Τελική λύση

Είναι να απορεί κανείς με δηλώσεις στελεχών αυτής της κυβέρνησης. Εχουν άραγε πλήρη απουσία ενσυναίσθησης, πλήρη άγνοια της Ιστορίας ή δεν νοιάζονται καθόλου για όλα αυτά; Στις 21.7.2025 το Γραφείο Τύπου του υπουργείου Πολιτισμού εξέδωσε Δελτίο Τύπου υπό τον τίτλο «Λίνα Μενδώνη για λόφο Παπούρα: Η τελική λύση διασφαλίζει τόσο την πλήρη προστασία και ανάδειξη του μνημείου όσο και την ασφάλεια των πτήσεων του νέου αεροδρομίου».

Κι έτσι, μετά τις «καταδικασμένες αρχαιότητες» του μέλους του ΚΑΣ Μιχάλη Τιβέριου, ήρθε και η «τελική λύση» διά στόματος της υπουργού. Αdd insult to injury είναι η περιγραφή των Βρετανών για τέτοιες ασύγγνωστες απρέπειες.

Η φράση αυτή πράγματι ειπώθηκε από την υπουργό Πολιτισμού στη Βουλή, κατά την απάντησή της στις επερωτήσεις που της απηύθυναν οι βουλευτές Μ. Συντυχάκης από το ΚΚΕ και Χ. Μαμουλάκης από τον ΣΥΡΙΖΑ για την τύχη του μοναδικού μινωικού μνημείου στον λόφο Παπούρα στο Καστέλι Ηρακλείου. Δεν έμεινε όμως εκεί. Η φράση απομονώθηκε και τονίστηκε με το να αποσταλεί για χρήση σε πηχυαίους τίτλους στα φίλια ΜΜΕ. Δεν ήταν μια φράση εν τη ρύμη του λόγου, αλλά μια επιλογή που πέρασε από αρκετά ζευγάρια μάτια στο γραφείο Τύπου του ΥΠΠΟ. Προφανώς και από την επικοινωνιακή σύμβουλο Αννα Παναγιωταρέα, που είναι υπεύθυνη -σύμφωνα με το σχετικό ΦΕΚ- για την προσωπική προβολή της υπουργού.

Με την ονομασία Τελική Λύση (Endlösung, στα γερμανικά) έχει μείνει γνωστό το σχέδιο των ναζί για την εξολόθρευση των Εβραίων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το αποτέλεσμα της «Τελικής Λύσης» ήταν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και το Ολοκαύτωμα, το οποίο στοίχισε στην Εβραϊκή Κοινότητα της Ευρώπης περίπου έξι εκατομμύρια νεκρούς, άνδρες, γυναίκες και παιδιά.

Ενα από αυτά τα στρατόπεδα ήταν η Τερεζίν (Theresienstadt) στην Τσεχία. Η Τερεζίν χρησιμοποιήθηκε και στην προπαγάνδα του Χίτλερ. Η ναζιστική διοίκηση άνοιξε τις πύλες της Τερεζίν το 1944 για να «αποδείξει» στους Δυτικούς συμμάχους ότι ο Χίτλερ συγκέντρωνε εκεί τους Εβραίους (και τους Ρομά, τους ομοφυλόφιλους, τους κομμουνιστές) για να τους χαρίσει μια νέα ζωή σε μια πόλη που έχει κατασκευαστεί ειδικά για κείνους. Αυτό ήταν και το αντικείμενο του ντοκιμαντέρ «Ο Φίρερ δίνει μια πόλη στους Εβραίους», που γυρίστηκε στην Τερεζίν. Είχε προηγηθεί η επίσκεψη ειδικής αποστολής του Ερυθρού Σταυρού, κατά την οποία οι ναζί τούς συνόδευσαν, δείχνοντάς τους μια εβραϊκή πόλη γεμάτη ζωή, με πολιτιστική παραγωγή και ευτυχισμένα παιδιά.

Η αλήθεια ήταν, βέβαια, εντελώς διαφορετική: από τους 141.000 Εβραίους που πέρασαν από την Τερεζίν μεταξύ 1941 και 1945, μόλις 23.000 επιβίωσαν. Παρότι τυπικά η Τερεζίν δεν ήταν στρατόπεδο εξόντωσης, αλλά γκέτο, χιλιάδες ηλικιωμένοι, άνδρες, γυναίκες, παιδιά, πέθαναν από τις κακουχίες, τον υποσιτισμό, τις αρρώστιες, δολοφονήθηκαν επιτόπου ή μεταφέρθηκαν σε άλλα στρατόπεδα προκειμένου να εξοντωθούν.

Αραγε δεν γνωρίζει όλα τα παραπάνω το γραφείο προπαγάνδας του υπουργείου Πολιτισμού; Γιατί χρησιμοποιεί τη φράση «τελική λύση» με τόση ελαφρότητα; Και μάλιστα σε μια συγκυρία που η κυβέρνηση προσπαθεί να παραστήσει την τόσο ευαίσθητη για το Ολοκαύτωμα, προκειμένου να ξεπλύνει την απολύτως υποτελή στάση της στον «ισχυρό» Νετανιάχου, την ώρα που το κράτος του Ισραήλ έχει μετατρέψει τη Γάζα σε μια απέραντη Τερεζίν; Εξόντωση και γενοκτονία που δεν είναι πια κρυμμένη κάπου στα δάση της Τσεχίας, αλλά εξελίσσεται μπροστά στα μάτια της διεθνούς κοινότητας;

Ισως όμως το γραφείο Τύπου του υπουργείου Πολιτισμού να γνωρίζει κάτι παραπάνω από μας. Να γνωρίζει, για παράδειγμα, ότι η εξόντωση του μνημείου της Παπούρας εκτελείται με τον ίδιο επαγγελματισμό, την ίδια στυγνή προετοιμασία, την ίδια μηχανή προπαγάνδας για να κρυφτεί από τη διεθνή κοινότητα πίσω από κρυπτικές φράσεις όπως η περίφημη «ακεραιότητα του μνημείου». Σε τελική ανάλυση και για τον Αϊχμαν η «Τελική Λύση» ήταν απλώς μια δουλειά που του ανατέθηκε.