Σίτον, οίνον κι έλαιον, έλεγαν οι παλιοί

Απροσδόκητη ήταν η υποδοχή [και αποδοχή, παρότι δεν έλειψε η «αυστηρή» κριτική] του χθεσινού σημειώματος για τη φετινή ακαρπία των ελαιόδεντρων. Φίλοι στο τηλέφωνο, αλλά και άγνωστοι εξέφρασαν χαρά για τη μικρή ιστορία με τον γείτονά μου στα Κάτω Πατήσια, τον οποίο βοήθησα πριν από λίγα χρόνια να μαζέψει δυο κουβαδάκια ελιές και να τις φτιάξει μόνος του, χαρίζοντάς μου μετά από μήνες ένα μικρό βαζάκι. Πώς έγινε αυτό; αναρωτιέμαι. «Εχουμε αηδιάσει -απάντησαν οι πλείστοι- από την τρομερή αυθαιρεσία της εξουσίας καθώς και από την έλλειψη ισχυρής αντιπολιτευτικής πρότασης που θα έδινε μια ελπίδα στον κόσμο».

Επρεπε να γράψω, μου επισήμαναν, για την ιστορικότητα αυτού του δέντρου, για τη «μεσογειακότητά» του, για τη θεραπευτικότητά του, αλλά και για τη «θριαμβευτικότητά» του καθόσον με κλάδο ελαίας στεφάνωναν οι αρχαίοι τους ολυμπιονίκες. Αυτή ήταν η τρυφερή κριτική [ίσως σκληρή για μερικούς, ποιος ξέρει…]. Ναι, θα μπορούσα να τα αναφέρω όλα αυτά, αλλά δεν ήταν αυτός ο σκοπός του σημειώματος. Σκοπός ήταν, αν αυτό γίνεται κατανοητό, η επικάλυψη του πόνου, μάλλον η μεταφορά του πόνου σε λέξεις που εγγίζουν τη φύση και την κοινωνία, ώστε να λειανθεί κάπως η ανώφελη πολιτική τάχα σύγκρουση ιδεών και κομμάτων. Πέρασα για λίγα λεπτά προχθές από την εφημερίδα. Καλοί συνάδελφοι μου έκαναν τα ίδια παράπονα: «Είμαστε σε τέλμα», έλεγαν ξεφουσκώνοντας.

Ενα σημείωμα για έναν γέροντα που προσπαθεί με δυσκολία να μαζέψει λίγους καρπούς ελιάς μπορεί να είναι ανούσιο για μερικούς, για άλλους όμως είναι ευεργετικό και καταπραϋντικό μέσα στη θολούρα της καθημερινότητας και των πολιτικών αδολεσχιών και κουραστικών κοινοτοπιών -για δες κι αυτό… Συνεπέστατος αναγνώστης μού είπε επίσης για το σημείωμα της αγαπητής Πέπης Ρηγοπούλου την ίδια μέρα [χθες] για κάποιον συμπολίτη που ουρούσε δημοσία, στο παρκάκι, απέναντι από τα δικαστήρια, λες και ήταν σπίτι του ή ξέρω γω πού αλλού κάνει αυτήν την ανάγκη του. Με αφορμή την πράξη αυτή η κυρία Ρηγοπούλου επεκτάθηκε στην αιδώ και τη δίκη, στην αναισχυντία των αφεντικών του πλανήτη και την καταστροφική τους πολιτική. Εξ όνυχος τον λέοντα, σε αυτήν την εφημερίδα, τουλάχιστον, από τα ελάσσονα [έτσι εκτιμώνται] στα μείζονα [και αυτά έτσι εκτιμώνται].

Λοιπόν ήταν ένα ωραίο ξάφνιασμα τα τηλεφωνήματα αποδοχής, τόσο για τον γέροντα που μάζευε ελιές από τους δρόμους της Αθήνας όσο και για τον κύριο που δρόσιζε με τα μέσα του το άλσος των Δικαστηρίων. Μπορεί κανείς να σχεδιάσει νουβέλες ή και διηγήματα με τα δυο αυτά μικρά περιστατικά, είναι πιθανό να μεταφέρει τις ιστοριούλες στα παιδιά του και γιατί όχι και στους φίλους του.

Και ποιητικά πώς, ίσως θα μπορούσαμε να πούμε ότι σε ένα φύλλο ελιάς με ένα στάχυ και μια ρώγα σταφυλής ακούμπησε ο πολιτισμός όχι της Ελλάδας αλλά της ανθρωπότητας και ανεμίστηκε στους αιώνες, έως και σήμερα. Σίτον, οίνον και έλαιον, έλεγαν οι πριν από μας. Χωρίς να γνωρίζουν την καθαρεύουσαν, δίχως πανεπιστημιακές γνώσεις. Μήπως να τους ξανακούγαμε; Με ταπεινά αυτιά;