Είκοσι χρόνια μελέτης του μειονοτικού φαινομένου

Αν και το ζήτημα των μειονοτήτων και των μειονοτικών φαινομένων είναι άμεσα συνδεδεμένο με την Ιστορία της χώρας μας, ωστόσο η συστηματοποιημένη και απαλλαγμένη από προκαταλήψεις επιστημονική έρευνα στην Ελλάδα είναι σχετικά πρόσφατη.

Το ΚΕΜΟ (Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων), μία αστική εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που περιλαμβάνει επιστήμονες πολλών ειδικοτήτων (κοινωνιολόγους, διεθνολόγους, ανθρωπολόγους, γλωσσολόγους κ.λπ.) και ασχολείται με την παρουσία των μειονοτικών ομάδων και γλωσσών και όλα τα ζητήματα γύρω από αυτό το θέμα (ελευθερίες, δικαιώματα, κρατική μέριμνα, κοινωνική αντιμετώπιση κ.λπ.), κλείνει φέτος είκοσι χρόνια επιστημονικής παρουσίας και έρευνας.

Με αφορμή αυτό αλλά και την προσφυγική κρίση -παρόμοια ζητήματα κρίνονται πιο επίκαιρα από ποτέ- το ΚΕΜΟ διοργάνωσε διήμερο ομιλιών και συζητήσεων (την προηγούμενη Παρασκευή και το Σάββατο στο κέντρο της Αθήνας), στο πλαίσιο μιας αναστοχαστικής προσέγγισης του μέχρι τώρα έργου του αλλά και κριτικής αποτίμησης της ερευνητικής παραγωγής, ώστε μέσω συζήτησης να εκφραστούν οι νέοι στόχοι και η εξέλιξη του Κέντρου.

Οι ομιλητές έδωσαν έμφαση σε ζητήματα γλωσσικής και θρησκευτικής ετερότητας, εθνοπολιτιστικής ιδιαιτερότητας, ελευθεριών και διεκδικήσεων τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και αλλού. Ο καθηγητής Στέφανος Πεσματζόγλου άνοιξε τη διεπιστημονική διημερίδα την Παρασκευή το απόγευμα, μιλώντας με ειλικρίνεια για τα στερεότυπα στην προσπάθεια αλληλοκατανόησης της εκατέρωθεν μισαλλοδοξίας μεταξύ εθνών-κρατών, θεωρητικά και αναλυτικά. Εκανε αναφορά στην πορεία ανίχνευσης ψυχονοητικών κατασκευών -μίση και πάθη, εμπάθειες εθνικά και εθνοτικά προσδιοριζόμενες.

Τα θέματα αυτά ανέλυσαν διεξοδικά οι ομιλητές, οι περισσότεροι από τους οποίους κατόρθωσαν να διατυπώσουν ενδιαφέροντα επιχειρήματα, αν και δεν έλειψαν στιγμές αμηχανίας, καθώς οι προσωπικές απόψεις υπερκάλυπταν την επιστημοσύνη. Οι περισσότεροι, πάντως, κατέληξαν στο κοινό συμπέρασμα πως ενώ έχει κερδηθεί η σύσταση αντίστοιχων με το θέμα του συνεδρίου αντικειμένων σε ακαδημαϊκό και πανεπιστημιακό επίπεδο, ωστόσο δεν έχει γίνει το ίδιο και στον δημόσιο λόγο, όπου συναντώνται τα περισσότερα προβλήματα.

Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο πρ. υφυπουργός Εξωτερικών Χρήστος Ροζάκης, οι πανεπιστημιακοί Δημήτρης Χριστόπουλος, Φωτεινή Τσιμπιρίδου, Αθηνά Σκουλαρίκη, Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης και ο δικός μας Τάσος Κωστόπουλος.