Είναι σαν να έχουμε αλλάξει εποχή από όταν ο Μητσοτάκης εμφανιζότανε σαν υπερασπιστής της μεσαίας τάξης. Την ιστορική ευκαιρία του έδωσε το αποτυχημένο οικονομικό πείραμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, το 2015.
Τρόμαξε τον κόσμο και πέρασε, στην αντίληψη της ευρύτερης κοινής γνώμης, τις ευθύνες για τη χρεωκοπία του Δημοσίου και τη μνημονιακή πολιτική, από τη ΝΔ και την κυβέρνηση Καραμανλή στον ΣΥΡΙΖΑ και την κυβέρνηση Τσίπρα.
Ο Μητσοτάκης επιχειρηματολόγησε υπέρ της μεσαίας τάξης που επλήγη και συρρικνώθηκε. Κέρδισε πολλούς από αυτούς που είχαν καταφέρει να μείνουν στη μεσαία τάξη,από αυτούς που έμειναν πίσω και ήθελαν να επανενταχθούν σε αυτήν και από εκείνους που ήθελαν ευκαιρίες για να βρουν μία θέση σε αυτήν.
Στις εκλογές του 2019 έπεισε. Στις εκλογές του 2023 του δόθηκε η τελευταία μεγάλη ευκαιρία. Το 2026,2027 δεν μπορεί να επαναλάβει την επιχειρηματολογία του με την ίδια αποτελεσματικότητα. Αποξένωσε μεγάλο τμήμα της μεσαίας τάξης γιατί με την πολιτική που εφάρμοσε την έβαλε στην οικονομική και κοινωνική πρέσα.
10 σκληρά χτυπήματα
Κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη η μεσαία τάξη δέχθηκε 10 σκληρά χτυπήματα.
- Πρώτον, ο υψηλός πληθωρισμός των τελευταίων 4 χρόνων και η ακρίβεια, έπληξαν πολλούς που είχαν εισοδηματικές δυνατότητες, βιοτικό επίπεδο, καταναλωτικές συνήθειες, μεσαίας τάξης.
- Δεύτερον, ο φορολογικός πληθωρισμός έπληξε πολλούς με χαρακτηριστικά μεσαίας τάξης. Η φορολογική κλίμακα δεν τιμαριθμοποιήθηκε και οι καταναλωτικοί φόροι έσπασαν ρεκόρ με τη βοήθεια του πληθωρισμού.
- Τρίτον, η δημιουργία καρτέλ που ελέγχουν από ηλεκτροπαραγωγή μέχρι καύσιμα και από εθνικές οδούς μέχρι ακτοπλοΐα, λειτουργεί ισοπεδωτικά για το πραγματικό εισόδημα της μεσαίας τάξης. Τα καρτέλ κάνουν κάθε κρίση ευκαιρία για υπερκέρδη.
- Τέταρτον, η υπονόμευση του ΕΣΥ και η ιδιωτικοποίηση της υγείας υποχρέωσε πολλούς να στραφούν στην ιδιωτική ασφάλιση. Όμως η κερδοσκοπία των fund εκτόξευσε στα ύψη τα ασφάλιστρα υγείας. Πολλοί βρέθηκαν να πληρώνουν ολοένα περισσότερα για κατώτερου επιπέδου υπηρεσίες.
- Πέμπτον, ανάλογη εξέλιξη προκάλεσε η υποχρηματοδότηση της δημόσιας παιδείας και η ανάπτυξη της ιδιωτικής, κυρίως μέσω κερδοσκοπικών fund.Η υποβάθμιση της κοινωνικής υποδομής επιβάρυνε και αυτή τη μεσαία τάξη με πρόσθετες δαπάνες για αμφίβολης ποιότητας υπηρεσίες.
- Έκτον, η στεγαστική κρίση έπληξε το επίπεδο ζωής πολλών από εκείνους που ανήκουν στη μεσαία τάξη ή φιλοδοξούν να ενταχθούν σε αυτήν.
- Έβδομον,το συνεχιζόμενο brain drain συρρίκνωσε το πιο δυναμικό κομμάτι της μεσαίας τάξης. Από τους καλά εκπαιδευμένους, δυναμικούς νέους επιστρέφουν γύρω στο 50%.Κυρίως όμως για οικογενειακούς λόγους και με τους περισσότερους να μη βρίσκουν ποιοτική απασχόληση με καλές αποδοχές.
- Όγδοον, η έλλειψη αρκετών ευκαιριών για τους νέους συνδυάζεται με το στεγαστικό για να καθυστερήσει ή ματαιώσει τη δημιουργία νέων οικογενειών και να μεγαλώσει την πίεση σε εισόδημα και βιοτικό επίπεδο γονέων, παππούδων, γιαγιάδων.
- Ένατον,η οικονομική και δημογραφική κατάρρευση της επαρχίας συρρικνώνει τη μεσαία τάξη της και περιορίζει τα αστικά χαρακτηριστικά της.
- Δέκατον, η έκρηξη του ιδιωτικού χρέους, 90 δισ. προς το Δημόσιο, 80 δισ. κόκκινα δάνεια στα χέρια fund και servicers,επιπλέον οι θηριώδεις προσαυξήσεις, περιορίζουν κι άλλο τη μεσαία τάξη.
Η συρρίκνωση φέρνει ριζοσπαστικοποίηση
Η μεγάλη μεσαία τάξη θεωρείται διεθνώς παράγοντας πολιτικής σταθερότητας.
Όταν 50%-65% των πολιτών έχουν σταθερή απασχόληση με καλό εισόδημα, στεγάζονται σε καλές συνθήκες, έχουν κάποια ποιότητα ζωής με επαρκή κατανάλωση, ψυχαγωγία και διακοπές και τα παιδιά τους αντιμετωπίζουν με αισιοδοξία το μέλλον, τότε οι δημαγωγοί και οι λαϊκιστές δυσκολεύονται να απευθυνθούν στο εκλογικό σώμα.
Διεθνής έρευνα για την κατανάλωση των Ελλήνων έδειξε ότι 20% έχουν υψηλό επίπεδο κατανάλωσης,70% δυσκολεύονται στον ένα ή τον άλλο βαθμό ή δεν τα καταφέρνουν. Υπάρχει και ένα 10% που δίνει μάχη να κολλήσει στο ανώτερο 20%.
Η συρρίκνωση της μεσαίας τάξης κατά τη μνημονιακή περίοδο και εξαιτίας της πολιτικής που ακολούθησαν οι κυβερνήσεις Μητσοτάκη, συμβάλει σε διπλή αρνητική ριζοσπαστικοποίηση.
Λαϊκιστές και αντισυστημικοί όλων των ιδεολογικών και πολιτικών τάσεων βγαίνουν ενισχυμένοι ακόμη και όταν έχουν αρνητικό πολιτικό λόγο χωρίς αξιόπιστη κυβερνητική πρόταση.
Ταυτόχρονα ενισχύονται τα ακροδεξιά, λαϊκίστικα χαρακτηριστικά στην επιχειρηματολογία πολλών κυβερνητικών στελεχών ακόμη και της ηγεσίας.
Επιδιώκουν να καλλιεργήσουν τον φόβο και τον διχασμό για να συγκρατήσουν τους απογοητευμένους της μεσαίας τάξης, οι οποίοι διαπιστώνουν ότι ο Μητσοτάκης είναι, με την πολιτική που εφαρμόζει, περισσότερο δυνάστης και λιγότερο προστάτης τους.
