Δεν είναι τα νερά της Μεσογείου αφιλόξενα και θανατηφόρα για τους κυνηγημένους και απροστάτευτους πρόσφυγες, είναι οι ακτές της Ευρώπης που εκπέμπουν βαρβαρότητα, βία, μίσος, ακτές ελληνικές, ιταλικές, ισπανικές. Ο πολιτισμός αυτών των χωρών δοκιμάζεται, η αδιαφορία για τη μοίρα των φτωχών και φοβισμένων και ακούσια εκπατρισμένων. Ουδείς εγκαταλείπει τη χώρα του για ευτελείς λόγους (ευρωπαϊκό τάχα θαύμα, καλύτερη ζωή, κυνηγώντας τ’ όνειρο και λοιπά)· η βία των χωρών τους τούς καθιστά πρόσφυγες, ο τρόμος των αυταρχικών και ανελεύθερων καθεστώτων που έχουν εγκαθιδρυθεί σ’ αυτές τις χώρες.
Η μετανάστευση κι η προσφυγιά δεν είναι πολιτισμικό φαινόμενο, μάλλον είναι αρνητικό φαινόμενο του πολιτισμού. Ο ξεριζωμός, η εκδίωξη από τα πάτρια εδάφη δεν έχουν σχέση με όνειρα και οράματα υλοφροσύνης· είναι ωμή κρατική βία, στους ασθενείς και τους φτωχούς, ένα ανεπούλωτο τραύμα στον ανθρωπισμό και τη συνύπαρξη. Το κλάμα των μεταναστών είναι αείρροο εντός τους, ακόμη κι όταν όλα τούς πάνε βολικά στον ξένο τόπο. Ο ξένος και κυρίως ο έγχρωμος ξένος ουδέποτε γίνεται απολύτως σεβαστός στον νέο τόπο, στη νέα πατρίδα, εκτός εάν αποφασίσει τελείως ορθολογικά, να ξεχάσει και να πάψει να κουβαλάει μέσα του την πατρική-μητρική μνήμη.
Δεν τους πνίγει σήμερα η λαχτάρα να ικανοποιήσουν τα όνειρά τους για μια καλύτερη ζωή, όπως άπαντες εκτοξεύουν, θεωρώντας μάλιστα και ότι λογοτεχνούν επιτιθέμενοι στον σκληρό, ξύλινο λόγο της γυμνής είδησης. Η είδηση του ναυαγίου, των πνιγμών χιλιάδων ξεριζωμένων, είναι από μόνη της δραματική, δεν χρειάζεται ποιητικότητα ή δραματική εκφορά του λόγου.
Δεν αρκεί η ενός λεπτού σιγή για τις πνιγμένες ψυχές, που κράτησαν οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης· χρειάζονται ανθρωπισμός και συγκρότηση μεταναστευτικής πολιτικής, ανάλογα διαμορφωμένη με τις αιματοχυσίες, τους εμφυλίους και τη βαρβαρότητα του πολέμου στις χώρες από τις οποίες φεύγουν τρομοκρατημένοι οι πολίτες τους. Τι πολιτισμική χοάνη επαίρεται ότι είναι η Ευρώπη; Πού είναι ο ουμανιστικός πολιτισμός της, η φιλοξενία της; Είναι άδεια τα ταμεία της για μια σοβαρή πολιτική μετανάστευσης ή για μια προσφορά αγάπης; Τι σόι ένωση των λαών είναι τούτο το μόρφωμα, όταν οι ηγέτες των χωρών καταπιέζουν τους λαούς τους και αφήνουν στο έλεος των στυγνών εμπόρων ψυχών τους κυνηγημένους της Ασίας, της μέσης Ανατολής και της Αφρικής; Πού είναι το άσυλο; Πού οι υποδομές υποδοχής; Πού τα νομοθετήματα για την ασφαλή διακίνησή τους; Είναι τεράστιο το κόστος, λένε. Και καθαρίζουν.
Φωνάζει η αντιπολίτευση, μείζων και ελάσσων, ότι η κυβέρνηση ασκεί ελαφρά πολιτική στο μείζον ζήτημα και οι ίδιοι εκείνο που κατάφεραν ήταν να υψώσουν ένα τείχος-τέρας στον Εβρο. Το θέμα είναι ότι Ελλάδα – Ιταλία – Ισπανία οφείλουν να πιέσουν ασφυκτικά τους παγερούς Κεντροευρωπαίους και να αντιληφθούν ότι όλη η Ευρώπη οφείλει να σκύψει πάνω από τη Μεσόγειο και να πάψει να τη θεωρεί σαν ένα νεκροταφείο. Αρκετά κουφάρια δέχτηκε στον βυθό της, χιλιάδες έπνιξαν τα κύματά της. Εως πότε θα αδιαφορούν;
