Πείτε μας, παρακαλώ, κύριε φοιτητά

Πάντα κυκλοφορούσαν φήμες (και) στα ελληνικά πανεπιστήμια για το ποιος καθηγητής ήταν απαιτητικός και ποιος «εύκολος» στα προφορικά. «Πείτε μας, παρακαλώ, κύριε φοιτητά…», ήταν η φράση με την οποία ξεκινούσαν οι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι την προφορική εξέταση πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάζω ότι στις μέρες μας οι προφορικές εξετάσεις γνωρίζουν νέα, μεγάλη άνθηση στα κολέγια και στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Ο λόγος είναι απλός: υψώνουν ανάχωμα στην ψευτιά, στην ευκολία, στην απάτη, αν θέλετε, των κειμένων που γράφονται με (κατα)χρήση τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ).

«Δεν εμπιστεύομαι πλέον τις γραπτές εργασίες ως αποτέλεσμα πραγματικής σκέψης», λέει ο γεννημένος στις Σέρρες καθηγητής Πάνος Ηπειρώτης, ο οποίος διδάσκει Τεχνολογία και Επιχειρήσεις στο New York University. Και κρατάει την ΑΙ για τον… εαυτό του. Ζητάει από τους φοιτητές να «συνομιλήσουν» απ’ το σπίτι με ένα εργαλείο ΑΙ που διαθέτει τεχνητή φωνή, ικανότητα επιστημονικού διαλόγου και μηχανισμούς επαλήθευσης των απαντήσεων. «Θέλαμε να ελέγξουμε: ξέρεις τι έκανε η ομάδα σου σε μια εργασία; Ησουν “επιβάτης” στη διαδικασία; Ή μήπως ανέθεσες τα πάντα στην τεχνητή νοημοσύνη;», εξηγεί.

Στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια η Εμιλι Χάμερ, που διδάσκει Γλώσσες και Πολιτισμούς της Μέσης Ανατολής, συνδυάζει γραπτές εργασίες και προφορικές εξετάσεις. «Φαίνεται σαν να προσπαθούμε να αποτρέψουμε την αντιγραφή», λέει η Χάμερ. «Δεν είναι αυτός ο λόγος. Το κάνουμε επειδή οι φοιτητές χάνουν δεξιότητες, χάνουν γνωστική ικανότητα και δημιουργικότητα».

Ο Κρις Σάφερ, καθηγητής Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ, μετά από κάθε γραπτή εργασία βάζει τους φοιτητές να λαμβάνουν μέρος σε 20λεπτες συνεδριάσεις. Καλούνται να εξηγήσουν ενώπιον όλων τι έγραψαν –χωρίς κινητό, χωρίς λάπτοπ, χωρίς καν μολύβι και χαρτί. Τους βαθμολογεί αποκλειστικά από αυτή τη διαδικασία. Αλλοι διδάσκοντες στο ίδιο πανεπιστήμιο κάνουν 30λεπτες «τελικές συζητήσεις» αντί για τελικές γραπτές εξετάσεις. Ή στήνουν τετράλεπτες συνεντεύξεις – εξπρές με κάθε φοιτητή, σε αμφιθέατρα 180 ατόμων.

Ολα αυτά ίσως φαίνονται πρωτοποριακά (δεν είναι, η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία είναι διαδεδομένη) και «ηθικά σωστά». Ομως η «ηθική» είναι επισφαλές εργαλείο και το «σωστό» μια σκέτη πονηριά. Παράδειγμα: το Κορνέλ είδαμε ότι εφαρμόζει ευρέως τη νέα τάση. Καλά κάνει. Τι γίνεται όμως με το περιεχόμενο της γνώσης; Πόση ακαδημαϊκή ελευθερία καλλιεργεί;

Για να μην ξεχνιόμαστε, λοιπόν, το ιδιωτικό Κορνέλ είναι ένα απ’ τα ΑΕΙ που μήδισαν απέναντι στον Τραμπ. Εκανε ταπεινωτικό συμβιβασμό με τον Αμερικανό πρόεδρο: η μεν κυβέρνηση θα εξακολουθήσει να καταβάλλει ετήσια ομοσπονδιακή χρηματοδότηση ύψους 30 εκατομμυρίων δολαρίων, η δε διοίκηση του Κορνέλ θα ρουφιανεύει προσωπικά δεδομένα για όλους τους φοιτητές, θα συντάσσει απόρρητη έκθεση για τη στάση της πανεπιστημιακής κοινότητας απέναντι σε άτομα εβραϊκής καταγωγής, ενώ θα φροντίζει να θάβει την… τρισκατάρατη για την αμερικανική Ακροδεξιά woke ατζέντα.