Σήμερα όλα συνδυάζονται, όλα συμφύρονται και όλα συνυφαίνονται – και όλα συνουσιάζονται [με τη φιλοσοφική έννοια, μην παρεξηγούμαστε…]. Αυτά έχει προκαλέσει η μαζική δημοκρατία και έχει πει πολλά επάνω σε αυτό ο Παναγιώτης Κονδύλης – κλείνουν σήμερα είκοσι χρόνια από τον απρόσμενο θάνατό του.
Το Σάββατο θα δημοσιευθεί στην εφημερίδα ανέκδοτη επιστολή του προς σπουδαία Ελληνίδα ποιήτρια όπου διαφαίνεται η πληρότητα ενός ολοκληρωμένου διανοούμενου, που δεν περιοριζόταν στην αναλυτική του προσέγγιση στα ανθρώπινα, αλλά ενδιαφερόταν με πάθος και αγωνία για την τύχη της γλώσσας, της τέχνης, για τον σκοπό της ποίησης και για το τι σημαίνει ποίηση, για τον Ελληνισμό και για την εν γένει ελληνική γραμματεία.
Ενα ξεχωριστό μυαλό που εγκατέλειψε «ανορθόδοξα» τον κόσμο τούτο στον ανθό της ώριμης πνευματικής του ηλικίας, αφήνοντας ένα κενό στο παλίμψηστο της ελληνικής υπάρξεως. Κορυφαίοι συνάδελφοί του προσπαθούν έκτοτε με σεμινάρια να χειραγωγήσουν το εύρος της σκέψης του και να ταξινομήσουν τα πορίσματά του από το μεγάλο του ταξίδι στον κόσμο των ιδεών και των πράξεων του ανθρώπινου είδους – μια τεράστια πνευματική περιπέτεια που λίγοι άνθρωποι την έχουν αποτολμήσει· όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στον πλανήτη ολάκερο.
Το εμπόριο λοιπόν δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον πόλεμο ή να τον αποτρέψει -αυτό είναι μια [αδι]ανόητη διεθνιστική αντίληψη η οποία βεβαίως έχει τραγικά αποδειχτεί ανεπαρκής και ανασταλτική για τη ζύμωση των διαπλανητικών υποθέσεων.
Ο θουκυδίδειος άνθρωπος, ο άπληστος και αρχομανής, η φύση του οποίου ουδέποτε αλλάζει, εξακολουθεί να υπάρχει και να προκαλεί τον στοχασμό, διευρύνοντας την αλυσιτέλεια στο πρόβλημα άνθρωπος και κυρίως στο περίεργο φαινόμενο κοινωνικός άνθρωπος (αυτό κι αν είναι πρόβλημα. Οχι βεβαίως για τους υπουργούς Εξωτερικών και Αμύνης της σημερινής κυβέρνησης των αριστερών μας, αυτοί [οι υπουργοί] ζουν το όνειρό τους και δεν ξέρω τι άλλο). Τα εθνικά θέματα εξαρτώνται από ανθρώπους που δεν φαίνεται να έχουν συνειδητοποιήσει το μέγεθος της αποστολής που τους έχει αναθέσει η Ιστορία και ο ελληνικός λαός [έστω ένα μικρό κομμάτι του – κομμάτι!].
Καλό θα ήταν να συμπεριληφθούν αποσπάσματα από το έργο του στην ελληνική εκπαίδευση ούτως ώστε οι νέοι να έλθουν σε επαφή με τη σοβαρότητα της ανάγνωσης και τον ελληνικό στοχασμό, που τόσο, θεωρώ, τα έχουμε ανάγκη, λαϊκοί και λόγιοι [ακαδημαϊκοί και λοιποί δυνητικοί αναγνώστες]. Είναι λογικό να μη συμφωνούν πολλοί με τις «απότομες» προσεγγίσεις που κάνει στο λογικό και στο ορμέμφυτο, στην κανονικότητα και στην εκλογίκευση, αλλά αυτό δεν αφορά τους αναγνώστες, αφορά τους ιδεολογικούς αντιπάλους του. Και φρόνιμο είναι η ανάγνωση του έργου του να μη γίνει με ακαδημαϊκές ή ιδεολογικές προκαταλήψεις γιατί θα οδηγηθούμε σε παρερμηνείες και προσωπικές, άρα ημιτελείς, εκτιμήσεις.
Το θέμα είναι ένας διανοητής τόσο μεγάλης εμβέλειας να προσεγγιστεί χωρίς συμπλέγματα και ανταγωνιστική διάθεση αλλά με θαυμασμό και μια μικρή υπόκλιση στο τεράστιο έργο του το οποίο ζήλεψαν πολλοί Γερμανοί κυρίως, μελετητές των ανθρωπίνων πραγμάτων. Ετσι απλοποιούνται τα πράγματα και επικρατεί η καλοσύνη στον χώρο των ιδεών [και ίσως παύει και η αποκρουστική διάκριση «εχθρός-φίλος» καθώς και μονομερείς κατατάξεις].
