Ο θεσμός που «ζωντάνεψε» τους αρχαιολογικούς χώρους

Ο θεσμός «Ολη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» ήρθε για να μείνει. Την εκτέλεση της παραγωγής και τον γενικό συντονισμό του προγράμματος έχει αναλάβει η Εθνική Λυρική Σκηνή με χρηματοδότηση του υπουργείου Πολιτισμού. Ξεκίνησε δειλά – δειλά το καλοκαίρι της πανδημίας σαν μια προσπάθεια ενίσχυσης του ματωμένου καλλιτεχνικού κόσμου, έκανε πιο σταθερά βήματα το καλοκαίρι του ’21 και άμεσα ξεκινάει ο σχεδιασμός του προγράμματος για το 2022 που θα έχει μονοθεματικό άξονα τη Μικρασιατική Καταστροφή, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922.

Αυτό ανακοίνωσε χθες η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου που έδωσε μαζί με τον καλλιτεχνικό διευθυντή της ΕΛΣ Γιώργο Κουμεντάκη, προκειμένου να παρουσιάσουν τα απολογιστικά στοιχεία για το 2021. Ολες οι εκδηλώσεις παρουσιάστηκαν αποκλειστικά σε αρχαιολογικούς χώρους, κάστρα και μνημεία και είχαν ελεύθερη είσοδο για το κοινό, εκτός από τις περιπτώσεις που απαιτούνταν αντίτιμο για την είσοδο στον χώρο. Εγιναν πραγματικότητα δε με τη βοήθεια μια στρατιάς ανθρώπων που εργάστηκαν στα παρασκήνια.

Ανάμεσά τους οι εργαζόμενοι της ΕΛΣ, στις Εφορείες Αρχαιοτήτων, αλλά και οι αρχαιοφύλακες που εργάστηκαν εκτός ωραρίου και φανταζόμαστε ότι πληρώθηκαν τις υπερωρίες τους αφού, όπως αναφέρθηκε, όλοι οι συνεργάτες έχουν αποπληρωθεί. Τα χρήματα δόθηκαν από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΥΠΠΟΑ και το ποσόν θα είναι αντίστοιχο για την επόμενη χρονιά.

«Η σύγχρονη δημιουργία μέσα σε έναν αρχαιολογικό χώρο επιτρέπει μία νέα ανάγνωση και του ίδιου του μνημείου και πολλές φορές συμβάλλει σε μία καλύτερη κατανόηση, καθώς οι σύγχρονοι δημιουργοί, οι καλλιτέχνες, εμπνέονται από τον χώρο και η έμπνευσή τους, τις περισσότερες φορές, είναι συνδεδεμένη με αυτήν την ίδια την ποιότητα και τη λειτουργία του αρχαιολογικού χώρου ή του μνημείου, όταν αυτό ήταν ζωντανό» είπε η υπουργός Πολιτισμού. Ανέφερε δε ότι οι εκδηλώσεις λειτούργησαν ως αναπτυξιακός πόρος για τις τοπικές κοινωνίες, καθώς «…οι αρχαιολογικοί χώροι που ζωντανεύουν προσδίδουν αξία στην ίδια την περιοχή και συγχρόνως την καθιστούν ως έναν τόπο προορισμού…»…

Από την πλευρά του ο Γιώργος Κουμεντάκης ανέφερε ότι το «Ολη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» είναι «σημαντικός θεσμός και θα συνεχίσει ν’ αναπτύσσεται, γιατί απαντά σε ένα διαχρονικό αίτημα των ανθρώπων του Πολιτισμού, αλλά και των τοπικών κοινωνιών, την δημιουργική αξιοποίηση των μνημείων της πολιτιστικής κληρονομιάς με την φιλοξενία παραστάσεων Σύγχρονου Πολιτισμού».

Στο φετινό πρόγραμμα, άνοιξαν για πρώτη φορά οι 11 αρχαιολογικοί χώροι (Κάτω Ζάκρου στο Λασίθι, Λατώ στο Λασίθι, η περιοχή ταφικών μνημείων Απτέρα στα Χανιά, το Ασκληπιείο στην Κω, η Νικόπολη στην Ηπειρο κ.ά.), ενώ η επιλογή των 70 παραγωγών έγινε από την ειδική επιτροπή αξιολόγησης με πρόεδρο τον Γιώργο Κουμεντάκη στην οποία συμμετείχαν οι: Κατερίνα Ευαγγελάτου, Δάφνις Κόκκινος, Κορνήλιος Σελαμσής, Συραγώ Τσιάρα, Παναγιώτης Τσιρίδης, Νίκος Σταμπολίδης.

Πάντως η υπουργός Πολιτισμού δεν παρευρέθηκε σε καμία εκδήλωση παρά το γεγονός ότι το καλοκαίρι περιόδευσε σε πολλές περιοχές που διοργανώθηκαν παραστάσεις. Οπως είπε απαντώντας στη σχετική ερώτηση της «Εφ.Συν.», «Δεν έτυχε να βρεθώ σε παράσταση. Δεν συνέπεσα. Ομως, εισέπραξα τον απόηχο σε τουλάχιστον τρεις περιοχές που είχαν γίνει οι παραστάσεις και υπήρξε μία απόλυτη ικανοποίηση για το επίπεδο, για τη διοργάνωση και ένας ενθουσιασμός θα έλεγα από τις τοπικές αρχές, ότι θα ήθελαν αντίστοιχες εκδηλώσεις στο πλαίσιο του προγράμματος να καθιερωθούν και για τα επόμενα χρόνια».

Σχετικά με την υλικοτεχνική υποδομή και αν είναι επαρκής για το 2022, μας απάντησε ότι «καλύπτεται από τη διοργάνωση και από όλη την εμπειρία που έχει η Λυρική Σκηνή. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα μπορούμε να έχουμε δική μας υλικοτεχνική υποδομή σε κάθε μας υπηρεσία το ’22, αλλά ο στόχος μας είναι σε αρχαιολογικούς χώρους, στους οποίους καθιερώνονται πλέον εκδηλώσεις σύγχρονης δημιουργίας, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και ενός εκ των προγραμμάτων στα οποία έχουν ήδη ενταχθεί, να εξασφαλίσουμε τέτοιου είδους υποδομές στις περιφερειακές μας υπηρεσίες, δηλαδή στους αρχαιολογικούς χώρους, ώστε να μπορούν πιο εύκολα και εν τέλει με λιγότερο κόστος μακροπρόθεσμα, μεσομακροπρόθεσμα, να φιλοξενούν τέτοιου είδους εκδηλώσεις».

Από την πλευρά του ο Γιώργος Κουμεντάκης πρόσθεσε ότι υπήρξε υποστήριξη από δήμους, την Περιφέρεια, φεστιβάλ, συλλόγους, ενώ αρκετές ομάδες «είχαν προϋπολογίσει μέσα στον προϋπολογισμό τους για τεχνική υποδομή, το οποίο τους μένει, ενώ πολλές φορές χρειάστηκε η ίδια η Λυρική Σκηνή να στηρίξει με υλικό δικό της διάφορες παραγωγές που δεν είχαν τη δυνατότητα».

Οι αριθμοί

• Από 15 Ιουλίου μέχρι 27 Σεπτεμβρίου:
• 70 καινούργιες παραγωγές (27 θεάτρου, 15 μουσικής, 8 χορού, 8 μουσικού θεάτρου, 6 παιδικού θεάτρου και 6 εικαστικές εκθέσεις)
• 68 αρχαιολογικοί χώροι
• 133 εκδηλώσεις
• χρηματοδότηση 2.284.000 ευρώ (θέατρο 855.600 ευρώ, μουσική 483.600 ευρώ, χορός 279.000 ευρώ, μουσικό θέατρο 279.000 ευρώ, παιδικό θέατρο 167.400 ευρώ, εικαστικά, 167.400 ευρώ).
• 1.400 εργαζόμενοι (750 καλλιτέχνες, μουσικοί, σκηνοθέτες, ηθοποιοί, συνθέτες, χορογράφοι, χορευτές, εικαστικοί, ενδυματολόγοι, σχεδιαστές φωτισμών, sound designers, 300 τεχνικοί, 350 άτομα από τις τοπικές κοινωνίες).
• 11.100 θεατές
• 12 διοικητικές περιφέρειες, με εξαίρεση την Αττική