Mια γοητευτική έκθεση με τίτλο «Ναμπί και διακοσμητικές τέχνες» παρουσιάζει για πρώτη φορά στη Γαλλία το παρισινό Μουσείο του Λουξεμβούργου, προβάλλοντας έργα ενός σημαντικού εικαστικού ρεύματος που περιλάμβανε καλλιτέχνες οι οποίοι ήθελαν να σπάσουν τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις καλές και στις εφαρμοσμένες τέχνες.
Οι πρωτοπόροι της σύγχρονης διακόσμησης υπερασπίστηκαν μια τέχνη που επιτρέπει την εισαγωγή του «ωραίου» στην καθημερινή ζωή. Με τη συγκρότηση της ομάδας Ναμπί, στα τέλη της δεκαετίας του 1880, η διακοσμητική τέχνη έγινε θεμελιώδης αρχή της «ενότητας της δημιουργίας». Οι Ναμπί υποστήριζαν μια πρωτότυπη έκφραση, χαρούμενη και ευρηματική, σε αντίθεση με την αισθητική της ρεαλιστικής «απομίμησης» που ήταν της μόδας τότε.
Η ομάδα των Ναμπί προέρχεται από το εικαστικό ρεύμα των μεταϊμπρεσιονιστών, πρωτοποριακών καλλιτεχνών που σημάδεψαν τις εικαστικές τέχνες στη Γαλλία το 1890. Η ομάδα συγκροτήθηκε αρχικά από μια παρέα φίλων καλλιτεχνών που ενδιαφέρονταν για τη μοντέρνα τέχνη και τη λογοτεχνία.
«Ναμπί και διακοσμητικές τέχνες»-Μουσείο του Λουξεμβούργου
Οι περισσότεροι ήταν συμφοιτητές στην Ακαδημία Ζουλιάν στο Παρίσι. Το «Nabi» σημαίνει «προφήτης» στα εβραϊκά και τα αραβικά.
Το εικαστικό ρεύμα τους γαλουχήθηκε στους κόλπους του συμβολιστή Πολ Γκογκέν. Επηρεάστηκε επίσης σημαντικά από τους Αγγλους προ-ραφαηλίτες και τις ιαπωνικές ξυλογραφίες, αλλά εκφράστηκε επίσης και σε άλλες μορφές τέχνης. Δημιουργούσαν ποικίλα έργα, πίνακες, αφίσες, βιτρό, σκηνικά, διακοσμητικές συνθέσεις και εικονογραφήσεις βιβλίων.
Η ζωγραφική των Ναμπί βασιζόταν σε απλοποιημένα σχήματα, πλατιές επιφάνειες και ζωηρά χρώματα. Στην ομάδα συγκαταλέγονται οι Γάλλοι καλλιτέχνες Πιερ Μπονάρ, Εντουάρ Βιγιάρ, Πολ Ρανσόν, Ανρί-Γκαμπριέλ Ιμπέλ, Κερ-Ξαβιέ Ρουσέλ, ο Ολλανδός Γιαν Βερκάντε, ο Ελβετός Φελίξ Βαλοτόν και οι γλύπτες Ζορζ Λακόμπ, Αριστίντ Μαγιόλ κ.ά.
Οι καλλιτέχνες πίστευαν ότι μπορούν πραγματικά να θεωρηθούν «προφήτες» μιας νέας αισθητικής, η οποία θα αποτελούσε την πηγή μιας ιδιαίτερης μορφής της αφηρημένης τέχνης. Αυτή η εικαστική τάση όμως είχε περιορισμένη διάρκεια. Οι διαφωνίες, οι ανταγωνισμοί, οι αποσκιρτήσεις οδήγησαν στη διάλυση της ομάδας το 1899.
Η έκθεση του Μουσείου του Λουξεμβούργου περιλαμβάνει εκατό έργα ζωγραφικής, σχέδια, εκτυπώσεις, αντικείμενα τέχνης. Παρουσιάζει μια αντιπροσωπευτική επιλογή των έργων της εικαστικής ομάδας, που διακρίνονται από απλουστευμένες μορφές, ευέλικτες γραμμές, μοτίβα, επηρεασμένα από την ιαπωνική τέχνη.
Στη διαδρομή της έκθεσης ο επισκέπτης ανακαλύπτει χαρακτηριστικά έργα ζωγραφικής που προβάλλουν το όνειρο και το χρώμα, ταπετσαρίες με λουλούδια, γυναίκες στους κήπους, ιαπωνικά διακοσμητικά σύνολα.
Τα φυσικά τοπία, οι αναπαραστάσεις εσωτερικών χώρων, τα γυμνά και τα πορτρέτα κατακλύζονται από έντονα χρώματα που δεν αποδίδουν την πραγματικότητα.
Ο ορίζοντας στενεύει, τα αντικείμενα αιωρούνται, οι φιγούρες καλύπτονται από ομίχλη. Το βλέμμα του ζωγράφου δίνει στα αντικείμενα μια ιδιαίτερη αξία, αναπαράγει τα πράγματα όπως τα βλέπει το ανθρώπινο μάτι. Ο Γκογκέν έλεγε ότι «το χρώμα που είναι δόνηση, όπως η μουσική, κατορθώνει να αποδώσει το πιο γενικό αλλά και πιο ασαφές χαρακτηριστικό της φύσης, την εσωτερική της δύναμη».
Ολα αυτά τα στοιχεία, που προβάλλουν τη «θεμελιώδη αρχή της ενότητας της δημιουργίας», αποτελούν μέρος του παγκόσμιου ρεύματος ανανέωσης που ξεκίνησαν οι Nαμπί. Οι καλλιτέχνες της ομάδας προσπαθούσαν να δημιουργήσουν μια ειδική εμπειρία της «ολικής τέχνης», που να πηγάζει από τον «διάλογο μεταξύ των καλλιτεχνών και από ένα κοινό θαυμασμό για την τέχνη της Ιαπωνίας».
Τα μέσα που χρησιμοποίησαν επέτρεψαν τη διεύρυνση των «τεχνικών τους εμπειριών» στον τομέα της ζωγραφικής και την ανάπτυξη μιας «νέας στιλιστικής έκφρασης», προσιτής σε όλους, που εισάγει το «ωραίο» στο επίκεντρο της ζωής μας.
Info: Musée du Luxembourg, μέχρι 30 Ιουνίου. Πληροφορίες: https://museeduluxembourg.fr/expositions/les-nabis-et-le-decor
