Η ουτοπία και η ελληνίς Κεντροαριστερά

Ωρα ήταν το παλαιοκομματικό σύστημα να πάρει τα πάνω του και να επανεμφανιστεί στην πολιτική σκηνή του τόπου· μας πήρε και μας σήκωσε! (Ματαιοπονούν, όμως, οι εμπνευστές της επιχειρούμενης κεντροαριστερής τάχα ενότητας με τα ίδια και τα ίδια «στελέχη», χρόνια τώρα.) Εκεί που οι περισσότεροι είχαν εξαφανιστεί ή ξεχαστεί, δειλά δειλά βγάζουν τη μύτη τους στην πολιτική αρένα και οσμίζονται εξουσία ξανά.

Και να ξανά μανά τα παχιά λόγια (ουδέποτε εφείσθησαν τούτων), να πάλι ο «σοσιαλισμός» (τρομάρα μας), να προοδευτικότητα και ρεύματα πλειοψηφίας και όλα τα γνωστά άχρηστα και πομπώδη για τον λαό και κουραφέξαλα. Εκεί που πολλοί ντρέπονταν και να μιλήσουν ακόμη, αίφνης αναθάρρησαν – και άντε μετά να τους στομώσεις· μέσα σε τούτον τον αξιακό κατήφορο μπορεί και να ελπίζουν τα ανέλπιστα. Θου, Κύριε…

Εμ, βέβαια. Πιστέψαμε ότι βρήκαμε στην «ενότητα» της Αριστεράς την εγκαθίδρυση της «ουτοπίας» μας και οι αριστεροί που κλήθηκαν να το επιβεβαιώσουν το ‘καναν ρόιδο· από κει κι ύστερα να ποτάμια, να χρυσαυγίτες, να Λεβέντηδες – και διεκδικούν τη διακυβέρνηση, παρακαλώ – εκεί καταντήσαμε διότι η Αριστερά, αντί να δείξει τις αξίες της, φανέρωσε την ολιγότητα (μόνο αυτό;) εκείνων που την εκπροσωπούν. Και μετά άρχισαν να βαράνε τα όργανα…

Είναι ο καπιταλισμός ανίκητος, πάει και τελείωσε; Αμ δεν είναι έτσι, διαφορετικά θα ‘πρεπε να σηκώσουμε τα χέρια στους έχοντες στο μυαλό ολοκληρωτικές νοοτροπίες – και χαιρετίσματα στους δικούς μας.

Θα χάναμε την ουτοπία μας, τη μόνη επαναστατική διαδικασία στ’ ανθρώπινα, εκείνη που ανανεώνει και ριζοσπαστικοποιεί την ουσία και το νόημα (μιλάμε για τις κοινωνίες και τη συνύπαρξη). Μπορεί τα επαναστατικά κινήματα να έχουν χάσει την αίγλη τους και τον μύθο της δικαιοσύνης, να έχουν μεταλλαχτεί από το «σύστημα» και τους πειθήνιους φορείς του, εντούτοις πάντα κάτι βράζει στο εσωτερικό του πλανήτη.

Ουδέποτε θα πάψει η ουτοπία να συντροφεύει τους ανθρώπους στον αγώνα επιβίωσης και συμβίωσης όσο τα υλικά και οικολογικά αγαθά του πλανήτη είναι αυτά που είναι (πεπερασμένα…) και εφόσον η φύση του ανθρώπου παραμένει αμετάβλητη χιλιετίες τώρα. Τι να κάνουμε; Μερικοί έχουν συνδέσει τον εξευτελισμό της ουτοπίας με την ήττα του σοσιαλισμού εκεί όπου προσπάθησε να εφαρμοστεί, ακριβώς επειδή τη χρησιμοποίησαν ως οικουμενική αρχή.

Η ήττα της Σοβιετικής Ενωσης δεν είναι ήττα της ουτοπίας, μας λέει ξεκάθαρα ο Παναγιώτης Κονδύλης («Η ηδονή, η ισχύς, η ουτοπία» – εκδόσεις «Στιγμή»), αποτελεί απλώς «ήττα του μεγάλου ρωσικού έθνους, το οποίο στον αγώνα του για την παγκόσμια κυριαρχία χρησιμοποίησε την Ουτοπία – ακριβώς όπως και κάθε άλλη σύγχρονη παγκόσμια Δύναμη είναι υποχρεωμένη να εμφανιστεί ως εκπρόσωπος οικουμενικών ιδεών».

Οικουμενικές ιδέες εμφάνισε μόνο ο φιλελευθερισμός· έδεσε τις μάζες στο «σύστημα» με δουλίτσες, διακοπές, δάνεια, ταξίδια, καλοπέραση και λοιπά και άντε όλα τούτα να αντιστραφούν – άδικος κόπος, άρα η Αριστερά έχει ηττηθεί εδώ και χρόνια, τι να σου κάνει ο κακόμοιρος ο ΣΥΡΙΖΑ και μάλιστα μ’ αυτά τα στελέχη.

Πώς να γνωρίζουν οι περισσότεροι εξ αυτών την αληθινή φύση και τις έσχατες δυνατότητες του ανθρώπου; Ούτε τον Θουκυδίδη αγάπησαν πραγματικά ούτε τον Ευριπίδη (δεν γίνεται λόγος για Αναξίμανδρο και Ηράκλειτο), παρότι θήτευσαν στην καταπίεση, στον βασανισμό και στον πόνο του ανθρώπου από την πολιτική τής εκάστοτε ισχύος. Πιθανώς να είχαν έλλογα σχέδια δράσης, δεν υπολόγισαν φαίνεται τη δύναμη της ετερογονίας των σκοπών (εμείς γι’ αλλού κινήσαμε και λοιπά) και μια βαθιά ραθυμία και εγγενή (;) φόβο όλων (των πολλών, έστω).

Τέλος πάντων η ουτοπία είναι πολιτικός σχεδιασμός με σκοπό να γίνει πράξη και δεν είναι οράματα και θάματα του κάθε φαντασμένου ή ονειροπόλου ιδεαλιστή, είναι ιστορική φιλοδοξία και όχι υποσχέσεις πολιτικών σχηματισμών που επιζητούν μόνο την εξουσία.

Και τα κοινωνικά κινήματα ουτοπία είναι, με πολιτικό πρόταγμα μάλιστα, έστω και ασθενικό· αυτοί που το προτάσσουν ίσως δεν γνωρίζουν τη δύναμή τους. Τέλος πάντων: άλλο ουτοπία κι άλλο ολοκληρωτισμός. Δεν λες ουτοπιστές τους εν Ελλάδι αναθαρρήσαντες «κεντροαριστερούς» – απολιθωμένους ίσως… και τελειωμένους επίσης.