Πρωτεργάτης του ανανεωτικού ρεύματος της αφηγηματικής τεχνικής, nouveau roman, πειραματικός συγγραφέας, άνθρωπος ανήσυχος και με πολλά ενδιαφέροντα, ο Μισέλ Μπιτόρ άφησε την τελευταία του πνοή την Τετάρτη, σε ηλικία 90 ετών, σε νοσοκομείο της δυτικής Γαλλίας.
Ασχολήθηκε κυρίως με το μυθιστόρημα, αλλά και με τα υπόλοιπα είδη του πεζού λόγου, την ποίηση και το δοκίμιο. Εγραψε τα μυθιστορήματα «Passage de Milan» (1954), «L’Emploi du temps»/«Η χρήση του χρόνου» (1956), «La Modification»/«Τροποποίηση» (1957, βραβείο Renaudot), «Degres» (1960), πειραματικά κείμενα, σύντομα πεζά, έντεκα ποιητικές συλλογές.
Επίσης πολυάριθμα ήταν τα γραπτά του πάνω σε θέματα ζωγραφικής, ιστορίας της λογοτεχνίας και θεωρίας της τέχνης, που τον απασχολούσαν ιδιαίτερα σε όλη του τη ζωή.
Ο Μισέλ Μπιτόρ γεννήθηκε στο Mons-en-Baroeul της Γαλλίας το 1926. Σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Αρχικά εργάστηκε ως καθηγητής γαλλικών στην Αίγυπτο, στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ στην Αγγλία και στο Γαλλικό Ινστιτούτο της Θεσσαλονίκης.
Στη συνέχεια ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα στη λογοτεχνία στις ΗΠΑ, στο Πανεπιστήμιο της Νίκαιας και στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, έως το 1991, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αναμνήσεις από τη Θεσσαλονίκη εκδόθηκαν από την Αγρα με τίτλο «Θεσσαλονίκη 1990». Περιλαμβάνει δύο κείμενα, το «Σαλονίκη», δημοσιευμένο στο Παρίσι το 1958 και το «Πριν επιστρέψω στην Σαλονίκη», γραμμένο το 1990, ειδικά για την έκδοση που τη συνοδεύουν 50 φωτογραφίες των Bernard Plossu, Francoise Nuρez, Pierre Devin – στιγμιότυπα από την κίνηση και την ατμόσφαιρα της πόλης.
Εμβληματικό έργο του θεωρείται «Η Τροποποίηση» (Εστία) όπου αφηγείται τις σκέψεις ενός άνδρα σε ένα ταξίδι με τρένο από το Παρίσι στη Ρώμη για να δει την ερωμένη του. Είναι γραμμένο στο δεύτερο πρόσωπο του πληθυντικού και λειτουργεί σαν κάλεσμα και παρότρυνση στον αναγνώστη.
Ο Γάλλος συγγραφέας «έπαιζε» με τις λέξεις με ευθυμία, με αισθησιασμό. Οι αυστηρές συμμετρίες έδιναν τον ιδιαίτερο τόνο στη γραφή του, γεγονός που οδήγησε τον Ρολάν Μπαρτ να χαρακτηρίσει το έργο του «επιτομή του στρουκτουραλισμού».
Ο Μπιτόρ ήταν πολύ αυστηρός στην κριτική για τον εαυτό του, ενώ ένιωθε ότι δύσκολα μπορούσε να βρει συνοδοιπόρους στη γραφή. Ωστόσο είχε ακόρεστη περιέργεια και ανάγκη να επικοινωνήσει με καλλιτέχνες από τους χώρους της ζωγραφικής, της φωτογραφίας, της μουσικής. Λάτρης του ταξιδιού, της εξερεύνησης του τοπίου και των διαφορετικών πολιτισμών, προσπαθούσε να συλλάβει και να εκφράσει την ποικιλομορφία του κόσμου.
Χαρισματικός καθηγητής, τον χαρακτήριζε το πάθος για ελευθερία. Οσο για τη σχέση του με το nouveau roman έλεγε: «Ημουν ο μόνος δάσκαλος. Ελπίζω να έχω κάνει μερικές καινοτομίες. Αλλά αν έχω φέρει κάτι καινούργιο είναι ότι οδηγήθηκα από το νέο που έρχεται από τα βάθη των αιώνων».
