«Αρωμα γυναίκας στην ελληνική ζωγραφική» είναι ο τίτλος της έκθεσης που εγκαινιάζεται απόψε (20.00) στο Ιδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη σε συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη. Ογδόντα πέντε εξαίρετοι πίνακες της νεοελληνικής ζωγραφικής παρουσιάζονται, με σκοπό να προβάλουν την εικόνα της γυναίκας από τον 19ο αιώνα ώς τις μέρες μας, μέσα από αντιπροσωπευτικές προσωπογραφίες, ηθογραφικές και οριενταλιστικές σκηνές, συμβολισμούς, αλληγορίες και πίνακες σύγχρονων ζωγράφων.
«Εργα των σημαντικότερων Ελλήνων ζωγράφων υψώνουν έναν ύμνο στη γυναίκα, ενώ παράλληλα μας μιλούν έμμεσα για τη θέση της μέσα στην ελληνική κοινωνία. Η γοητευτική αυτή θεματική έκθεση μας επιτρέπει, επίσης, να παρακολουθήσουμε την πολύπλευρη εικόνα των αισθητικών τάσεων και τις διαφορετικές εικαστικές αφετηρίες των δημιουργών».
Τα πρωιμότερα πορτρέτα που εκτίθενται «ζωγραφίζονται γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα και απεικονίζουν Ελληνίδες ντυμένες με περίτεχνες και καταστόλιστες εθνικές φορεσιές», σημειώνει στον κατάλογο που συνοδεύει την έκθεση η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.
«Πρόκειται για έργα που φιλοτεχνήθηκαν από τους πρωτοπόρους της ελληνικής προσωπογραφίας», όπως ο Θεόδωρος Βρυζάκης και ο Ανδρέας Κριεζής.
«Η δημιουργία της νέας αστικής τάξης συμπορεύεται με την ωρίμανση της ελληνικής ζωγραφικής. Η Σχολή του Μονάχου θα μας δώσει στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα την ιδεοτυπική εικόνα της Αθηναίας αστής, που ντύνεται πλέον και συμπεριφέρεται σαν Ευρωπαία», συνεχίζει η Μ. Λαμπράκη-Πλάκα.
«Οι τρεις κορυφαίοι εκπρόσωποι της Σχολής του Μονάχου, ο Νικηφόρος Λύτρας, ο Νικόλαος Γύζης και ο Γεώργιος Ιακωβίδης, που τους χωρίζει μια δεκαετία περίπου στην ηλικία, θα οδηγήσουν την τέχνη της προσωπογραφίας στην πλήρη ωριμότητά της και θα τιμήσουν το είδος με μερικά αριστουργήματα».
Τη δεκαετία του 1930 η ομώνυμη γενιά «θα αναζητήσει μια νέα εικόνα του ανθρώπου˙ μια εικόνα ελληνόφωνη και ταυτόχρονα μοντέρνα. Την τάση αυτή την ονόμασαν “ελληνικότητα”», επισημαίνει η ίδια. «Η ουμανιστική παράδοση του πορτρέτου αναβιώνει σε δύο από τους πιο αυθεντικούς εκπροσώπους της Γενιάς του Τριάντα: στον Γιάννη Τσαρούχη και στον Γιάννη Μόραλη».
Οι νεότεροι ζωγράφοι της έκθεσης ανήκουν στη γενιά του 1980 (Στέφανος Δασκαλάκης και Εδουάρδος Σακαγιάν, Γιώργος Ρόρρης, Μαρία Φιλοπούλου κ.ά.).
«Ενθαρρυμένοι από το πνεύμα ανεξιθρησκίας του μεταμοντερνισμού και από την ευεργετική διδασκαλία καθηγητών στη Σχολή Καλών Τεχνών, που υποστήριζαν την παραστατική ζωγραφική -Μόραλης, Μαυροΐδης, Τέτσης, Μυταράς κ.ά.- οι νέοι αυτοί καλλιτέχνες θα δώσουν καινούργια πνοή σε μια παράδοση που κινδύνευε να αφανιστεί. Οσοι συνέχισαν μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι βρήκαν στο εργαστήριο του διάσημου Ιταλού ζωγράφου Λεονάρντο Κρεμονίνι έναν ενθουσιώδη δάσκαλο, που τους έμαθε να αναζητούν και να αιχμαλωτίζουν στο έργο τους τον ”ίλιγγο του ορατού”».
«Οι εικόνες της γυναίκας, όπως τις απέδωσε ο χρωστήρας των Ελλήνων ζωγράφων, δεν μαρτυρούν μόνο σεβασμό, αλλά και θαυμασμό και αγάπη αλλά και έρωτα», καταλήγει η Μ. Λαμπράκη-Πλάκα για την έκθεση που επιμελείται η Λαμπρινή Καρακούρτη-Ορφανοπούλου (επιμελήτρια Εθνικής Πινακοθήκης) και στην οποία παρουσιάζονται επίσης έργα των: Θεόδωρου Ράλλη, Iάκωβου Ρίζου, Περικλή Βυζάντιου, Θάλειας Φλωρά-Καραβία, Σοφίας Λασκαρίδου, Γεωργίου Ροϊλού, Κωνσταντίνου Παρθένη, Αγλαΐας Παπά, Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Γεράσιμου Στέρη, Χρόνη Μπότσογλου, Σωτήρη Σόρογκα, Χρήστου Μποκόρου και άλλων.
► Ιnfo: Ιδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη, Μέρλιν 1, τηλ 2103611206. Διάρκεια έκθεσης έως 3/2. Ωρες λειτουργίας: Δευτέρα – Τετάρτη & Παρασκευή – Κυριακή: 10.00-18.00. Πέμπτη: 10.00-20.00.
