• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.4°C / 16.2°C
    2 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.8°C / 13.3°C
    1 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 17.0°C
    4 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 10.9°C / 11.6°C
    1 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    3 BF
    76%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.1°C / 12.0°C
    1 BF
    88%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.4°C
    1 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 13.5°C
    1 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.7°C
    2 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.0°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.8°C
    4 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    4 BF
    76%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.4°C / 16.4°C
    4 BF
    76%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 12.3°C
    2 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.5°C / 14.4°C
    1 BF
    84%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.8°C / 18.8°C
    1 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.4°C / 15.5°C
    0 BF
    72%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.3°C / 12.1°C
    2 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 13.4°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.1°C / 9.1°C
    2 BF
    85%

Τάσης Παπαϊωάννου, ακρυλικό σε χαρτί

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκποίηση πραγμάτων ατίμητων

  • A-
  • A+

«Ο ναός είναι ιερός γιατί δεν είναι για πούλημα»
Εζρα Πάουντ

Χρόνο τον χρόνο, μέρα τη μέρα γινόμαστε μάρτυρες μιας πρωτοφανούς πολιτιστικής κατρακύλας που συντελείται στη χώρα μας. Μιας χώρας που υπερηφανεύονταν για την υψηλή στάθμη του πολιτισμού της, θεματοφύλακας του οποίου ήταν υποτίθεται διαχρονικά το ΥΠ.ΠΟ. Ο πολιτισμός όμως στις μέρες μας βάλλεται απ’ αυτούς, δυστυχώς, που έχουν ταχθεί να τον προστατεύουν και να τον υπηρετούν.

Οι ανέμπνευστες, άστοχες και εγκληματικές -κάποιες φορές- πολιτικές αποφάσεις της ηγεσίας του υπουργείου έχουν επιφέρει ανεπανόρθωτες και μη αναστρέψιμες βλάβες στην πολιτιστική κληρονομιά μας. Ακόμα κι αυτοί οι αρχαιολογικοί χώροι που στο παρελθόν ήταν απρόσβλητοι από τα ιδιωτικά συμφέροντα που τους επιβουλεύονταν, τώρα κινδυνεύουν άμεσα να αλωθούν, αφού άνοιξαν οι κερκόπορτες και εισέβαλαν τα λεφούσια των κερδοσκόπων που καιροφυλακτούσαν περιμένοντας το σινιάλο.

Το μπετόν σκαρφάλωσε και απλώθηκε άτεχνα πάνω στον Βράχο βεβηλώνοντας την Ακρόπολη, η βυζαντινή Εγνατία Οδός της Θεσσαλονίκης τεμαχίστηκε και «μεταφέρθηκε» σε αποθήκες αποτελώντας όνειδος και διασύροντας διεθνώς τη χώρα μας! Τελευταία, μάλιστα, φτάσαμε στον απόλυτο εξευτελισμό με την απίστευτη σύμβαση εκχώρησης 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων, η οποία συνιστά επίσημη «νομιμοποίηση» προϊόντων λαθρανασκαφής και αρχαιοκαπηλίας, ανοίγοντας τον δρόμο και για άλλους… «επίδοξους Ελγιν» να συμμετάσχουν στο πλιάτσικο. Το ένα ναυάγιο μετά το άλλο!

Την ίδια ώρα, η πλειονότητα των αρχαιολογικών χώρων βρίσκεται σε άθλια κατάσταση και το μόνο που φαίνεται να ενδιαφέρει τους κυβερνώντες, είναι το πόσα εισιτήρια θα κοπούν στα τριτοκοσμικά κιόσκια των εισόδων τους. Η συνεχιζόμενη βίαιη «τουριστικοποίηση» της χώρας, αποτέλεσμα μιας κοντόφθαλμης οικονομικίστικης πολιτικής, οδήγησε στην απομύζηση και του τελευταίου αρχαιολογικού χώρου (ακόμα και των υποθαλάσσιων), προσβλέποντας στην κερδοσκοπική και μόνο εκμετάλλευσή τους. Ο πολιτισμός γίνεται «ανίερος», ευτελίζεται και μεταλλάσσεται σε κοινό εμπορικό προϊόν προς κατανάλωση, όπου η αξία του πλέον αποτιμάται μόνο σε χρήμα. Στον τόπο μας σήμερα ξεπουλάμε ανερυθρίαστα τα πάντα, ακόμα και την ιστορία μας!

Ιδεοληπτικές εμμονές, αλλά και οικονομικά συμφέροντα επιβάλλουν πρωτόγνωρες πρακτικές, με καταστροφικές επιπτώσεις σε πολλούς κλάδους των τεχνών και των επιστημών. Μουσικοί, τραγουδοποιοί, ηθοποιοί, χορευτές, αλλά και αρχαιολόγοι, αρχιτέκτονες, εικαστικοί καλλιτέχνες αντιμετωπίζονται με υπεροψία σαν αχρείαστο πλεονάζον βάρος και σπρώχνονται σταδιακά στην ανεργία και στην απόγνωση. Δημιουργεί, δε, αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι μεταξύ των διάφορων «χορηγών» και «ευεργετών» επικρατεί η άποψη πως οι Ελληνες δημιουργοί είναι υποδεέστεροι και υστερούν μπροστά στην υποτιθέμενη ανωτερότητα των ξένων συναδέλφων τους κι αυτό, δυστυχώς, επικροτείται και από το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού.

Δύο αιώνες από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους δεν ήταν, φαίνεται, αρκετοί ώστε να απαλλαγούμε από τη δουλική λατρεία του ξενόφερτου, την άκριτη και άκαρπη μίμηση ξένων προτύπων που ναρκώνουν και στειρώνουν τις δημιουργικές δυνάμεις μας, αποτελώντας τροχοπέδη σε πάμπολλους τομείς της τέχνης. Σαν κάποιο παλιό ανάθεμα που ρίχτηκε πάνω μας και μας στοιχειώνει χρόνια τώρα. Αδιαφορούμε αν κάτω από τα πόδια μας ή ακριβώς δίπλα μας βρίσκονται μοναδικά και πολύτιμα τεκμήρια που μπορούν να φωτίσουν κομμάτια της δικής μας υπόστασης και να δώσουν απαντήσεις στα ερωτήματα της δικής μας ζωής, μ’ άλλα λόγια να βοηθήσουν στην αυτογνωσία μας.

Αυτός ο τόπος έχει κάτι πολύ παλιό, αλλά και πολύ νέο ταυτόχρονα, που παλεύουν χρόνια τώρα να συνυπάρξουν. Ωρες ώρες δεν ξέρεις αν είναι ευχή ή κατάρα. Και αντί το γεγονός αυτό να αποτελέσει το στέρεο έδαφος πάνω στο οποίο μπορεί να θεμελιωθεί ο σύγχρονος πολιτισμός μας, βλέπουμε να επιβάλλεται μια αναχρονιστική, εθνικιστική εκμετάλλευση της πλούσιας και πολύμορφης παράδοσής μας. Ακόμα και η περιβόητη αναζήτηση της «ελληνικότητας» που τόσο βασάνισε την ελληνική διανόηση στο παρελθόν, ήταν κι αυτή αποτέλεσμα ξενόφερτων επιρροών και λιγότερο ενός εγχώριου αυθεντικού προβληματισμού. Ηταν η άποψη που είχαν οι ξένοι για μας, η εικόνα που εκείνοι είχαν διαμορφώσει και την οποία σπάνια μπορέσαμε να αποτινάξουμε από πάνω μας.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε τη διαχρονική αλήθεια: Κάθε πραγματικά νέο και ρηξικέλευθο γεννιέται με πολύ μόχθο και πόνο μέσα από τη ζωογόνο ώσμωση του τοπικού με το οικουμενικό! Ανάγκη από ταπεινότητα έχουμε, και μας περιμένει πολλή δουλειά, αν θέλουμε να επιχειρήσουμε το μετέωρο βήμα στο μέλλον. Αποτελεί συνεπώς πολιτισμική αυτοχειρία, από τη μια να βεβηλώνουμε και να καταστρέφουμε την παράδοσή μας και από την άλλη να αγνοούμε και να υποβαθμίζουμε κάθε σύγχρονο έργο που αρχίζει δειλά δειλά να βλασταίνει στη χώρα μας. Οι πολιτισμοί όμως «είναι συνέχειες, ατέλειωτες ιστορικές συνέχειες»1 μας υπενθυμίζει ο Fernand Braudel. Πώς, λοιπόν, περιμένουμε να αναπτυχθεί το δέντρο του πολιτισμού, όταν διαρκώς πετσοκόβουμε τα κλαδιά και τις ρίζες του;

Ο εφησυχασμός και η παθητική αποδοχή αυτής της ζοφερής κατάντιας οδηγεί αναπόφευκτα στο τέλμα και στον εκφυλισμό. Η ευθύνη μας είναι τεράστια έναντι της νέας γενιάς, αλλά και έναντι του μέλλοντος, ιδίως ημών των δασκάλων που οφείλουμε στις κρίσιμες στιγμές να κρούουμε τον κώδωνα του κινδύνου! Δεν μπορούμε να μένουμε απαθείς, αμέτοχοι και βουβοί, όταν αυτό που διακυβεύεται είναι υψίστης σημασίας! Είναι χρέος μας να στηρίξουμε τη νέα γενιά που με κόπο πασχίζει να σταθεί όρθια απέναντι σε τόσες αντιξοότητες, διεκδικώντας τη δική της, αυτόνομη και πολύτιμη παρουσία στο πολιτισμικό γίγνεσθαι. Να μην αφήσουμε τα έργα της να σβήσουν και να χαθούν μέσα στη σκόνη των καιρών.

Ο πολιτισμός χρειάζεται επειγόντως καθαρό αέρα, γιατί πνίγεται στο δύσοσμο περιβάλλον της καθημερινής φτήνιας και παρακμής. Μη λησμονούμε ότι δεν είναι κάτι δεδομένο, αναλλοίωτο, αλλά χτίζεται και γκρεμίζεται καθημερινά, δημιουργείται από τα κάτω απρόσμενα, σε κάθε ανύποπτη στιγμή και πολλές φορές ξεφυτρώνει μέσα από κει που δεν το περιμένεις. Από σκοτεινές τρύπες, ανήλιαγα υπόγεια, απομακρυσμένες γωνιές και όχι από φωταγωγημένες αίθουσες και κυριλέ δεξιώσεις. Ας δώσουμε, λοιπόν, χώρο στο ανέλπιστο να εμφανιστεί, στο άλαλο να διηγηθεί τη δική του ιστορία και ίσως τότε πραγματικά να εκπλαγούμε από αυτό που θα αντικρίσουμε, από αυτό που θα ακούσουμε.

*Αρχιτέκτων-ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ


1. Fernand Braudel, Γραμματική των πολιτισμών, ΜΙΕΤ, Αθήνα 2001
Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ART - ΝΕΑ
Αρχαιολογική έρευνα στα αινιγματικά «σπίτια των δράκων»
Eλληνο-ελβετική ομάδα ξεκίνησε την τεκμηρίωση των πολύτιμων μνημειακών κατασκευών που βρίσκονται στα βουνά της νότιας Εύβοιας κι όπου να ’ναι θα πρέπει να συνυπάρξουν με συστάδες από ανεμογεννήτριες.
Αρχαιολογική έρευνα στα αινιγματικά «σπίτια των δράκων»
ART - ΝΕΑ
Ομιχλώδης και μυστικοπαθής «ανάδειξη» αρχαιολογικού χώρου
Το υπουργείο έχει δώσει ένα γενικό περίγραμμα για τον αρχαιολογικό χώρο της «Περιβόλας» στη Ρόδο, χωρίς απαντήσεις σε ερωτήματα που προκαλούνται και επισύρουν έντονες συζητήσεις στην Εφορεία Αρχαιοτήτων...
Ομιχλώδης και μυστικοπαθής «ανάδειξη» αρχαιολογικού χώρου
ART - ΝΕΑ
Ερμαιο κακοδιαχείρισης ένα θαύμα της φύσης
Τα σπήλαια του Διρού στη Μάνη βρίσκονται στο έλεος της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου με τους επισκέπτες να εκφράζουν τα παράπονά τους για τον τρόπο λειτουργίας τους.
Ερμαιο κακοδιαχείρισης ένα θαύμα της φύσης
ART - ΝΕΑ
Αμφίπολη: Στη Μενδώνη ρίχνει το γάντι η Κατερίνα Περιστέρη
Καταιγισμό, διασταυρούμενων μάλιστα πυρών, δέχθηκε το υπουργείο Πολιτισμού για την καταστροφή των χωματουργικών εργασιών στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη.
Αμφίπολη: Στη Μενδώνη ρίχνει το γάντι η Κατερίνα Περιστέρη
ART - ΝΕΑ
Η τέχνη, η μνήμη και η ιστορική εμπειρία της προσφυγιάς
Περισσότερες από 70 νέες παραγωγές και 2.200 καλλιτέχνες και τεχνικό προσωπικό συμπράττουν για φέτος στον θεσμό «Ολη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» με κεντρικό θέμα τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Η τέχνη, η μνήμη και η ιστορική εμπειρία της προσφυγιάς
ART - ΝΕΑ
Ενα ανάποδο «φωτόσπαθο» στην Ακρόπολη!
Η ιδιαίτερα φωτεινή δέσμη στον βράχο της Ακρόπολης δεν ανήκει στις, γνωστές ώς εδώ, νέες φωτιστικές παρεμβάσεις της Ελευθερίας Ντεκώ και είναι σαφώς φωτεινότερη από το φως που εκπέμπει ακόμη και ο Παρθενώνας.
Ενα ανάποδο «φωτόσπαθο» στην Ακρόπολη!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας