Το συναρπαστικό σκηνικό «ρίσκο» δύο κορυφαίων ηθοποιών

Μετά την πανδημία, τώρα επιτέλους προέρχεται από μια ιδιαίτερα επιτυχημένη σεζόν τόσο ρεπερτοριακά, όσο και ως προς την προσέλευση του κοινού. Και βαδίζει προς τη νέα χειμερινή περίοδο ανοίγοντας και πάλι μια συναρπαστική βεντάλια προτάσεων που περιλαμβάνουν κλασικά έργα, κλασικούς συγγραφείς, σύγχρονους συγγραφείς, πρωτοεμφανιζόμενους, σύγχρονο ελληνικό και ξένο έργο, κωμωδία, κοινωνικοπολιτικό πρόσημο με κριτική διάθεση ή με πρόθεση να θιγούν καίρια ζητήματα, μουσικοθεατρικό έργο κ.ά. Το ελληνικό θέατρο.

Που διανύει μία από τις καλύτερες εποχές του και φέρνει δεκάδες παραστάσεις οι οποίες θα μας απασχολήσουν αυτόν και τους επόμενους μήνες. Στους προγραμματισμούς των μικρότερων ή μεγαλύτερων θεάτρων και θεατρικών οργανισμών η ματιά μας έπεσε, όμως, στην περίπτωση δύο κορυφαίων ηθοποιών που φέτος αναλαμβάνουν ρόλους κόντρα στο φύλο τους, μία επιλογή που από τον Βασίλη Παπαβασιλείου και την ιστορική του ερμηνεία στην «Ελένη» του Ρίτσου μέχρι τη «Nonna» του Ρομπέρτο Κόσα και του Δημήτρη Πιατά ή τους «Τειρεσίες» της Μπέττυ Αρβανίτη («Αντιγόνη» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού) και της Μάνιας Παπαδημητρίου («Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Θ. Σαράντου) ή την Αγλαΐα Παππά ως «Διόνυσο» στις «Βάκχες» της Μπρούσκου και αρκετά άλλα ανάλογα παραδείγματα, δεν επιχειρείται πρώτη φορά σκηνικά, αλλά, αντίθετα μάλιστα, έχει κατά καιρούς οδηγήσει σε μοναδικά ερμηνευτικά αποτελέσματα. Αυτό ευχόμαστε να συμβεί και φέτος -αφού άλλωστε οι ίδιοι έχουν και όλα τα εχέγγυα, εμπειρία και ταλέντο- και με τους Μπέττυ Αρβανίτη ως «Βασιλιά Ληρ» στην παράσταση που θα σκηνοθετήσει ο Στάθης Λιβαθινός και Χρήστο Στέργιογλου ως «Μπερνάρντα Αλμπα» με τη σκηνοθεσία της Μαρίας Πρωτόπαππα.

● Στις τρεις εκδοχές του αριστουργήματος του Σέξπιρ που φέρνει η φετινή σεζόν: α) «Βασιλιάς Ληρ» θα είναι ο Λεωνίδας Κακούρης σε μετάφραση Διονύση Καψάλη και σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά από τις 9 Δεκεμβρίου στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού, β) «Βασιλιά Ληρ» θα ανεβάσει από τις 4 Νοεμβρίου, στο θέατρο ARROYO, ο χορογράφος και σκηνοθέτης Σταύρος Λίτινας, όμως γ) «Βασιλιά Ληρ» θα ανεβάσει από τις 8 Νοεμβρίου και το Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας σε απόδοση-διασκευή Στρατή Πασχάλη, σκηνοθεσία Λιβαθινού, με την Μπέττυ Αρβανίτη στον ομώνυμο ρόλο και με δηλωμένη πρόθεση: «Πυρήνας της παράστασης θα είναι η πρόκληση. Αλλωστε γίνεται θέατρο χωρίς πρόκληση;». Στην ανατρεπτική πρόταση του Στρατή Πασχάλη και του Στάθη Λιβαθινού, το έργο και οι καταστάσεις συμπυκνώνονται, χωρίς βέβαια να προδίδεται η ουσία (και το «κεντρί») του σεξπιρικού πνεύματος. Στο πλαίσιο αυτό έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον να δούμε πώς θα αποδώσει μια σπουδαία Ελληνίδα ηθοποιός έναν αρχετυπικό ρόλο-διαχρονικό σχόλιο για την αλαζονεία της πατριαρχικής εξουσίας που στέκει κοντόφθαλμη και μάταιη.

Να θυμίσουμε πως το ίδιο ερμηνευτικό ρίσκο με θριαμβευτικά αποτελέσματα είχε πάρει η τεράστια Γκλέντα Τζάκσον παίζοντας τον «Βασιλιά Ληρ» πρώτα το 2016 στο Λονδίνο και ύστερα το 2019 όταν ήταν 82 ετών, σε παράσταση στο Μπρόντγουεϊ. Στην παράσταση του Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι της Ελένης Μανωλοπούλου και η μουσική του Τηλέμαχου Μουσά. Παίζουν ακόμα οι Νέστορας Κοψιδάς, Ερατώ Πίσση, Γκλα Ρομπίσα, Εύα Σιμάτου, Βιργινία Ταμπαροπούλου.

● Μέχρι τις 19 Ιανουαρίου θα πρέπει να περιμένουμε για να δούμε στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης τον καρπό της νέας συνεργασίας του Χρήστου Στέργιογλου με τη Μαρία Πρωτόπαππα μετά την υπερεπιτυχημένη επί δύο σεζόν «Αντιγόνη» του Ανούιγ. Ο Στέργιογλου, που έρχεται από μια καλοκαιρινή σεζόν στην οποία υποδύθηκε τη «Διονυσία», τη Δήμητρα της Λέσβου δηλαδή, στο ολοκαίνουργιο έργο «Το ρόδο είναι ρόδο» της Κατερίνας Λούβαρη-Φασόη σε σκηνοθεσία Παντελή Δεντάκη (στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών), αναμετράται τώρα με έναν, αρχετυπικό επίσης, ρόλο-σύμβολο μητριαρχίας, τυραννίας, άτεγκτης εξουσίας και συντήρησης: την «Μπερνάρντα Αλμπα» του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Η 60χρονη αυταρχική χήρα, μετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου της, επιβάλλει στις πέντε κόρες της οχτώ χρόνια πένθους και εγκλεισμού. ΚΙ αυτό είναι πολύ σχηματικά το θέμα του έργου που αν και ολοκληρώθηκε το 1936, δύο μήνες προτού τον Αύγουστο εκείνης της χρονιάς να δολοφονηθεί ο Λόρκα, προμηνύει τη φύση του φασιστικού καθεστώτος του Φράνκο στην Ισπανία. Σπανιότατα άνδρες ηθοποιοί τόλμησαν να αναμετρηθούν με τον ρόλο της «Μπερνάρντα Αλμπα» κι ο πρώτος που το αποπειράθηκε -θριαμβεύοντας- ήταν ο σπουδαίος Ισπανός ηθοποιός Ισμαέλ Μέρλο το 1976, στα 58 του χρόνια.

Στην παράσταση που ετοιμάζεται για το Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης η Μαρία Πρωτόπαππα έχει κάνει και την απόδοση του κειμένου, τα σκηνικά και τα κοστούμια η Εύα Νάθενα, τη μουσική ο Φώτης Σιώτας και η Μαργαρίτα Τρίκκα θα επιμεληθεί την κίνηση. Παίζουν ακόμα οι Ευγενία Αποστόλου, Δημήτρης Μαργαρίτης, Αννα Καλαϊτζίδου, Κατερίνα Φωτιάδη, Χριστίνα Χειλά-Φαμέλη.

Και για τις δύο παραστάσεις έχει ξεκινήσει η προπώληση: πληροφορίες στα www.theatrokefallinias και www.theatro-technis.gr.