Παραξενεύτηκα όταν πήρα πρόσκληση να παρακολουθήσω το Διεθνές Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου για ενηλίκους στο Μπιάλιστοκ της Πολωνίας κι η πρώτη μου αντίδραση ήταν αρνητική. Τι σχέση έχω εγώ με κούκλες κι αυτή την άγνωστή μου πόλη. Ομως η «ωφέλιμη περιέργεια» (ένας από τους τίτλος των Μπαλέτων της Αυλής του 17ου αιώνα) επικράτησε. Και σε χρόνο μηδέν πορευόμουν για το θέατρο Λάλεκ.
Με τις πρώτες δύο παραστάσεις, τα έργα «Fake» και «The Table», ένας καινούργιος κόσμος ανοίχτηκε μπροστά μου. Μέσα σ’ ένα λεπτό ο Πετρούσκο και οι Μαριονέτες του Ζάλτσμπουργκ εξαφανίστηκαν οριστικά και στη θέση τους μια νέα δημιουργική τέχνη γεννιόταν. Τέχνη ατέρμονης ποικιλίας, που μπορεί να προσφέρει ελεύθερα κάθε είδους δυνατότητα στη δημιουργική φαντασία κάποιου να ενεργήσει όπως της αρέσει.
Είναι απίστευτος ο πλούτος της καινοτομίας που υπάρχει σε ιδέες και τρόπους υλοποίησής τους. Αντίθετα από τους παραδοσιακούς κανόνες, ο κουκλοπαίχτης, ακόμα και οι βοηθοί του αν υπάρχουν, βρίσκεται επί σκηνής κατευθύνοντας τη δράση. Στο «Fake», μια Γιαπωνέζα βρισκόταν σε σιωπηρή αντιπαράθεση με την κούκλα, αφήνοντας να διαφανούν με έξοχη ευκρίνεια τα συναισθήματα μέσα από την κίνηση.
Στο «Τhe Table», μια παράξενη εκφραστικότατη γεροντική μαριονέτα μετακινείται πάνω σ’ ένα τραπέζι ανταποκρινόμενη ανάλογα στον διασκεδαστικότατο, γεμάτο χιούμορ μονόλογο του Βρετανού κουκλοπαίχτη, βοηθούμενου από δύο χειριστές.
Δεν έλειψε και ο «Δον Κιχώτης», σε μέγεθος δύο μέτρων, καθώς και η δική μας «Μήδεια», με κάπως υπερβολική ομιλία στα πολωνικά. Από τα συναρπαστικότερα, με άκρως συμβολικά, ευρηματικά κοστούμια ήταν το «Μοντέγοι και Καπουλέτοι», ακολουθούμενο από το κάπως φλύαρο «Τexas Jim» και το θεατρικότατο «Ντάμα Πίκα», που απασχόλησαν μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων.
Σίγουρα ο χορός και η κίνηση έχουν δεσπόζουσα θέση εδώ, συμβάλλοντας τα μέγιστα στη θεαματικότητα, όπως αποδεικνύεται περίτρανα από την εκπληκτικής ομορφιάς τεχνικότατη χορογραφία και ερμηνεία της Sigita Mikalauskaite (βοηθούμενης από άλλους τέσσερις) στο «The Sandman». Η γνωστή ιστορία του Χόφμαν, που αναφέρεται στη διχασμένη προσωπικότητα ενός νέου στο κατώφλι της τρέλας, αποδόθηκε θαυμαστά μέσα από έντεχνα χορευτικές μεταμορφώσεις ανθρώπου και κούκλας.
Το Μπιάλιστοκ είναι μια μικρή αλλά αρχοντική πόλη, γεμάτη δέντρα και λουλούδια σε κάθε γωνιά, πεντακάθαρη και χαμογελαστή.
