Η ανατροπή του καθεστώτος Σαντάμ στο Ιράκ την άνοιξη του 2003 είχε σχεδιαστεί για να σταλεί στον αραβομουσουλμανικό κόσμο, και κυρίως στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, το μήνυμα της ρήξης με το status quo που διαμορφώθηκε μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1918.
Ο Ιαν Μπρέμερ, που είχε επιλεγεί ως κυβερνήτης του Ιράκ μερικούς μήνες πριν από την εισβολή των ΗΠΑ, έφτασε στη Βαγδάτη με πρόγραμμα κατεδάφισης όλων των κρατικών και κομματικών μηχανισμών.
Είκοσι και πλέον χρόνια μετά, η πολιτική της Ουάσινγκτον βρίσκεται στους αντίποδες, με τον Τραμπ να αναζητά μια νέα σταθερότητα, μια νέα προσέγγιση, στίγμα της οποίας είναι η μετάβαση αντί της ανατροπής και η αφομοίωση των μηχανισμών των ανατραπέντων καθεστώτων.
Η συνταγή της μετάβασης, έτσι όπως εφαρμόζεται εδώ και έναν χρόνο στη Συρία, δοκιμάζεται στη Βενεζουέλα εδώ και λίγες μέρες ενώ είναι πολύ πιθανή η εφαρμογή της στο Ιράν.
Η προσαρμογή του μηχανισμού του καθεστώτος Τσάβες-Μαδούρο στις απαιτήσεις του Τραμπ θα δυσκολέψει, αν δεν βραχυκυκλώσει, μαζικές διαδηλώσεις και κάθε είδους διαμαρτυρίες. Τούτων λεχθέντων, πολύ δύσκολα μπορεί η Βενεζουέλα να ομαδοποιηθεί μαζί με τη Συρία και το Ιράν καθώς προτεραιότητα των ΗΠΑ ήταν και παραμένει η μετατροπή των άλλοτε συγκεντρωτικών καθεστώτων μπααθικού τύπου σε χαλαρές συνομοσπονδίες εθνικοθρησκευτικών οντοτήτων.
Εμβληματική είναι και η περίπτωση του Αφγανιστάν, όπου για είκοσι και πλέον χρόνια οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ προσπάθησαν να εξαγάγουν το μοντέλο της δημοκρατίας δυτικού τύπου.
Είκοσι χρόνια μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, την επαύριον των τρομοκρατικών πληγμάτων στη Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον, η Δύση παρέδωσε τη διακυβέρνηση της χώρας στους τζιχαντιστές και τους Ταλιμπάν.
Με τους Πέρσες να είναι η μεγαλύτερη εθνική συνιστώσα του πληθυσμού του Ιράν και τους Αζέρους και τους Κούρδους στη δεύτερη και την τρίτη θέση, αντίστοιχα, ο εκδημοκρατισμός του Ιράν προβάλλει ως προσπάθεια τετραγωνισμού του κύκλου.
