«Μόνη σωτηρία μας η τέχνη»

Την ερχόμενη Παρασκευή 7 Ιουλίου, στον Κήπο του Μεγάρου, η Λένα Πλάτωνος θα δώσει μια συναυλία εφ’ όλης της ύλης, η οποία θα διατρέξει τη -40χρονη και πλέον- πρωτοποριακή και ιδιοσυγκρασιακή καλλιτεχνική πορεία της. Μια διαδρομή από τη «Λιλιπούπολη» μέχρι το πρόσφατο «Σπαράγματα» και τα τραγούδια από τον επικείμενο δίσκο «Εννέα στο φως» και μια καλή αφορμή να μιλήσουμε με τη σπουδαία δημιουργό για όλα αυτά, για την τέχνη και για θέματα της επικαιρότητας.

● Οι «Εμιγκρέδες της Ρουμανίας» είναι ίσως το πιο ευαίσθητο ελληνικό τραγούδι για τους μετανάστες. Πριν από λίγο καιρό συνέβη μια αδιανόητη τραγωδία, το ναυάγιο στην Πύλο με εκατοντάδες θύματα πρόσφυγες. Ποια συναισθήματα σας προκάλεσε;

Δεν το χωράει το μυαλό μου αυτό το ναυάγιο, σχεδόν το αρνείται. Είναι τόσο φοβερό, εξοργιστικό, να διώχνεις τους ανθρώπους από τα σπίτια τους φτιάχνοντας πολέμους, σαν να παίζεις το παιχνιδάκι «Ναυμαχία». Και το συναίσθημα που αποκομίζω τελικά είναι ένας τεράστιος θυμός, που δεν είμαι σίγουρη προς τα πού να τον διοχετεύσω αυτή τη στιγμή. Πρόκειται για τ ο ε ι δ ε χ θ έ ς έγκλημα.

● «Εδώ Λιλιπούπολη», «Σαμποτάζ», «Καρυωτάκης-13 Τραγούδια», «Το ‘62 του Μάνου Χατζιδάκι», «Μάσκες Ηλίου», «Γκάλοπ», κάποιοι από τους σημαντικότερους σταθμούς στην εργογραφία σας. Τι σημαίνει για σας κάθε ένας από αυτούς τους δίσκους;

Η «Λιλιπούπολη» είναι το «στοχεύοντας στη χαρά». Το «Σαμποτάζ» είναι «στοχεύοντας στην καρδιά των εραστών -παιχνιδιάρικα και μη». Ο «Καρυωτάκης» είναι «όταν ένας τεράστιος ποιητής, εξαγριωμένος από την κοινωνική απομόνωση και τελικά από την αθεράπευτη αρρώστια, παίρνει στα χέρια του τον θάνατό του». «Το ‘62 του Μάνου Χατζιδάκι» ήταν ένα άλμπουμ στο οποίο δεν είχα τον σκοπό να παραφράσω, αλλά να χαϊδέψω τις εκλεκτές αρμονίες του Χατζιδάκι, τους ρυθμούς και τις μελωδίες του. Οι «Μάσκες Ηλίου» είναι ο πρώτος προσωπικός δίσκος μου, που θα τον ονόμαζα διαισθητικό όσον αφορά την κοινωνική, ψυχολογική, πολιτική διάσταση-πραγματικότητα, κοιτάζοντας από τον 20ό προς τον 21ο αιώνα. Το «Γκάλοπ» δεν διαφέρει στα κίνητρα από τις «Μάσκες», εκτός του γεγονότος ότι αποσκοπούσα και στο να κάνω τα τραγούδια πιο χορευτικά, πιο ποπ. Βέβαια και οι δύο δίσκοι, όπως εξάλλου όλοι μου οι δίσκοι, αποτελούν μια τρομερή έκθεση του ψυχισμού της πρωταγωνίστριας.

● Πριν από δύο χρόνια συμμετείχατε στο άλμπουμ των ΜENTA, «Τελεφερίκ». Η ελληνική εναλλακτική σκηνή καταθέτει πολύ αξιόλογες προτάσεις, που αγκαλιάζονται από το κοινό. Συμφωνείτε με αυτό; Ξεχωρίζετε κάποιους καλλιτέχνες από τον χώρο;

Πράγματι υπάρχει μεγάλη δραστηριότητα και κινητικότητα σε αυτή τη σκηνή και αυτό είναι καλό. Αυτή τη στιγμή είναι δύσκολο να ξεχωρίσω κάποιον. Αυτά συνήθως σπινθηροβολούν ξαφνικά. Υπάρχει μια ξαφνικότητα στον τρόπο που ξεπροβάλλουν, στο άλμα που θα σε κάνει τον Ενα.

● Στο τελευταίο άλμπουμ σας «Hope Is The Τhing With Feathers» μελοποιήσατε Εμιλι Ντίκινσον. Τι σας οδήγησε στο να συναντηθεί η μουσική σας με την ποίηση της Ντίκινσον και πώς επιλέξατε ως ερμηνεύτριες τις Αθηνά Ρούτση και Sissi Rada;

Ηταν φαινομενικά τυχαία η συνάντησή μου με την Ντίκινσον. Φυσικά την είχα ακούσει ως μια διακεκριμένη προσωπικότητα στον ποιητικό χώρο. Κάτι άλλο που με ενδιέφερε ήταν να μελοποιήσω αγγλικά και ξαφνικά μια μέρα άκουσα το όνομά της μέσα μου. Την έψαξα και βρήκα πολλά κοινά σημεία. Τυχαίο; Εντονη θεατρικότητα, σφιχτές φράσεις και νοήματα, περίεργη θρησκευτικότητα, όπως επίσης και το γεγονός ότι είχε ζήσει μέσα στα δωμάτιά της μόνο. Οταν έγραψα μερικά από τα τραγούδια, έκανα οντισιόν στο σπίτι μου. Κάλεσα πολλές αγγλόφωνες γυναικείες φωνές και διάλεξα, παρέα με τον Στέργιο Τσιρλιάγκο, τις Αθηνά Ρούτση και Sissi Rada.

● Στον Κήπο του Μεγάρου θα παίξετε κάποια τραγούδια από τον επικείμενο δίσκο σας «Εννέα στο φως». Πείτε μου περισσότερα για τον δίσκο αλλά και για όλα όσα θα παρουσιάσετε σε αυτή τη συναυλία.

Για το «Εννέα στο φως» θα πω ότι οι στίχοι του Νίκου Μωραΐτη είναι καταπληκτικοί. Αυτοί με ενέπνευσαν. Εγραψα τα τραγούδια με πολύ κέφι, ενορχηστρωτικά μαζί με τον Στέργιο Τσιρλιάγκο. Πιστεύω ότι βγήκαν όμορφα. Μετά, σε μια συνάντηση με τον Μωραΐτη και τον Στέργιο, προσπαθήσαμε να ακούσουμε γνωστές φωνές να ηχούν μέσα στα τραγούδια. Από αυτές αρκετές θα τραγουδήσουν στον δίσκο. Αν όλα πάνε καλά, ο δίσκος θα κυκλοφορήσει προς το τέλος του 2023.

Η Δήμητρα Γαλάνη θα τραγουδήσει δύο από αυτά τα κομμάτια σε μια συναυλία με πολλούς φίλους ερμηνευτές. Θα παρουσιαστεί επίσης μέρος από τα «Σπαράγματα», έργο του Θάνου Τσακνάκη βασισμένο σε ποιήματα αρχαίων Ελληνίδων, με ερμηνεύτρια τη Μαρία Φαραντούρη. Είναι ένα καινούργιο σύμπαν για μένα που με βύθισε σε κλίμα ανατολίτικο, αρχαϊκό. Από τη συναυλία δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι Σαβίνα Γιαννάτου και Γιάννης Παλαμίδας που θα τραγουδήσουν κομμάτια από όλη τη δισκογραφία μου, ενώ καλεσμένος θα είναι ο πάντα αγαπητός Κωνσταντίνος Βήτα.

● Σας έχει αποδοθεί ο τίτλος της «ιέρειας της ηλεκτρονικής μουσικής». Θα χαρακτηρίζατε τους Στέρεο Νόβα και τον Κωνσταντίνο Βήτα στη σόλο καριέρα του ως επιγόνους σας;

Η συνεισφορά των Στέρεο Νόβα και του Κωνσταντίνου Βήτα είναι πολύ σημαντική στην εξέλιξη της ελληνικής ηλεκτρονικής μουσικής. Υπάρχουν σαφείς επιρροές από τη μουσική μου ιδιοσυγκρασία, επιπλέον έφτιαξαν τον δικό τους κόσμο.

● Τελικά, η τέχνη είναι η μόνη σωτηρία μας;

Η τέχνη και η πίστη στον Θεό… Στην τέχνη υπάρχει η συνεχής τάση να εξαϋλώνει και να μας απαλλάσσει από το βάρος του σωματικού θανάτου. Κάπου εκεί η τέχνη συναντά τον Θεό. Σε τελική ανάλυση είναι και οι δύο υποδοχείς του πνεύματός μας.