• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.0°C / 20.1°C
    0 BF
    83%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.4°C / 16.2°C
    2 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 19.4°C
    2 BF
    79%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    1 BF
    94%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.8°C / 15.2°C
    1 BF
    88%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.8°C / 9.4°C
    0 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.1°C / 19.0°C
    0 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 16.0°C / 21.4°C
    3 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 9.9°C / 14.9°C
    1 BF
    94%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.8°C / 20.5°C
    1 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    18°C 14.6°C / 19.0°C
    0 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 17.9°C
    0 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 11.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.5°C / 13.9°C
    1 BF
    79%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 14.8°C / 18.8°C
    2 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.3°C / 20.4°C
    1 BF
    77%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 10.3°C / 14.4°C
    0 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.7°C / 16.2°C
    1 BF
    76%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    84%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βιοεξουσία και νεκροπολιτική

  • A-
  • A+

«Στο δοκίμιο αυτό διατυπώνεται η υπόθεση ότι η κυριαρχία στην έσχατη έκφρασή της έγκειται, σε μεγάλο βαθμό, στην εξουσία και στη δικαιοδοσία της να ορίζει ποιος μπορεί να ζήσει και ποιος πρέπει να πεθάνει». Με τα λόγια αυτά, ο Καμερουνέζος φιλόσοφος, Ασίλε Μπέμπε, ξεκινά το άρθρο του με τον τίτλο «Νεκροπολιτική» –όρο που καθιέρωσε ο ίδιος– και εκδόθηκε αργότερα σε βιβλίο. Ως εκ τούτου, κυρίαρχος είναι αυτός που ασκεί έλεγχο στη θνητότητα.

Το δοκίμιο κυκλοφόρησε προ ημερών από τις εξαιρετικές Εκδόσεις των Συναδέλφων και συνοδεύεται από ένα επίμετρο: μια συνέντευξη του συγγραφέα τον Μάρτιο του 2020 στην εφημερίδα της Βραζιλίας «Zero Hora» και στην οποία επικαιροποιεί τις απόψεις του με αφορμή την πανδημία του κορονοϊού. Ο Μπέμπε τονίζει ότι στη διάρκειά της οι κυβερνήσεις ουσιαστικά αποφασίζουν ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει – «ακόμα και το πώς θα ζήσει ή θα πεθάνει».

Τονίζει ότι αντί του όρου νεοφιλελευθερισμός θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε τον όρο «νεκροφιλελευθερισμός», καθώς «αυτό το σύστημα πάντα ενεργούσε με υπολογιστικά εργαλεία. Την ιδέα πως κάποιος αξίζει περισσότερο από τους άλλους. Οποιος δεν αξίζει, μπορεί να πεταχτεί».

Αφορμώμενος από τον Φουκό, επεξεργάζεται περαιτέρω την έννοια της «βιοεξουσίας» και αναλύει το φαινόμενο του ναζιστικού κράτους, με το οποίο το δικαίωμα στη θανάτωση γνωρίζει την πλήρη ανάπτυξή του, για να φθάσει σε κορύφωση με την «τελική λύση». Υποστηρίζει ότι ο ναζισμός αντιμετώπισε τον Αλλο ως «απόπειρα εναντίον της δικής μου ζωής» και ότι η «βιοφυσική του εξάλειψη θα ενίσχυε τη δική μου δυνατότητα για ζωή και ασφάλεια». Ακολουθώντας τα χνάρια του Εντσο Τραβέρσο, λέει ότι ο ρατσισμός προϋπήρξε του ναζισμού και ήταν συνυφασμένος με την αποικιοκρατία και την έννοια του υπανθρώπου.

Πηγαίνοντας πιο πίσω αναλύει τη δουλεία στο σύστημα της φυτείας στις ΗΠΑ, όπου για τον σκλάβο ισχύει ένα τριπλό καθεστώς εξαίρεσης: απώλεια μιας (πατρογονικής) «εστίας», απώλεια των δικαιωμάτων πάνω στο σώμα του και απώλεια της πολιτικής του υπόστασης.

Στη συνέχεια επιστρέφει στο σήμερα και αναλύει την «αποικιακή κατοχή της Παλαιστίνης» από το Ισραήλ ως «την πιο ολοκληρωμένη μορφή της νεκροεξουσίας». Υπογραμμίζει ότι «η παλαιστινιακή περίπτωση αποσαφηνίζει πως η αποικιακή κατοχή της όψιμης νεωτερικότητας είναι μια ακολουθία πολλαπλών εξουσιών: πειθαρχικής, βιοπολιτικής και νεκροπολιτικής».

Τα παραδείγματα μιας νεκροπολιτικής στον σύγχρονο κόσμο περιλαμβάνουν ακόμα περιπτώσεις όπως τους πολέμους σε Κόσοβο και Κόλπο, αλλά και πολλά κράτη της Αφρικής, τα οποία μαστίζονται από ασύμμετρους πολέμους τοπαρχών, οπλαρχηγών και συμμοριών, με την εμπλοκή μερίδων των κυρίαρχων τάξεων και ιμπεριαλισμών.

Στο διά ταύτα της πανδημίας, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι «η νεκροπολιτική επικεντρώνεται και στο γεγονός ότι ο ιός δεν προσβάλλει τους πάντες με τον ίδιο τρόπο», καθώς οι κίνδυνοι κατανέμονται ανισομερώς. «Κάποιοι θα πεθάνουν; Ας πεθάνουν. Λυπάμαι, έτσι είναι η ζωή» δήλωσε πρόσφατα ο ακροδεξιός πρόεδρος της Βραζιλίας, Ζαΐρ Μπολσονάρο, αρνούμενος να εφαρμόσει καθολικό λοκντάουν, προκειμένου να συνεχίσει να λειτουργεί η οικονομία!

Ο Μπέμπε προβλέπει ότι η πανδημία θα αλλάξει και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε το σώμα μας, «αφού αυτό αποτελεί πλέον απειλή για εμάς τους ίδιους». Αναφέρει μάλιστα όσους πέθαναν χωρίς να προλάβουν να τους αποχαιρετίσουν οι δικοί τους και κάηκαν ή θάφτηκαν σαν τα σκουπίδια.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μπορούμε να αλλάξουμε δρόμο;
Τα 15 μαθήματα του κορονοϊού μέσα από το νέο βιβλίο του αιωνόβιου φιλοσόφου και κοινωνιολόγου Εντγκάρ Μορέν που κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες και στην Ελλάδα.
Μπορούμε να αλλάξουμε δρόμο;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η εξάρτησή μας από τα πράγματα
Στο βιβλίο του «Προς τα πού κατευθυνόμαστε; Η εξέλιξη των ανθρώπων και των πραγμάτων» ο Βρετανός αρχαιολόγος Ιαν Χόντερ αναπτύσσει μια θεωρία της σχέσης του ανθρώπου με τα πράγματα, η οποία μεταμόρφωσε...
Η εξάρτησή μας από τα πράγματα
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μπορούν οι νεκροί να έχουν αναμνήσεις;
Στο βιβλίο της «Οι αναμνήσεις μιας νεκρής» η Χιλιανή Μαρία Λουίσα Μπομπάλ αναπλάθει το κοινωνικό περιβάλλον της δεκαετίας του 1930 περιγράφοντας την προσωπική της ιστορία. Με μία διαφορά: η πρωταγωνίστριά...
Μπορούν οι νεκροί να έχουν αναμνήσεις;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τα ζώα είναι ο ηθικός μας καθρέφτης
Υπάρχουν βιβλία που παρά τη μικρή τους έκταση έχουν τεράστια σημασία για την πληροφόρηση, την ενημέρωση, αλλά και τη γνώση. Ενα απ’ αυτά είναι και το βιβλίο «Τα ζώα και εμείς» της Ελλης Βιντιάδη.
Τα ζώα είναι ο ηθικός μας καθρέφτης
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η τυραννία της ευτυχίας
Η ευτυχιοκρατία αποτελεί μετεξέλιξη του ρεύματος του New Age της δεκαετίας του 1970 και πετυχαίνει με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια: και την αποχαύνωση του ατόμου, αλλά και την κοινωνική αδρανοποίησή του.
Η τυραννία της ευτυχίας
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ωφελέειν ή μη βλάπτειν
Το έξοχο βιβλίο «Ή μη βλάπτειν», με υπότιτλο «Ιστορίες για τη ζωή, τον θάνατο και τη χειρουργική εγκεφάλου», είναι η αυτοβιογραφία του κορυφαίου Βρετανού νευροχειρουργού εγκεφάλου, Χένρι Μαρς, τα τελευταία...
Ωφελέειν ή μη βλάπτειν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας