Φέτος συμπληρώνονται 350 χρόνια από τον θάνατο του Ρέμπραντ φαν Ράιν (1606-1669) και το Rijksmuseum του Αμστερνταμ μετά τη μεγαλειώδη έκθεση «Ολοι οι Ρέμπραντ» με δεκάδες πίνακες, σχέδια και χαρακτικά του κορυφαίου ζωγράφου της «χρυσής ολλανδικής εποχής», έβαλε μπρος τη συντήρηση του αριστουργηματικού του πίνακα «Νυχτερινή περίπολος».
Οχι με συνηθισμένο τρόπο, ούτε με εσωστρέφεια. Εκλεισε τον τεράστιο πίνακα, ύψους 3,63 μ. και πλάτους 4,37 μ., σε έναν ειδικά διαμορφωμένο γυάλινο θάλαμο, όπου από την περασμένη Δευτέρα ερευνητές και συντηρητές εργάζονται εντατικά, ενώ οι πολυάριθμοι επισκέπτες του μουσείου μπορούν να δουν με κάθε λεπτομέρεια τη διαδικασία. Μάλιστα και στο σάιτ του μουσείου έχει αναρτηθεί βίντεο (https://www.rijksmuseum.nl/en/nightwatch) όπου μπορεί κανείς να δει πώς στήθηκε η «Επιχείρηση “Νυχτερινή περίπολος”» για την αποκατάσταση του περίφημου έργου.
Η «Νυχτερινή περίπολος», που ολοκληρώθηκε το 1642, θεωρείται το πιο φιλόδοξο έργο του Ρέμπραντ και η «επιχείρηση» αποκατάστασης που ξεκίνησε τώρα και δεν ξέρουμε πόσα χρόνια θα κρατήσει είναι η πλέον εκτεταμένη, εξειδικευμένη και πολυέξοδη. Νέες τεχνικές απεικόνισης χρησιμοποιούνται, φωτογραφίες υψηλής ευκρίνειας, ψηφιοποιημένες αναλύσεις, ακτίνες Χ και άλλες μέθοδοι προκειμένου να αποκτήσουν οι εμπειρογνώμονες μια πολύ λεπτομερή εικόνα της ζωγραφικής επιφάνειας, αλλά και κάτω από τις στρώσεις των χρωμάτων, μέχρι τον καμβά.
Η «Νυχτερινή περίπολος. Ο λόχος της πολιτοφυλακής υπό τη διοίκηση του λοχαγού Φρανς Μπάνινκ Κοκ», όπως είναι ο πλήρης τίτλος του έργου, είναι πίνακας διάσημος τόσο για το μνημειώδες μέγεθός του όσο και για την υποβλητική χρήση φωτός και σκιάσεων και τη σύλληψη της κίνησης σε ένα θέμα που παραδοσιακά θα ήταν ένα στατικό πορτρέτο στρατιωτικών. Απεικονίζει τον λόχο που κινείται, υπό τη διοίκηση του λοχαγού Φρανς Μπάνινκ Κοκ, ο οποίος είναι ντυμένος στα μαύρα.
Μέσα σε τρεισήμισι αιώνες, ο πίνακας γνώρισε πολλές μετακινήσεις, ενώ διέφυγε και από τα χέρια των ναζί. Η τελευταία συντήρηση ήταν το 1975 έπειτα από την επίθεση ενός άντρα με μαχαίρι στο κάτω δεξί μέρος του πίνακα, φωνάζοντας «το έκανα για τον Κύριο».
Οι επιστήμονες δίνουν τώρα έμφαση στη λευκή σκιά γύρω από την περιοχή που επλήγη από τις μαχαιριές, με αποτέλεσμα να αποχρωματιστεί η φιγούρα ενός μικρού σκύλου.
Ο γενικός διευθυντής του Rijksmuseum, Τάκο Ντίμπιτς, δηλώνει ότι το μουσείο αποφάσισε να επιτρέψει στο κοινό να δει «ζωντανά» την αποκατάσταση της «Νυχτερινής περιπόλου» επειδή το έργο «ανήκει σε όλους μας».
«Περισσότεροι από δυόμισι εκατομμύρια επισκέπτες έρχονται και το βλέπουν κάθε χρόνο, το έργο ανήκει σε όλους όσοι ζουν στην Ολλανδία, ανήκει σε όλο τον κόσμο. Αισθανθήκαμε ότι το κοινό έχει το δικαίωμα να δει τι συμβαίνει σ’ αυτόν τον πίνακα».
