Περιμένοντας τον κατακλυσμό

Δεκατρείς ηθοποιοί, 80 εθελοντές και ένα ολόκληρο χωριό βρισκονται επί σκηνής. Οι κάτοικοι είναι κυριευμένοι από τον φόβο μιας επικείμενης πλημμύρας, όπως η βιβλική καταστροφή του Νώε.

Γι’ αυτό και η παράσταση φέρει τον τίτλο «300 el x 50 el x 30 el», δηλαδή «300 πήχεις μήκος, 50 πήχεις πλάτος και 30 πήχεις ύψος», όπως ήταν οι διαστάσεις της Κιβωτού.

Ο,τι συμβαίνει μέσα στα σπίτια προβάλλεται σε γιγαντοοθόνη.

Η ομάδα FC Bergman (Football Club Bergman, δηλαδή Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Μπέργκμαν) από το Βέλγιο παρουσιάζει αύριο και το Σάββατο στη Στέγη ένα οπτικό θέαμα, όπου θέατρο και κινηματογράφος αλληλοσυμπληρώνονται.

«Πρόκειται για μια βουβή συμφωνία εικόνων», μας λέει ένα από τα ιδρυτικά της μέλη, ο ηθοποιός Τόμας Βερστράτεν. «Ενα μικρό χωριό έχει στηθεί στη σκηνή. Πίσω του, προβάλλει ένα δάσος. Η μυρωδιά από το βρεγμένο χώμα και τα πεσμένα φύλλα φτάνει κανονικά στους θεατές. Στο προσκήνιο, κάποιος ψαρεύει σε μια θολή λίμνη. Επικρατεί ατμόσφαιρα ανησυχίας. Ξαφνικά, ένας κάμεραμαν τρυπώνει στα έξι ξύλινα καλυβάκια, προβάλλοντας σε γιγαντοοθόνες τα όσα παρανοϊκά εκτυλίσσονται εκεί. Η μικρή κοινότητα γευματίζει, γλεντά, ερωτοτροπεί, αυνανίζεται, φτάνει στα όρια της ψύχωσης. Πρόκειται για έναν υπερρεαλιστικό μικρόκοσμο, απ’ όπου κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει», εξηγεί. «Οπως ακριβώς γράφεται στην Παλαιά Διαθήκη “Και είδεν ο Θεός την γην, και ιδού, ήτο διεφθαρμένη, διότι πάσα σαρξ είχε διαφθείρει την οδόν αυτής επί της γης”. Αυτό θέλουμε να αναπαραστήσουμε».

Η ομάδα με το περίεργο όνομα δεν είναι παρά μια παρέα νέων ηθοποιών.

«Είμαστε όλοι γύρω στα τριάντα. Γνωριστήκαμε σε σχολή θεάτρου στο Βέλγιο και θελήσαμε, ως πολύ νεότεροι τότε, να κάνουμε κάτι δημιουργικό που να ξεφεύγει από τα καθιερωμένα πλαίσια του κλασικού ρεπερτορτίου. Ηταν περισσότερο αντίδραση στα όσα μας μάθαιναν στη σχολή, καθώς και στη μεγάλη παράδοση που έχει το Βέλγιο στο κλασικό θέατρο», διευκρινίζει ο Τόμας.

Ο θάνατος του Μπέργκμαν

«Η ημέρα που δημιουργήθηκε η ομάδα μας ήταν η 30ή Ιουλίου 2007, η ημέρα που πέθανε ο Μπέργκμαν. Ετσι ονομαστήκαμε “FC Bergman”, δηλαδή “Ποδοσφαιρική Ομάδα Μπέργκμαν”, κάνοντας ταυτόχρονα ένα σχόλιο στο ότι οι περισσότεροι, από πολιτικούς μέχρι καλλιτέχνες, υποστηρίζουν -άρα και “ανήκουν” σε- κάποια ποδοσφαιρική ομάδα. Συνακόλουθα, στα ουγγρικά “Μπέργκμαν” σημαίνει “ο άνθρωπος του βουνού”, που, μεταφορικά, ως συμβολισμός μάς άρεσε πολύ. Είναι πολύ όμορφη εικόνα».

Πρόκειται για μια άκρως φιλόδοξη, πολυσυζητημένη και ταχύτατα ανερχόμενη νεανική ομάδα, η οποία ανακυκλώνει στις σκηνικές της αλληγορίες στοιχεία από cult ταινίες τρόμου της δεκαετίας του 1970, από παραγωγές κινουμένων σχεδίων του Ντίσνεϊ, από το φιλμικό σύμπαν των Ινγκμαρ Μπέργκμαν, Ρόι Αντερσον, Ντέιβιντ Λιντς και Λαρς φον Τρίερ, παρεμβάλλοντας στοιχεία από εικαστικές τέχνες και βιντεοκλίπ.

«Καλούμε κάθε φορά τον Τρίερ στις πρεμιέρες μας, καθώς μάς αρέσει πολύ η δουλειά του και προφανώς έχει λειτουργήσει επιδραστικά πάνω μας, ωστόσο ακόμη δεν έχει τύχει να γνωριστούμε από κοντά», εξομολογείται ο Τόμας.

Στο ιδιόμορφο αυτό θεατρικό, δεν θα ακούσουμε ποτέ τους ηθοποιούς να μιλούν. «Είμαστε η γενιά της εικόνας. Ολοι μας, γεννημένοι το ’80 και το ’90, ζήσαμε την απόλυτη κυριαρχία της», εξηγεί ο Τόμας. «Εικόνες παντού: στην τηλεόραση, στον υπολογιστή, στα κινητά, στις διαφημίσεις, στα περιοδικά, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στον κινηματογράφο. Οι λέξεις μάς ξέφευγαν. Οι κοινωνίες μας είχαν πλέον διαμορφωθεί με βάση την εικόνα και όχι τον γραπτό λόγο. Γι’ αυτό κι εμείς, θέλοντας να επικοινωνήσουμε με τους θεατές με μια γλώσσα που θα δρα ως “μπάι πας” στην καρδιά τους, δεν χρησιμοποιούμε λόγια στα έργα μας, αλλά μια γλώσσα μη μιλημένη – αυτή των εικόνων».

Το συγκεκριμένο έργο, διάρκειας μιας ώρας περίπου, το προετοίμαζαν μόλις έξι εβδομάδες, καθώς είχαν σκοπό να το παίξουν μόνο μία φορά. «Βέβαια, από τότε το παίζουμε συνεχώς για τέσσερα χρόνια», λέει γελώντας ο Τόμας.

Πίστη στην επιτυχία

Οσο για τον υπαρξιακό χαρακτήρα των θεμάτων τους, μας εξηγεί ότι: «Ζούμε σ’ έναν κόσμο που ο καθένας κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι το πετυχαίνει πάντα. Βλέπουμε τον άνθρωπο να πιστεύει ακράδαντα στη δυνατότητα διαμόρφωσης της ζωής του, και κατ’ επέκταση του κόσμου, αλλά να είναι καταδικασμένος να αποτυγχάνει κατ’ επανάληψη. Αυτό που μας αγγίζει βαθύτατα δεν είναι η αποτυχία, αλλά κυρίως η ακλόνητη πίστη στη δυνατότητα επιτυχίας».

Υπό αυτή την έννοια, το θέατρο που κάνουν θα μπορούσε να ονομαστεί «θέατρο της απόγνωσης ή του αναπόφευκτου»; «Ναι, αυτός ο χαρακτηρισμός είναι ο κατάλληλος», μας απαντά. «Δεν πιστεύουμε ότι ο σημερινός κόσμος είναι κατά βάση διεφθαρμένος. Σίγουρα όμως βαδίζει απεγνωσμένα προς το αναπόφευκτο, που δεν φαίνεται να είναι η σωτηρία. Εμείς πάλι, ως δημιουργοί χαρακτήρων, έχουμε μια λιγότερο απαισιόδοξη άποψη για τον κόσμο. Βρίσκουμε ομορφιά στην προσπάθεια αναστροφής του δυσοίωνου μέλλοντος που ξεπροβάλλει. Δείχνουμε συμπόνια και κατανόηση στους ανήσυχους ήρωές μας, που ο καθένας κάνει τον δικό του, αδιέξοδο ίσως, αγώνα».

Ιnfo:

Αύριο και το Σάββατο, στις 21.00, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών (Συγγρού 107, 210 9005800).

 Είσοδος: 10 ευρώ. Η εκδήλωση εντάσσεται στο «Fast Forward Festival 2» της Στέγης.