Μεταφέρω σε φίλη, καθηγήτρια Πανεπιστημίου, «παράπονα» συναδέλφου που είχα να δω χρόνια: «Χειρότεροι από κομματικό όργανο καταντήσατε» μου λέει και δεν μπορεί να κρύψει τον εκνευρισμό του. «Κι εσύ -μου λέει- καθάρισε, επιτέλους, τη θέση σου· μια στο καρφί και μια στο πέταλο μας το παίζεις». Και, επίσης: «Είναι μια κυβέρνηση-απάτη, χειρότερη, ίσως, και από το ΠΑΣΟΚ του 1981». Διαφώνησα και με τις τρεις παρατηρήσεις του. Συμφώνησε στη διαφωνία μου η φίλη πανεπιστημιακός.
Γνωρίζω, εξ αναγνωσμάτων και εκ πείρας, ότι η υφαρπαγή-κατάκτηση της εξουσίας αλλοτριώνει τον άνθρωπο, είτε το θέλει είτε όχι, όσες αντοχές κι αν επιδεικνύει, όσο ηθικός κι ενάρετος κι αν νομίζει ότι είναι. Η δομή της εξουσίας κατασπαράσσει τη δομή της προσωπικότητας (ελπίζω ο όρος «δομή» να είναι κατανοητός τόσο πολιτικά όσο και βιολογικά-πνευματικά). «Πες στον συνάδελφό σου ότι σφάλλει σφάλμα μέγα» μου λέει τρυφερά η φίλη μου, προσπαθώντας να με καθησυχάσει. «Ζούμε πραγματικά ιστορικές στιγμές -συνεχίζει-, βιώνουμε μια αναγέννηση χαμένων συναισθημάτων. Κουβαλάμε χρόνια τους προγόνους μας, αλλά μόνο σήμερα μπορούμε να καυχηθούμε γι’ αυτό. Οταν ξέρουμε ότι αυτοί οι πρόγονοι ήσαν αγωνιστές, άνθρωποι, όταν έχουμε πειστεί ότι βασίστηκαν στο περιβάλλον τους και στις κοινότητές τους, στην αντίσταση και στην εξέγερση, όταν διαβάζουμε ότι κήρυξαν επαναστάσεις μόνοι τους, τότε οφείλουμε να “προστατεύσουμε” αυτή την κυβέρνηση, ακόμη κι όταν βλέπουμε ότι μερικά από τα στελέχη της είναι ικανά μόνο για να μαζεύουν βρούβες».
Συμφωνώ μαζί της, αλλά εξακολουθώ να μη νιώθω και τόσο σόι. Υποψιάζομαι ότι για πρώτη -όντως- φορά είμαστε κοντά στο να εισαγάγουμε την αγάπη (το συναίσθημα, έστω) στις καθημερινές μας σχέσεις· ότι η εξορία της αγάπης από την καθημερινότητα (έργο στυγνών ορθολογιστών και επαγγελματιών της πολιτικής, δεξιάς τε και αριστεράς) μας έκανε αριθμολάγνους και εγωιστές (σχεδόν νάρκισσους -και ας είμαστε οι πλείστοι ασχημόπαπα…), μας αφαίρεσε το όποιο υπόλειμμα πολιτικής συμπεριφοράς μάς κληροδότησαν οι πρόγονοι (αναφέρομαι σε εξεγερτικά -κυρίως- υπολείμματα). Παρ’ όλα αυτά οφείλουμε να μη χάνουμε την κριτική μας ματιά και, προ πάντων, διάθεση. Είναι περίοδος αναστοχασμού και αναζήτησης νέων μορφών διακυβέρνησης. Για να γίνει κάτι τέτοιο πρέπει οι πολίτες να συμμετέχουν, είτε μέσα από νέα κινήματα είτε ελέγχοντας τις απόπειρες -ερήμην αυτών- αποφάσεων, είτε διεκδικώντας το δικαίωμα να αναπέμπουν στη Δικαιοσύνη άδικες ή άστοχες ετυμηγορίες. Είναι ένα δύσκολο έργο, αλλά δεν γίνεται διαφορετικά.
Για να επανέλθουμε στην αποστροφή του συναδέλφου: Δεν νιώθω ότι εργάζομαι σε κομματικό όργανο· το αντίθετο θα έλεγα. Εκνευρίζομαι από τα «ναι, μεν αλλά» των στελεχών της νέας κυβέρνησης αλλά δεν μπορώ να αριθμολυσσώ, να αριθμολαγνώ, ορθολογολέγω. Τέλος, δεν βλέπω απάτη, παρ’ ότι η νέα κυβέρνηση πάσχει από προετοιμασία – λόγο – σχέδια και (ίσως) αποφασιστικότητα.
Το παρελθόν μιλάει· όποιος έχει αυτιά (λεπταίσθητα, παρακαλώ) ακούει και μ’ αυτή τη βοή επιχειρεί το άλμα στο όνειρο. Η ισοπέδωση είναι προϊόν βίας· ας μην αποδεχτούμε τις μπουλντόζες της. Εάν κάτι δεν πάει καλά, εδώ είμαστε (ως κοινωνία) να επανορθώσουμε. Δεν είναι κακό να τραβάς το αυτί όποιου ξεχνάει το κλάμα, τον ιδρώτα, τα βάσανα και τους αγώνες με αίμα των προγόνων.
Κάπως έτσι η μισή προγραμματισμένη ώρα της συνάντησης με την καθηγήτρια φίλη επεκτάθηκε στις τρεισήμισι…
