Ζωγράφοι που αγάπησαν τη γεωμετρία

Πολιτιστικό γεγονός είναι η έκθεση-αφιέρωμα στον κυβισμό, που παρουσιάζει το Κέντρο Πομπιντού, με στόχο να προσφέρει ευρύ πανόραμα της έκφρασης ενός εικαστικού κινήματος που σημάδεψε την ιστορία της σύγχρονης τέχνης.

Η πρώτη μεγάλη έκθεση για τον κυβισμό στη Γαλλία μετά το 1953 εκφράζει με την πρωτοτυπία της τη θέληση των οργανωτών να επεκτείνουν και σε άλλους καλλιτέχνες το εικαστικό όραμα που επικεντρώθηκε παραδοσιακά στους δύο εμπνευστές του κινήματος, τον Ζορζ Μπρακ και τον Πάμπλο Πικάσο.

Αυτοί οι πρωτοπόροι εμπιστεύτηκαν τις πειραματικές και καινοτόμες δημιουργίες τους στην γκαλερί ενός νεαρού και άγνωστου εμπόρου τέχνης, του Ντανιέλ-Ανρί Κανβάιλερ, ενώ φημισμένοι καλλιτέχνες όπως ο Φράνσις Πικαμπιά, ο Ρομπέρ και η Σόνια Ντελονέ εξασφάλισαν την προβολή του κινήματος από γνωστούς κριτικούς, με τη συμμετοχή τους σε μεγάλες εκθέσεις του Παρισιού.

Η έκθεση του Κέντρου Πομπιντού που έχει τίτλο «Ο κυβισμός 1907-1917» προβάλλει τον πλούτο, την εφευρετικότητα και την αφθονία αυτού του κινήματος. Επισημαίνεται ότι ο κυβισμός δεν περιορίζεται μόνο στη γεωμετρία των μορφών και στην απόρριψη της κλασικής αναπαράστασης. Η ριζοσπαστική έρευνα και η δημιουργική ενέργεια των εκπροσώπων του τους τοποθετεί στην πηγή της σύγχρονης τέχνης.

Στη διαδρομή τους στην έκθεση, οι επισκέπτες μπορούν να δουν αριστουργήματα, έργα γνωστά και έργα άγνωστα που εκτίθενται για πρώτη φορά στη Γαλλία. Προβάλλονται επίσης σημαντικά έργα που δείχνουν πώς γεννήθηκε και εξελίχθηκε η εικαστική έκφραση του κυβισμού.

Οι οργανωτές της έκθεσης επισημαίνουν ιδιαίτερα το πιο επαναστατικό εύρημα του κυβισμού, το χαρτί για τα κολάζ. Αρκετά εκθέματα δείχνουν τη σημασία και το κύρος της κυβιστικής έκφρασης στην πολιτιστική ζωή. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει βιβλία και συγγράμματα. Προβάλλονται οι δεσμοί του κινήματος με το λογοτεχνικό περιβάλλον και μια ειδική αίθουσα είναι αφιερωμένη στους κριτικούς και τους ποιητές. Απεικονίζονται με εντυπωσιακά πορτρέτα ο Mαξ Ζακόμπ, η Μαρί Λορενσίν και εκτίθεται το πορτρέτο του Απολινέρ που ζωγράφισε ο Πικάσο.

Στην ιστορία των καλών τεχνών ο κυβισμός θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά καλλιτεχνικά κινήματα της ζωγραφικής και της γλυπτικής στην Ευρώπη του 20ού αιώνα. Αναπτύχθηκε κυρίως χάρη σε δύο διάσημους ζωγράφους, τον Πάμπλο Πικάσο και τον Ζορζ Μπρακ.

Ακολούθησαν και άλλοι φημισμένοι καλλιτέχνες όπως ο Ζαν Μετζινγκέρ, ο Αλμπερτ Γκλέιζ, ο Ρομπέρ Ντελονέ, ο Ανρί Λε Φοκονιέ και ο Φερνάν Λεζέ. Την περίοδο 1907-1912 ο κυβισμός βρίσκεται στην κορύφωσή του. Ακολουθεί ο «συνθετικός κυβισμός» το 1912. Η τάση αυτή σημαδεύεται από τα κολάζ του Ζορζ Μπρακ.

Μετά από μια παύση κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο «συνθετικός κυβισμός» ανθεί ξανά το 1917 και μέχρι τη δεκαετία του 1920. Με την άφιξη της αφηρημένης τέχνης και του σουρεαλισμού, αρχίζει να οπισθοχωρεί. Ωστόσο, παράλληλα με τα νέα τους έργα τέχνης, ο Πικάσο, ο Μπρακ, ο Γκλέιζ, ο Μετζινγκέρ επιστρέφουν κατά περιόδους στον κυβισμό.

Η ζωγραφική είναι πιο γνωστή στον κυβισμό αλλά η γλυπτική έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του κινήματος. Μετά τον Πικάσο, ο οποίος είναι και ο πρωτοπόρος της κυβιστικής γλυπτικής, από το 1909 ακολουθούν σημαντικοί γλύπτες όπως ο Ζακ Λιπσίτζ, ο Χένρι Λόρενς, ο Ρεϊμόν Ντουσάν-Βιγιόν, ο Οσίπ Ζάντκιν.

Η έκθεση του Κέντρου Πομπιντού, που θα διαρκέσει μέχρι τις 25 Φεβρουαρίου, εκφράζει την ιστορική σημασία ενός κινήματος που ανέτρεψε την κλασική έκφραση και άνοιξε τον δρόμο στην ευρωπαϊκή εικαστική πρωτοπορία.