Απολογισμός από την Κοσκινά, «άδειασμα» από τη Ζορμπά

Δεν πάει άλλο! Η υπόθεση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης θυμίζει το παραμύθι με τον βοσκό που έλεγε ψέματα. Κάπως έτσι, θα μας προσκαλέσουν τελικά στα επίσημα εγκαίνια του μουσείου και θα νομίζουμε ότι πρόκειται για φάρσα… Ηταν Μάιος του 2015 όταν στην πρώτη της συνέντευξη Τύπου ως διευθύντρια του ΕΜΣΤ, η Κατερίνα Κοσκινά μάς υποδέχτηκε στο εντυπωσιακό, λιτό και ευρύχωρο «άδειο κέλυφος» του μουσείου -ναι, τότε που ο αν. υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης άναψε το πούρο του και χτύπησε ο συναγερμός πυρασφάλειας- ενώ χθες η ίδια μάς αποχαιρέτησε, καθώς η θητεία της δεν ανανεώθηκε, στον τεράστιο «λευκό κύβο» των περιοδικών εκθέσεων.

Οι υπουργοί άλλαξαν σε αυτά τα τριάμισι χρόνια, με τις υποσχέσεις για την πλήρη λειτουργία του ΕΜΣΤ και την έκθεση της μόνιμης συλλογής να μετατίθενται από εξάμηνο σε εξάμηνο και το αποτέλεσμα είναι να βρισκόμαστε πάλι στον ίδιο παρονομαστή. Αντί για το τέλος του 2018, τα εγκαίνια προσδιορίστηκαν από την απερχόμενη διευθύντρια για αργότερα, τον Ιούλιο του 2019!

Εφόσον βέβαια απορροφηθεί η δωρεά ύψους 3 εκατομμυρίων του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος που θα επιτρέψει τον εξοπλισμό του μουσείου. Χρειάζονται όμως κι άλλα. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Δ.Σ. του μουσείου, Γιώργο Παπαναστασίου: «Το ΕΜΣΤ είναι ένα όχημα σχεδόν παροπλισμένο, κάνει κάποιες κινήσεις, αλλά δεν έχει επιτελέσει τον σκοπό του, δηλαδή να λειτουργήσει πλήρως. Γι’ αυτό χρειάζεται καύσιμα, δηλαδή χρηματοδότηση, και πλήρωμα, δηλαδή εργαζόμενους».

Εμφανώς συγκινημένη, «χαρούμενη και κουρασμένη», όπως είπε, η Κατερίνα Κοσκινά έκανε τον ετήσιο απολογισμό και δήλωσε «περήφανη» για όσα έχουν γίνει, ενώ ευχαρίστησε όλους -υπουργείο, Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, συνεργάτες κ.λπ. Το περίμενε άραγε ότι πριν καλά καλά τελειώσει η συνέντευξη Τύπου, η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά θα την «άδειαζε» με μια κοφτερή ανακοίνωση που ουσιαστικά ακύρωνε τα λεγόμενά της;

Αψογα οργανωμένη, πάντως, η απερχόμενη διευθύντρια έδειξε με φιλμάκια και πίνακες τις περιοδικές εκθέσεις που οργανώθηκαν όλο αυτό το διάστημα στο ΕΜΣΤ, τις συνεργασίες με μεγάλα ιδρύματα και μουσεία του εξωτερικού και με πολιτιστικούς φορείς του εσωτερικού, τις αγορές και τις δωρεές που εμπλουτίζουν τη μόνιμη συλλογή -από το 2015 μέχρι σήμερα αποκτήθηκαν 340 έργα-, ενώ ανακοίνωσε επίσης τον προγραμματισμό των περιοδικών εκθέσεων του 2019.

Εδωσε βάση στα 3 εκατομμύρια που το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος ενέκρινε μόλις τον περασμένο Οκτώβριο, ενώ τώρα το ΕΜΣΤ βρίσκεται στη διαδικασία επιλογής της εταιρείας τεχνικών συμβούλων για την υλοποίηση της αγοράς και εγκατάστασης του απαραίτητου για τη λειτουργία του εξοπλισμού.

Στάθηκε στο τακτικό προσωπικό: στον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του ΕΜΣΤ προβλέπονται 88 θέσεις με συμβάσεις αορίστου χρόνου, ενώ σήμερα το προσωπικό ανέρχεται σε 41 υπαλλήλους, αφού προστέθηκαν 19 που μετατάχθηκαν από την καταργηθείσα ΟΔΙΕ και 4 αποσπασμένοι από υπουργεία. Για το 2018 η τακτική επιχορήγηση ανήλθε στα 800 εκατομμύρια ευρώ, η έκτακτη στα 731 εκατομμύρια ευρώ, το κόστος μισθοδοσίας στα 944 εκατομμύρια. Για το 2019 η μισθοδοσία έχει προϋπολογισμό 1,508 εκατ. ευρώ, ενώ το μουσείο ζητάει από το ΥΠΠΟΑ τακτική επιχορήγηση 3,300 εκατ. για να καλύψει τις δαπάνες του.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού πάντως αναφέρει ότι σε συνάντηση που πραγματοποίησε η Μυρσίνη Ζορμπά στις 5 Οκτωβρίου με το Δ.Σ. και τη διευθύντρια, η Κατερίνα Κοσκινά απέφυγε να δώσει συγκεκριμένη απάντηση για το πότε θα λειτουργήσει πλήρως το μουσείο, ενώ μέχρι το τέλος Οκτωβρίου δεν έστειλε επιχειρησιακό σχέδιο, ούτε χρονοδιάγραμμα, ούτε εγκεκριμένο από το Δ.Σ. απολογισμό.

Επίσης, το ποσό των 3,3 εκατ. ευρώ που ζητάει ως τακτική επιχορήγηση αποτελεί αύξηση της τάξης του 100%. «Ωστόσο, το αίτημα της αύξησης δεν αφορούσε το άνοιγμα του μουσείου και δεν συνοδεύτηκε από επαρκή αιτιολόγηση», διαπιστώνει. «Ούτε όμως ο καλλιτεχνικός προγραμματισμός που παρουσίασε η παρούσα διοίκηση του ΕΜΣΤ μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητικός, αφού αναφέρεται σε περιοδικές εκθέσεις τις οποίες σχεδιάζει η κ. Κοσκινά αλλά δεν αναφέρει τίποτα σχετικό με τα πολυαναμενόμενα εγκαίνια της μόνιμης συλλογής του ΕΜΣΤ».

Το ΥΠΠΟΑ παρατηρεί και καθυστέρηση τουλάχιστον δύο μηνών στο εξάμηνο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, «που είχε εγκριθεί στις 10 Αυγούστου 2018 για τα έργα που προβλέπονται από τη σύμβαση», ενώ η επιλογή «αναδόχου-εργολάβου θα έπρεπε να έχει γίνει ήδη τον Σεπτέμβριο του 2018». Οσο για τα αιτήματα για πρόσληψη επιπλέον τακτικού προσωπικού (28 θέσεις) και υπό μετάταξη (20 θέσεις), «αυτά δεν ολοκληρώθηκαν δεδομένου ότι και η πλήρης λειτουργία του ΕΜΣΤ καθυστερεί πέρα από τις προβλεπόμενες προθεσμίες».

Και καταλήγει η ανακοίνωση πως σύμφωνα με όλα αυτά «έχει γίνει σαφές ότι το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης εξακολουθεί να βρίσκεται σε μεταβατική φάση τόσο της διοίκησης όσο και της λειτουργίας του». Η Κατερίνα Κοσκινά, πάντως, σε ερώτησή μας απαντά πως «τις εγγυήσεις για το πότε θα ανοίξει πλήρως το μουσείο μόνο η πολιτεία μπορεί να τις δώσει».