• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.1°C / 25.8°C
    3 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.1°C / 23.0°C
    3 BF
    59%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.0°C / 23.8°C
    3 BF
    47%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    1 BF
    30%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 20.2°C
    2 BF
    49%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 20.1°C / 24.0°C
    2 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.4°C / 20.4°C
    2 BF
    32%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    34%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.9°C / 21.8°C
    1 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.2°C / 21.9°C
    1 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 18.8°C / 22.8°C
    1 BF
    49%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 22.7°C
    3 BF
    49%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    53%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.2°C / 22.9°C
    4 BF
    49%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 21.7°C / 25.5°C
    2 BF
    50%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    3 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.3°C / 26.0°C
    3 BF
    38%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.3°C / 20.5°C
    3 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.6°C / 22.8°C
    3 BF
    70%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    1 BF
    51%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τον καπιταλισμό της επιτήρησης

  • A-
  • A+

«Το “έξυπνο” τηλέφωνο είναι πιθανώς η πιο αξιόπιστη συσκευή επιτήρησης που εφευρέθηκε ποτέ [...] Ετσι γίνεται το πρώτο κρίσιμο βήμα για τον καπιταλισμό της επιτήρησης […] Τίποτα πλέον δεν μπορεί να μείνει μυστικό. Τίποτα δεν είναι ασφαλές. Δεν υπάρχουν πλέον όρια». Με τα λόγια αυτά μου είχε περιγράψει την κατάσταση που επικρατεί σήμερα με τα κράτη και τις ιδιωτικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας η κοινωνική ψυχολόγος Σοσάνα Ζούμποφ, η οποία αναπτύσσει τις ιδέες της στο εξαιρετικά ενδιαφέρον για το θέμα βιβλίο της «Η εποχή του κατασκοπευτικού καπιταλισμού: ο αγώνας για ένα ανθρώπινο μέλλον στο μεταίχμιο της νέας εξουσίας» (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2019).

Οι δυνατότητες που προσφέρουν σήμερα εταιρείες όπως η Google, η Facebook (Meta), το twitter και άλλες είναι τεράστιες. Η Ζούμποφ λέει ότι πρόκειται για συσσώρευση μέσω της απόσπασης, όπως έγινε και στην περίοδο της πρωταρχικής συσσώρευσης του καπιταλισμού που ανέλυσε ο Μαρξ. Συσσώρευση σε τεράστιες Data Bases, μέσω της απόσπασης (προσωπικών) δεδομένων, τα οποία μεταφράζονται στη συνέχεια σε χρυσάφι, αφού πωλούνται πανάκριβα στους διαφημιστές και στους δημοσιοσχεσίτες.

Αλλη τάξη μεγέθους αποτελεί η συσσώρευση προσωπικών δεδομένων από τα κράτη, τα οποία μπορούν να «κρατούν» και να εκβιάζουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους ή να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τις προθέσεις, τα σχέδια και τις πιο μύχιες σκέψεις τους. Εδώ εμπίπτει και το χακάρισμα του τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη, έγκλημα για το οποίο πιάστηκαν ο πρωθυπουργός και οι διορισμένοι συνεργάτες του με τη γίδα στην πλάτη. Και μπορεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης να θεωρεί ότι απευθύνεται σε χαχόλους και να λέει ανερυθρίαστα ψέματα, όμως κάθε σκεπτόμενος πολίτης αντιλαμβάνεται ότι ανά πάσα στιγμή στη θέση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ μπορεί να βρεθεί ο καθένας από εμάς. Και αντίστροφα: εάν δεν διστάζεις να «επισυνδέσεις» (οποία κομψότης!) το τηλέφωνο ενός πολιτικού αρχηγού, τι θα σε εμποδίσει να υποκλέψεις (παράνομα) τις συνομιλίες ενός τυχαίου ανθρώπου που για κάποιο λόγο έβαλες στο μάτι;

Τι γίνεται τότε; Η Ζούμποφ απαντά: «Σε δεύτερο επίπεδο, τίθεται το θέμα τού ποιος έχει τα δεδομένα μου χωρίς την άδειά μου. Είμαι σύμφωνος μ’ αυτό; Αυτά φυσικά είναι πολύ σημαντικά ερωτήματα. Βέβαια, την απάντησή τους δεν μπορεί να τη δώσει το μεμονωμένο άτομο. Το ίδιο όπως ο ατομικός εργάτης δεν μπορούσε τις δεκαετίες του 1920 και του 1930 να καθορίσει τις εργασιακές του συνθήκες. Τα ζητήματα αυτά μπορούν να λυθούν μόνο με πολιτικό τρόπο και πολιτική δράση». Πολιτικός τρόπος και πολιτική δράση σημαίνουν όμως πολιτική συνειδητοποίηση ότι υπάρχει πρόβλημα με τις υποκλοπές και τα προσωπικά δεδομένα. Και εδώ γεννάται το ερώτημα: Και τι γίνεται όταν εμείς οι ίδιοι προσφέρουμε στο πιάτο όλα μας τα δεδομένα έναντι πινακίου φακής (δωρεάν χρήση της κάθε πλατφόρμας);

Η απάντηση συνοψίζεται στον υπότιτλο του βιβλίου της Ζούμποφ: «Αγώνας για ένα ανθρώπινο μέλλον στο μεταίχμιο της νέας εξουσίας». Κλειδί η λέξη «ανθρώπινο»! Ενα μέλλον με τις πάσης φύσεως μηχανές υπό τον έλεγχό μας και όχι με εμάς υπόδουλους στις μηχανές και στους αλγόριθμους. Ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία δεν είναι μόνο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη (όπως έλεγε σωστά ο Μίλαν Κούντερα), αλλά και ο αγώνας ενάντια στη μηχανοποίηση του ίδιου του ανθρώπου και τη μετατροπή του σε ρομπότ!

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τεχνολογία και φιλοσοφία (πρέπει να) βαδίζουν χέρι χέρι
Σε μια συνέντευξη-ποταμό στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κυπριακής καταγωγής ομότιμος πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, Χρυσόστομος Νικίας, λέει ότι οι τεχνολογικές επιστήμες αποχωρισμένες από τις ανθρωπιστικές...
Τεχνολογία και φιλοσοφία (πρέπει να) βαδίζουν χέρι χέρι
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Κυβέρνηση και (παρα)θεσμικοί ρουφιάνοι
Τις τελευταίες μέρες οι αποκαλύψεις για τις εκτός ορίων παρακολουθήσεις της ΕΥΠ καταδεικνύουν ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έμαθε το μάθημά της από τις αντιδημοκρατικές εκτροπές και τις έθεσε σε λειτουργία.
Κυβέρνηση και (παρα)θεσμικοί ρουφιάνοι
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Σχολείο κρεατομηχανή, κοινωνία ευνουχισμένη
Μέρος των σημερινών μας δεινών οφείλεται αναμφίβολα στο τεχνοκρατικό μένος μιας κοντόφθαλμης ελίτ, η οποία φρόντισε να εξορίσει από την εκπαίδευση το πνεύμα του ανθρωπισμού και της ανάγκης για σφαιρικότητα της...
Σχολείο κρεατομηχανή, κοινωνία ευνουχισμένη
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ενας γοητευτικός και περίπλοκος εικοστός αιώνας
Στο εξαίσιο βιβλίο του «Ο αιώνας των μεγάλων αλλαγών: κατανοώντας τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις του 20ού αιώνα» (Μεταίχμιο), ο Τζον Χιγκς μας καλεί «να ταξιδέψουμε εγκαταλείποντας τους κύριους...
Ενας γοητευτικός και περίπλοκος εικοστός αιώνας
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ανθρωποι και (μηχανικά) ποντίκια
Σίγουρα τα επόμενα χρόνια η Τεχνητή Νοημοσύνη θα καταργεί επαγγέλματα και θέσεις εργασίας και αυτό προκαλεί δικαιολογημένο τρόμο σε μια κοινωνία που ήδη πλήττεται από σημαντικά ποσοστά ανεργίας και χαμηλά...
Ανθρωποι και (μηχανικά) ποντίκια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας