Προεξόφληση ήττας

Αν σε κάτι συμφωνούν όλοι οι εμπλεκόμενοι στη σύγκρουση της Ουκρανίας, είναι η προεξόφληση της ήττας του Κιέβου με ζητούμενο τον χρονικό ορίζοντα. Η κατάρρευση του μετώπου διευκολύνει την αποδοχή των όρων της ήττας, καθώς η υποχώρηση που σήμερα προβάλλει ως μειοδοσία αύριο θα καταγράφεται ως μονόδρομος.

Τα παραπάνω ελπίζεται ότι θα ισχύσουν, αν η Μόσχα δεν διευρύνει τις εδαφικές απαιτήσεις της με την κατάληψη του Χάρκοβο και της Οδησσού. Το Κίεβο και οι πρόθυμοι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν τον τερματισμό του πολέμου με κύριο, αν όχι αποκλειστικό, κριτήριο το εσωτερικό πολιτικό κόστος.

Αν τελικά η κυβέρνηση Ζελένσκι περιορισθεί στον έλεγχο της Δυτικής Ουκρανίας, είναι βέβαιο ότι θα πρόκειται για μη βιώσιμο κράτος, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα χειραγωγηθεί από την Πολωνία, στην οποία ανήκε στον Μεσοπόλεμο.

Αν δεχθούμε ως υπόθεση εργασίας ότι το σημερινό στάτους κβο στο πεδίο της μάχης δεν μπορεί να παραταθεί επ’ αόριστον, η χρονική μετάθεση του τερματισμού του πολέμου εμπεριέχει τον κίνδυνο μιας ντε φάκτο «παγωμένης σύγκρουσης» στο μέτωπο, η οποία θα συντηρεί μια ψυχροπολεμική ένταση από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα.

Αν το πάγωμα της σύγκρουσης εμπεριέχει κινδύνους παλινδρόμησης σε γενικευμένη σύρραξη, η υπογραφή συνθήκης τερματισμού του πολέμου ευνοεί την αναζήτηση ενός συνολικού πλαισίου σταθεροποίησης της Ανατολικής Ευρώπης.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία σήμερα και οι πολεμικές συγκρούσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία στη δεκαετία του 1990 αντιμετωπίστηκαν σαν αποκλίσεις από την ευρωπαϊκή κανονικότητα, μέχρι να διαπιστωθεί το αυτονόητο: ότι μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου δεν υπήρχε κοινά αποδεκτή κανονικότητα στη Γηραιά Ηπειρο.

Η διάλυση της ΕΣΣΔ στα τέλη του 1991 δεν ήταν απλώς εκτός κανονικότητας, ήταν εκτός της κοινής λογικής. Η ομάδα Γέλτσιν επειγόταν να διώξει τον Γκορμπατσόφ από το Κρεμλίνο, αποφάσισε τη διάλυση της ΕΣΣΔ και πριν ειδοποιήσει τον πρώτο και τελευταίο πρόεδρο της χώρας, τον Γκορμπατσόφ, ειδοποίησε τον έκπληκτο Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο, αλλά ξέχασε να ειδοποιήσει τον τελευταίο Σοβιετικό κοσμοναύτη που περιφερόταν δίχως εθνικότητα πέριξ της Γης.