Σιληνός κατευθείαν από Ηρόδοτο

Ενα πρωτότυπο άγαλμα με εκφραστική μορφή, ίσως Σιληνού ή άλλου της ακολουθίας του Διονύσου, σε φυσικό μέγεθος, αποκάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη της ομάδας του διευθυντή πανεπιστημιακής ανασκαφής στην Αγορά Πέλλας και καθηγητή του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Ιωάννη Μ. Ακαμάτη.

Το άγαλμα χρονολογείται στα ελληνιστικά χρόνια, ανάλογό του αυτής της περιόδου δεν έχει βρεθεί στη Μακεδονία και εντοπίστηκε κατά την έρευνα πεδίου στη βόρεια στοά της Αγοράς της Πέλλας, σε στρώμα καταστροφής.

Είναι μαρμάρινο, του λείπουν μόνο τα ένθετα χέρια και τα πέλματα και απεικονίζει όρθια ανδρική γενειοφόρο μορφή που φορά δέρμα στο σώμα και ενδρομίδες στα πόδια (όχι δηλαδή σανδάλια, όπως συνηθίζεται, αλλά μπότες). Τα χαρακτηριστικά της κινούνται ανάμεσα στο σαρκαστικά αποτρόπαιο και το παιγνιώδες ασκητικό.

Ο κ. Ακαμάτης μάς εξήγησε ότι «η μορφή πιθανότατα ανήκει στον κόσμο του Διονύσου (Σιληνός)», αφού επιπλέον εντοπίστηκε σε θέση που έχει χαρακτηριστεί από παλαιότερες ανασκαφές ως λατρευτικός.

Περισσότερα θα γίνουν γνωστά όταν και αν εντοπιστούν τα κομμάτια του αγάλματος που λείπουν, ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά λέει ο κ. Ακαμάτης -και διατηρώντας όλες τις επιφυλάξεις-, ενδέχεται να βρίσκονται οι αρχαιολόγοι μπροστά στην αρχή αποκάλυψης ενός συμπλέγματος αγαλμάτων που θα απεικονίζουν τον ιδρυτικό μύθο της Μακεδονικής Δυναστείας όπως καταγράφεται στο όγδοο βιβλίο του Ηροδότου.

Σύμφωνα με τον μύθο, ο Γαυάνης, ο Αέροπος και ο Περδίκκας, από τη γενιά του Τήμενου, φεύγουν για να σωθούν από τη Λεβαία και κατεβαίνουν στο Βέρμιο όρος, στους Κήπους του Μίδα, όπου συνελήφθη κατά τη μυθολογία ο Σιληνός. Εάν λοιπόν το άγαλμα είναι το πρώτο ενός τέτοιου συνόλου, τότε εκτός της αξίας του θα έχει αποδειχθεί επιπλέον ότι ο Ηρόδοτος δεν έγραφε καθόλου παραμύθια.