έως τις 29 Ιανουαρίου.
Η Αννα Χαρακτινού είναι ζωγράφος και χαράκτρια, μεγαλωμένη στην Αθήνα, μέσα σε ένα καλλιτεχνικό περιβάλλον (πατέρας φωτογράφος και μητέρα, συγγενείς και φίλοι γλύπτες, χαράκτες, κεραμίστες κ.λπ.). Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και αποφάσισε να φύγει με «Erasmus» στη Γερμανία, όπου τελικά έμεινε δέκα χρόνια:
«Ως φοιτήτρια με είχε συνεπάρει ο γερμανικός εξπρεσιονισμός στο σινεμά και ήθελα να ζήσω σ’ αυτή τη χώρα. Πήγα στο τελευταίο έτος των σπουδών μου, σε ένα μικρό χωριό στο Ανόβερο αρχικά και τελικά έμεινα δέκα χρόνια. Με μια υποτροφία που πήρα, έκανα μεταπτυχιακό στη Σχολή Καλών Τεχνών του Βερολίνου και σε μία από τις εκθέσεις που κάναμε ως φοιτητές εκεί, με ανακάλυψε ένας γκαλερίστας, με τον οποίο συνεργαστήκαμε για έξι χρόνια.
»Η αλήθεια είναι πως στην Ελλάδα ένας εικαστικός δεν ζει εύκολα. Στη σχολή ένιωθα πως ήμουν σε μια ροζ γυάλα που όταν έβγαινες από αυτήν, ξεκινούσε το δύσκολο: αν δεν ανήκεις στην “αυλή” (όπως την ονομάζω εγώ) κάποιων καθηγητών, είσαι καταδικασμένος. Το εντελώς αντίθετο συμβαίνει στο εξωτερικό, όπου όλοι οι φοιτητές εκθέτουμε τα έργα μας και έρχονται κριτικοί και γκαλερίστες και μας γνωρίζουν. Συνακόλουθα, εγώ ήμουν του χαρτιού… Εννοώ πως χρησιμοποιούσα το χαρτί στα έργα μου και αυτό ακουγόταν πολύ “ευτελές” στις γκαλερί εδώ, αλλά και περίεργο στον χώρο μου. Θυμάμαι πως ο Χρόνης Μπότσογλου (από τους αγαπημένους μου καθηγητές) μού είχε πει πως “Αννα, κάνεις σχολή μέσα στη σχολή!”».
Παρ’ όλα αυτά η ίδια αποφάσισε να επιστρέψει. Θα μείνει όμως;
«Το Βερολίνο είναι για μένα μια βαριά και σκοτεινή πόλη. Δεν βλέπεις ήλιο – σαν να μας έχει ξεχάσει ο Θεός ένιωθα! Αλλά είναι και μια άγρια πόλη. Δεν είναι όπως τη φαντασιωνόμαστε: χαλαρή και καλλιτεχνική. Εδώ και χρόνια έχει πάψει να είναι η μητρόπολη των τεχνών – μόνο ως όνομα έχει παραμείνει. Το καλλιτεχνικό ενδιαφέρον έχει μετατοπιστεί στην Ολλανδία πλέον. Εκεί έχουν μεταφέρει τις συλλογές τους μεγάλοι συλλέκτες και γκαλερίστες. Ασε που το Βερολίνο έχει και μια σκοτεινή ιστορία… Περπατούσα και ένιωθα να με ρουφάει. Γι’ αυτό και έφυγα, κάνοντας έναν μεγάλο κύκλο δέκα χρόνων και μάλιστα επιτυχημένων επαγγελματικά. Θα μπορούσα να μείνω, αλλά ήθελα φως και ήλιο – μεταφορικά και κυριολεκτικά.
»Μα ούτε στην Ελλάδα θα μείνω. Ο τόπος είναι μεν γεμάτος ενέργεια και φως και ήλιο και αέρα. Αλλά τα υπόλοιπα δεν αντιμετωπίζονται εύκολα. Και μιλάω και για καθημερινά πράγματα, όπως η έλλειψη σεβασμού, η νοοτροπία, η αγένεια. Είναι χοντροκομμένα πράγματα αυτά και εγώ είμαι, ας πούμε, πιο λεπτοφυής φύση. Γι’ αυτό μάλλον θα φύγω για τη Γαλλία, που είναι και η χαρά του καλλιτέχνη. Ηδη πηγαινοέρχομαι δύο χρόνια στη Βουργουνδία, καθώς κάνω τοιχογραφίες σε μια ιδιωτική κατοικία ενός πολύ ιδιαίτερου ζευγαριού».
Η πρώτη της αυτή έκθεση στην Ελλάδα ωστόσο φέρει όλα αυτά τα στοιχεία της χώρας που τόσο την ελκύουν, αλλά πάει πολύ πιο πέρα:
«Ο τίτλος της έκθεσης, “The inside οut ceremony”, είναι και αυτό που θέλω να δείξω στον θεατή: αυτό το “μέσα-έξω” έχει να κάνει με την ιδέα πως ό,τι βιώνουμε αντικατοπτρίζεται και έξω μας. Δεν είναι τυχαίο πως στα παραμύθια, τις μάγισσες τις περιέγραφαν ως άσχημες: ακριβώς για να συνδέσουν την άποψη που είχαν για τις δικές τους ιδέες. Ακόμη και σήμερα το πώς φαίνεται κάποιος άνθρωπος συνδυάζεται και με το τι είναι. Πράγμα, που φυσικά μπορεί να μην ισχύει, ωστόσο για εμένα τα προσωπικά μας, εσωτερικά βιώματα είναι δύσκολο να “κρυφτούν υπό τον ήλιο”.
»Από την άλλη, είμαστε όλοι φτιαγμένοι από τα ίδια στοιχεία. Από το μέσα και το έξω μας. Η Ιστορία είναι μέσα μας. Η φύση είναι μέσα μας. Γι’ αυτό και χρησιμοποιώ τόσο κεφάλια από ζώα αλλά και φυτά στα συγκεκριμένα έργα. Οπως και το πλέγμα: αναπαριστά ακριβώς την απεικόνιση αυτής της καθολικής σύνδεσης όλων με όλα και όλους».
Η αλήθεια είναι πως η ζωγραφική της Αννας Χαρακτινού είναι έμπλεα συμβόλων. Από την Ιερή Γεωμετρία και τα Κανονικά Στερεά έως την κβαντομηχανική αλλά και τη δική της, «λεπτοφυή» όπως περιέγραψε φύση έως την ολιστική θεώρησή της για… τα πάντα. Που, επίσης πάντα, τα μετασχηματίζει σε τέχνη.
Info: Η έκθεση «The inside out ceremony» είναι επισκέψιμη μέχρι και το άλλο Σάββατο 29/1/2022, στη «The Blender Gallery» (Ζησιμοπούλου 4, Γλυφάδα, 2130280597): Δευτ., Τρ. 10.00-18.00, Τετ.-Παρ. 10.00-20.00 και Σάββ. 12.00-16.00 (www.theblendergallery.com). Είσοδος ελεύθερη.
