• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.7°C / 17.4°C
    3 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Ψιχάλες μικρής έντασης
    12°C 10.3°C / 13.4°C
    1 BF
    85%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 19.3°C
    3 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 13.3°C
    1 BF
    73%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    3 BF
    62%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 12.0°C
    1 BF
    98%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 6.8°C / 8.4°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    1 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 18.8°C
    3 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.8°C
    4 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 11.2°C / 14.7°C
    1 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    2 BF
    82%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 12.9°C
    2 BF
    94%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.4°C / 14.4°C
    2 BF
    79%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.2°C
    4 BF
    73%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 17.7°C
    0 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.3°C / 12.1°C
    2 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 12.8°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.7°C / 9.7°C
    2 BF
    78%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Last Christmas, lost Christmas

  • A-
  • A+

... Κι εδώ κανονικά επιστρατεύουμε όλη την τρεμάμενη επινοητικότητά μας για να αποπειραθούμε τη μυριοστή παραλλαγή της «Χριστουγεννιάτικης ιστορίας» του Ντίκενς, που έτσι κι αλλιώς θα τη δούμε σε όλες τις δυνατές κινηματογραφικές και τηλεοπτικές εκδοχές στους τηλεοπτικούς μαραθώνιους της χριστουγεννιάτικης καραντίνας των μέχρι εννιά νομά σε ένα δωμά.

Αλλά ποιον να βάλεις στη θέση του Εμπενίζερ Σκρουτζ ως πειστική εκδοχή του προτεσταντικού πνεύματος του καπιταλισμού τα φετινά χαμένα Χριστούγεννα; Ποια φαντάσματα περασμένων και μελλοντικών Χριστουγέννων να ξυπνήσεις τη νύχτα της χαμένης παραμονής; Ετσι κι αλλιώς όλα τα Χριστούγεννα έχουν γίνει ένα φάντασμα. Το πιο πλήρες, περιζήτητο και παγκοσμιοποιημένο προϊόν της σύγχρονης αγοράς, αυτό το συνονθύλευμα κατάνυξης, εγγύτητας, φιλανθρωπίας, αγοραστικής φρενίτιδας και μέχρι σκασμού κατανάλωσης δεν είναι ούτε σκιά του εαυτού του.

Ποιον να βάλεις στη θέση του Εμπενίζερ Σκρουτζ φέτος; Σε γενικές γραμμές οι υπουργοί Οικονομικών του πλανήτη, εκόντες άκοντες, ξεπέρασαν εαυτούς και αλλήλους σε δαπάνες, άνοιξαν τα πουγκιά όχι βεβαίως με τη χαρά του αναγεννημένου Σκρουτζ, αλλά με τον πανικό του απειλούμενου από ένοπλο ληστή ταμία, και ό,τι μπορούσαν δώκανε. Δώκανε και από τα περισσεύματα των περασμένων Χριστουγέννων και από τα δανεικά των μελλοντικών. Μπορείς, βεβαίως, να ξεχωρίσεις την ακατανόητη εγκράτεια των δικών μας γαλάζιων θησαυροφυλάκων απέναντι στην πληθωρικότητα των ομολόγων τους στη λοιπή Ευρώπη, αλλά ακόμη κι αυτοί επιβεβαιώνουν τον κανόνα του ανανήψαντος Σκρουτζ.

Και πάνω κάτω το ίδιο ισχύει για τους κεντρικούς τραπεζίτες, αν και αυτοί έχουν συνηθίσει πια εδώ και μια δεκαετία να σώζουν χαμένα Χριστούγεννα, χαμένα Πάσχα, χαμένα καλοκαίρια, με το διαρκώς ρέον χρήμα των ποσοτικών χαλαρώσεων έχουν ταυτιστεί πλήρως με το στερεότυπο του γενναιόδωρου Σκρουτζ, το φάντασμα των Χριστουγέννων του 2008 φαίνεται πως ήταν αρκετά τρομακτικό για να τους βάλει οριστικά στο πετσί του νέου απροσδόκητου ρόλου. Από δεσμοφύλακες του πληθωρισμού και των συναλλαγματικών ισοτιμιών έχουν γίνει έσχατοι διασώστες των οικονομιών. Φαίνεται σχεδόν να το απολαμβάνουν.

Φυσικά, με άνεση θα μπορούσαμε να παίξουμε με τους εμπορικούς τραπεζίτες σε ρόλους ψοφοδεών και έντρομων Εμπενίζερ Σκρουτζ που τους κυνηγούν τα φαντάσματα όλων των περασμένων και των μελλοντικών Χριστουγέννων, μαζί με τα φαντάσματα χρεοκοπημένων επιχειρήσεων, ξεσπιτωμένων νοικοκυριών, χρηματοδοτημένων πολεμικών μακελειών ή πανάκριβων έργων τέχνης εξαφανισμένων από τη δημόσια θέα, προορισμένων αποκλειστικά για λεπταίσθητη ιδιωτική απόλαυση ή για ερμητική φύλαξη σε θυρίδα private banking. Πλην όμως και με τους τραπεζίτες ως καρικατούρες του Σκρουτζ εκκλησία κλέβεις. Ούτε τοκογλύφους της προκοπής δεν διαθέτουμε πια, έτσι θανατηφόρα εξαρτημένοι που είναι από το κρατικό χρήμα, τα QE και το ξεφόρτωμα των κόκκινων δανείων τους. Ενα καλό bank run να προκαλέσεις και πάει, κατέρρευσαν σαν πύργοι τραπουλόχαρτων.

Φυσικά, υπάρχει η υπερπροσφορά των υπερπλουσίων που στη διάρκεια της πανδημίας μπάζωσαν τουλάχιστον ένα τρισεκατομμύριο δολάρια εμπορευόμενοι τον φόβο του θανάτου, την ελπίδα της θεραπείας, την ανακούφιση του εμβολίου, την υποκατάσταση της κοινωνικότητας από την εικονικότητα, την ψηφιακή μετάλλαξη των συναλλαγών, την πράσινη ενέργεια, την αποϋλοποίηση της οικονομίας ή αξιοποιώντας απλώς τα αποθέματα του πλουσιότερου 10% της Γης, που επαρκούν για να κάνουν ανάρπαστα μερικά πανάκριβα Tesla. Το πρόβλημα όμως με τους υπερπλούσιους κατόχους της τύχης και του μέλλοντός μας είναι ότι έχουν προ πολλού αφομοιώσει το δίδαγμα των περασμένων και χαμένων Χριστουγέννων, έχουν κάνει επάγγελμα το κοστούμι του αναγεννημένου, γενναιόδωρου και χαζοχαρούμενου Σκρουτζ, ενσωματώνοντας το πνεύμα του φιλανθρωπικού καπιταλισμού στην επιχειρηματική στρατηγική τους. Κάθε δισεκατομμυριούχος έχει και το ίδρυμά του, κάθε δολάριο κέρδους έχει και τη χορηγική του πενταρίτσα, μια ποσόστωση ανθρωπισμού που εξαγοράζει την ανοχή των ζωντανών και την εκδικητικότητα των φαντασμάτων.

Οπότε, θα συμβιβαστούμε με την ιδέα πως φέτος δεν υπάρχει περίπτωση τα φαντάσματα περασμένων και μελλοντικών Χριστουγέννων να διαταράξουν την ησυχία κανενός Σκρουτζ. Οχι γιατί ο Μωυσής του Μαξίμου έχει φροντίσει να τα εξευμενίσει. Ούτε γιατί ο Πραίτορας Προστασίας του Κράτους από τον Πολίτη τους έχει απαγορεύσει την έξοδο από το Υπερπέραν, ούτε γιατί ο Νικ Χαρντ επέβαλε ακόμη και στα εκτοπλάσματα κυκλοφορία μόνο με SMS στους εφιάλτες και στα όνειρά μας. Αλλά γιατί όλος ο κόσμος έχει γίνει ένα φάντασμα του εαυτού του. Ο οικουμενικός καπιταλισμός Ανατολής και Δύσης, Βορρά και Νότου, μεταλλάσσεται σε ένα ασαφές απείκασμα του μέλλοντός του, που δεν ξέρουμε αν θα αφήνει τον παραμικρό χώρο για παραμύθι και ελπίδα σε ένα Κοριτσάκι με τα Σπίρτα ή σε έναν γενναιόδωρο Ευτυχισμένο Πρίγκιπα.

Το επίτευγμα του Ντίκενς ήταν ότι συμφιλίωσε τον άγριο καπιταλισμό της βιομηχανικής βικτωριανής Αγγλίας, που είχε κατατρομάξει και τον ίδιο, με ένα πρωτόκολλο ελάχιστου ανθρωπισμού, έστω και αμπαλαρισμένου στη συσκευασία της φιλανθρωπίας, της χορηγίας και της εμπορευματικής προσφοράς. Επιβίωσε επιτυχώς σχεδόν 200 χρόνια τώρα και η επίδρασή του στον καπιταλισμό των προσχημάτων και των εξαγορασμένων αισθημάτων ήταν τεράστια.

Ομως, το μοντέλο του φιλανθρωπικού καπιταλισμού μάλλον κλείνει τον κύκλο του, τα φαντάσματα των Χριστουγέννων τρόμαξαν κι αυτά, κι ένα νέο φάντασμα πλανιέται πάνω από την ανθρωπότητα. Το φάντασμα του ζοφερού, κυνικού κι ασπόνδυλου καπιταλισμού.

Θεωρίες για την υπεραξία

«Πώς να μην εξάπτομαι», είπε ο θείος, «αφού ζω σ’ έναν κόσμο γεμάτο ηλιθίους; Ακούς εκεί… Καλά Χριστούγεννα! Να τα βράσω τα καλά Χριστούγεννα! Και τι είναι για σένα τα Χριστούγεννα; Να σου πω εγώ; Μια εποχή που πληρώνεις λογαριασμούς χωρίς να ’χεις λεφτά! Μια εποχή που σου φορτώνει έναν χρόνο στην πλάτη, αλλά δεν σε κάνει ούτε μια ώρα πλουσιότερο! Μια εποχή που ανοίγεις τα λογιστικά σου βιβλία, κι από τους δώδεκα μήνες του χρόνου που πέρασε, βγάζεις παθητικό και στους δώδεκα! Αν ήταν στο χέρι μου», συνέχισε οργισμένος ο Σκρουτζ, «θα έβραζα μαζί με την πουτίγκα τον κάθε ανόητο που παίρνει τους δρόμους και εύχεται Καλά Χριστούγεννα δεξιά κι αριστερά, κι έπειτα θα τον έθαβα με μια σφήνα από γκι στην καρδιά!»

Τσαρλς Ντίκενς, «Ο ύμνος των Χριστουγέννων»

[email protected], kibi-blog.blogspot.com

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Αρχηγοί οικογενείας
Το έξυπνο χρήμα, πράγματι, σέβεται και προστατεύει ακόμη τον αρχαιότερο κοινωνικό δεσμό, αρκεί να τον συνέχει πλούτος και μεγάλη περιουσία. Στη δυστοπία του μέλλοντος το μόνο που θα διασωθεί από τις...
Αρχηγοί οικογενείας
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Το αυγό, η κότα και οι κεντρικοί τραπεζίτες
Το δίλημμα για την κότα και τ’ αυγό ταλαιπωρήθηκε στο πέρασμα των αιώνων και θα μπορούσε να πει κανείς ότι ως είδος και πολιτισμός έχουμε στο μεταξύ χάσει και τ’ αυγά και τα καλάθια.
Το αυγό, η κότα και οι κεντρικοί τραπεζίτες
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η κορυφή του σκατόβουνου
Εν τη αφελεία του ή μέσα στον απόλυτο κυνισμό του ο Πάτσης, όταν επιχείρησε να αιτιολογήσει τις πραγματικά νόμιμες, αν και απόλυτα ανήθικες, δραστηριότητές του, περιέγραψε με ακρίβεια τα μεγάλα κόλπα του...
Η κορυφή του σκατόβουνου
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Οι τράπεζες, το μηδέν και το άπειρο
Οι τράπεζες είναι το σύμπαν όλων των συναλλαγών και δικαιούνται να βγάζουν κι από τη μύγα ξίγκι. Μας χαρίζουν το 0 και απαιτούν το άπειρο.
Οι τράπεζες, το μηδέν και το άπειρο
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Καταρράκτης ή best death place
Η αριστερή όραση θολώνει, η δεξιά δυναμώνει. Μήπως διατρέχω τον κίνδυνο να δω με άλλο μάτι τον Κυριάκο, να συμπαθήσω τη Μελόνι, να καταλήξω στο συμπέρασμα πως οι φτωχοί φταίνε για τη φτώχεια τους κι οι...
Καταρράκτης ή best death place
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Από δω και στο εξής…
Υπάρχει ένα τραγουδάκι που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, το οποίο αρκετοί ίσως να το ξέρετε, αν κρίνω από τα εκατοντάδες χιλιάδες βιους. Εσχάτως, έγινε σουξέ και στην εφημερίδα.
Από δω και στο εξής…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας