«Ελα να κλείσουμε τα μάτια μας και να ονειρευτούμε ότι είμαστε στην Αυστραλία» τραγουδούσε ο The Boy (Αλέξανδρος Βούλγαρης) στο άλμπουμ του «Αυστραλία» (Inner Ear) το 2024.
Ποια είναι όμως η δική του «Αυστραλία», η χώρα με την οποία είχε δημιουργική εμμονή και πολύ νωρίτερα – εδώ και μία 10ετία τουλάχιστον; «Η Αυστραλία του The Boy δεν είναι χώρα. Είναι μια ρωγμή στην πραγματικότητα και ένα αλλόκοτο takeover της Στέγης – ένα immersive θέαμα που θυμίζει σκηνή καταδίωξης σε αυστραλιανό ozploitation φιλμ της δεκαετίας του ’80» προειδοποιεί το σημείωμα της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση για το καλειδοσκοπικό τριήμερο (5-7/6) που με τίτλο «Δεν ταξίδεψα ποτέ στην Αυστραλία» επιμελείται αυτός ο τόσο ιδιοσυστασιακός και ενδιαφέρων μουσικός και σκηνοθέτης, δημιουργώντας σε όλους τους χώρους του κτιρίου της Συγγρού πρωτίστως μια εντύπωση, ένα φαντασιακό trip που παίρνει διαφορετικές μορφές: συναυλίας-εικαστικής παρέμβασης, θεατρικής παράστασης, προβολής δύο δικών του καινούργιων ταινιών, κινηματογραφικού αφιερώματος στο αυστραλιανό new wave σινεμά, βιντεο-εγκατάστασης, έκθεσης φωτογραφίας. Ας τον ρωτήσουμε…

● Τι είναι λοιπόν η δική σας Αυστραλία; Ξεναγήστε μας λίγο σ’ αυτήν…
Είναι μια συνεργασία με αγαπημένους μου ανθρώπους δημιουργούς που δουλεύουμε μαζί πολλά χρόνια. Τους κάλεσα για να τους βάλω μέσα σε αυτόν τον κόσμο, ίσως σε ένα από τα πιο προσωπικά μου σχέδια, να μοιραστώ μαζί τους τη δική μου συγκίνηση για την Αυστραλία, να προσπαθήσω να τους κάνω να καταλάβουν και να φέρουν μετά πίσω σε εμένα κάτι δικό τους.
Μαζί δημιουργήσαμε μια σειρά από έργα που ακουμπάνε σε διαφορετικές περιόδους της Αυστραλίας, ιστορικά και καλλιτεχνικά. Δύο καινούργιες ταινίες από εμένα. Μία μεγάλου μήκους και μία μικρού μήκους. Σκηνικά σε όλους τους χώρους από τον Κωνσταντίνο Λαμπρίδη με πολύτιμη βοήθεια από την Κλειώ Μπομπότη και την Ελένη Βρεττάκου. Ενα καινούργιο άλμπουμ και επιμέλεια ρούχων από τη Δεσποινίς Τρίχρωμη. Ενα μικρού μήκους animation από την Ειρήνη Βιανέλλη. Μια έκθεση φωτογραφίας από τη Μυρτώ Τζίμα. Μια συναυλία με όλους εμάς να βάζουμε το χέρι μας. Και ένα αφιέρωμα στον αυστραλιανό κινηματογράφο με 21 ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ επιλεγμένα από εμένα. Αυτά όλα με τη φωτιστική φροντίδα του Σίμου Σαρκετζή και την προσοχή στον ήχο του Γιώτη Παρασκευαΐδη και με κεντρικό πρόσωπο αφήγησης τη Φλομαρία Παπαδάκη, η οποία -εκτός του ότι παίζει σε αυτές τις αφηγήσεις- οδηγεί και μια ομάδα αγαπημένων ερμηνευτών, τη Μαίρη Γιαννούλα, τη Ροζαλίντα Χότζα και τη Μελίνα Ραχιώτη-Ρηγοπούλου.
Τον έλεγχο της παραγωγής έχει η Ελένη Μπερντέ και η Κάσση Καφέτση και τίποτα δεν γίνεται αν δεν περάσει από τα χέρια της βοηθού μου Αντιγόνης Παπαποστόλου. Αυτή είναι η βασική ομάδα μας. Και πολλοί άνθρωποι ακόμα από πίσω τους οποίους ευχαριστώ πολύ πολύ θερμά.
● Εχετε εντελώς προσωπικό ύφος και δουλειά και παρ’ όλα αυτά λειτουργείτε συχνά με όρους φίλων και στενών συνεργατών. Πού μπορείτε να συναντηθείτε με τους συνεργάτες σας σ’ ένα τόσο προσωπικό σύμπαν;
Οι συνεργάτες μου είναι συνδημιουργοί. Ανθρωποι με τους οποίους δουλεύω μαζί 10-20 χρόνια. Ακόμα και στην περίπτωση που η ιδέα ξεκινάει από κάτι δικό μου πάντα οι προσθήκες τους και η φροντίδα τους είναι πολύ σημαντικές για μένα. Μοιραζόμαστε θα έλεγα έναν κοινό τόνο, ταιριάζει ο τρόπος που συγκινούμαστε.
● Το project σας είναι πολυ-καλλιτεχνικό, αλλά στην ουσία του μοιάζει παιχνίδι φυσικής και μαθηματικών: δεν υπάρχει μία πραγματικότητα, ούτε μία Αυστραλία, αλλά πολλαπλές παράλληλες πραγματικότητες;
Νιώθω ότι αυτό κάνουμε όλοι μας καθημερινά ακόμα και στα μέρη τα οποία ζούμε. Επιλέγουμε να ρίχνουμε φως ή σκοτάδι σε διαφορετικές γειτονιές ή διαφορετικές συμπεριφορές ανθρώπων και φτιάχνουμε στο μυαλό μας μια προσωπική πραγματικότητα η οποία είναι σαν να έχει άλλους πρωταγωνιστές, άλλο soundtrack κι άλλη χρωματική παλέτα για τον καθένα μας. Κάποιοι βιώνουμε τη ζωή στην Αθήνα σαν εξοντωτική ταινία καταδίωξης. Αλλοι τη βιώνουν σαν μητροπολιτική ρομαντική κομεντί. Οποτε ακολουθώντας αυτόν τον συλλογισμό η αφήγηση της δικής μου Αυστραλίας έχει τις στιγμές που ενδιαφέρουν εμένα, στιγμές που για κάποιο λόγο ακουμπούν κάτι προσωπικό μέσα μου, που με ενδιαφέρει να ασχοληθώ με αυτές, να τις ερευνήσω, να τις αναδείξω μέσα από μια δική μου αφήγηση.
● Σε μια παράλληλη, άλλη Αυστραλία ποιος είστε και με τι ασχολείστε;
1905. Collins street, Victoria. Βλέπω τη Violet Teague και την Geraldine Rede να σχεδιάζουν το «Night Fall in the Ti-Tree».
1970. Είμαι στην Maningrida. Ο Yirawala σκαλίζει στο εσωτερικό του φλοιού του ευκαλύπτου το έργο του «Lumaluma of the Mardayin ceremony».
1999. Karma County Studios. Βλέπω τον Jimmy Little να ζητάει να χαμηλώσουν τα φώτα. Ηχογραφεί τα φωνητικά για το «Into temptation safe in the wide open arms of hell».
2011. Περπατάμε με την Ali Cobby Eckermann στους δρόμους τού Koolunga. Μου λέει «έγραψα ένα καινούργιο ποίημα που λέγεται “A promise”». Μου δίνει ένα χαρτί. Μέσα διαβάζω: «Του δίνει ένα σύννεφο από παπαγάλους. Περιμένει από αυτή να ξεφλουδίσει τα καρότα».
● Γιατί η «Αυστραλία», η πιο απομακρυσμένη κι «απομονωμένη» και στο φαντασιακό μας χώρα; Θέλατε ν’ αποφύγετε οποιονδήποτε άμεσο, πολιτικό π.χ., συνειρμό που θ’ ανακαλούσε μια ευρωπαϊκή ή ασιατική χώρα αυτόν τον καιρό;
Οχι, δεν έχω πρόβλημα να γίνομαι άμεσα πολιτικός. Η Αυστραλία για μένα δεν είναι διαφυγή. Αλλωστε δεν μιλάμε για ένα ειδυλλιακό μέρος το οποίο φαντασιώνομαι για να ξεχνάω τα χάλια της πατρίδας μου, αλλά για έναν τόπο ο οποίος έχει και αυτός τα δικά του χάλια και τα δικά του πολύ βαριά σκοτάδια. Η Αυστραλία είναι η βασική πηγή έμπνευσής μου καλλιτεχνικά για πάνω από δέκα χρόνια. Γνωρίζω πια τον κινηματογράφο τους όπως γνωρίζω τον δικό μας. Γνώρισα μέσα από τον κινηματογράφο τις πόλεις, τα χωριά, το χιούμορ τους, τους άγνωστους ηθοποιούς τους, τις διαφορετικές slang, την ιστορία τους. Το γιατί μου συνέβη αυτό με την Αυστραλία δεν μπορώ ούτε θέλω να το εξηγήσω. Ανθρωποι υπάρχουν παντού. Ιστορίες υπάρχουν παντού. Μου φαίνεται φυσικό και όμορφο να ενδιαφερόμαστε για ανθρώπους και για κοινωνίες μακρινές και όχι μόνο για το τι συμβαίνει δίπλα μας.
● Η Αυστραλία στη δυτική φαντασία είναι αποικία, έρημος, εξορία, βία πάνω στη φύση και στους αυτόχθονες πληθυσμούς…
Είναι βασικό κομμάτι των αφηγήσεων που έχουμε. Δεν θα μπορούσε να λείπει. Από το πώς εκφράζεται ο οικολογικός τρόμος στις αφηγήσεις των Αυστραλών καλλιτεχνών όπως ο Everett DeRoche μέχρι την επιρροή της κλεμμένης γενιάς και της μαύρης ομίχλης της Maralinga στον κοινωνικό ιστό των Αβορίγινων. Και στο κέντρο πάντα η σχέση των ανθρώπων με τη φύση και η φύση ως χαρακτήρας μέσα από την τέχνη τους.
● Ο κόσμος που φτιάχνετε κι εδώ έχει μια νοσταλγία για πράγματα που δεν ζήσατε, που δεν ταξιδέψατε…
Ζω την Αυστραλία με τον δικό μου τρόπο. Υπάρχουν πολλά έργα που αγαπώ από δημιουργούς που μιλάνε για μέρη ή για εποχές που δεν ζήσανε ποτέ.
● Οι ήρωές σας μοιάζουν συχνά σαν να επιβιώνουν από κάποιο τραύμα που δεν κατονομάζεται ποτέ. Πόσο τραυματισμένη είναι η καλλιτεχνική σας γενιά;
Ολοι οι άνθρωποι κουβαλάνε τραύματα. Και γω τα δικά μου. Δεν θα έλεγα ότι χωρίζεται σε γενιές αυτό.
● Το γεγονός ότι μπορείτε να κινηθείτε εξίσου άνετα στο τραγούδι και τη μουσική και στο σινεμά ή το θέατρο πόσο απελευθερωτικό ή πόσο καταπιεστικό είναι; Μπορείτε ν’ απαλλαγείτε από τις κινηματογραφικές εικόνες στη μουσική ή από τις ακουστικές μνήμες στο σινεμά;
Δεν το σκέφτομαι ως απελευθερωτικό ή καταπιεστικό. Ξέρω ότι είναι άλλος ο εαυτός μου που επικοινωνεί με τον κινηματογράφο και άλλος με τη μουσική. Μπορεί να ενώνονται μεταξύ τους αυτοί οι κόσμοι ενίοτε, αλλά δεν με απασχολεί το τι κερδίζω ή το τι χάνω από αυτή τη σχέση. Απλώς την εξερευνώ και καταγράφω τα αποτελέσματα.
● Υπάρχει κάποιο μέρος στο οποίο δεν ταξιδέψατε ποτέ, αλλά ζείτε εκεί όλη σας τη ζωή;
Η κινηματογραφική διάσταση. Είναι ένας κόσμος ίδιος με τον δικό μας αλλά έτσι όπως έχει καταγραφεί στις ταινίες. Οι χαρακτήρες των ταινιών μπλέκονται μεταξύ τους. Το ασπρόμαυρο εναλλάσσεται με το έγχρωμο. Τα soundtracks ακούγονται το ένα πάνω στο άλλο.
Αν έπρεπε να σώσετε μόνο έναν δίσκο και μία ταινία από το τέλος του κόσμου, ποια θα ήταν;
Οποιονδήποτε δίσκο από τους προσωπικούς του Lou Reed. Το «Blade Runner» για το «ευχαριστώ».
ℹ️ Πληροφορίες και εισιτήρια: https://www.onassis.org/el/whats-on/i-have-never-traveled-to-australia-alexandros-voulgaris-the-boy
