Δύο πρόσφατες ιστορικές ταινίες, η μία για τον Μέγα Ναπολέοντα, η άλλη για τον Μέγα Αλέξανδρο, έχουν ανοίξει μια συζήτηση σχετική με τη σεξουαλική συμπεριφορά των δύο αυτών ιστορικών προσώπων. Τα πρόσωπα αυτά έχουν υπάρξει συχνά τα προτιμώμενα προσωπεία ψυχικά πασχόντων. Το παραλήρημα θεωρείται από κάποιους ψυχαναλυτές ένας τρόπος ίασης, αν και η πανοπλία -δηλαδή το κέλυφος της ψυχικής νόσου- που προσφέρουν ιστορικά πρόσωπα σαν αυτά δεν ξέρει κανείς πότε και αν μπορεί να διαρραγεί.
Αφήνω κατά μέρος τη συζήτηση περί των ερωτικών προτιμήσεων που εκφράζει μια αδιάκριτη, αν όχι χυδαία ματιά στην κρεβατοκάμαρα ανθρώπων που έχουν, όχι άδικα, γίνει αντικείμενο ηρωοποίησης, ταυτίσεων, αντεγκλήσεων, αμφισβητήσεων.
Και αυτό διότι δεν καταλαβαίνω αυτήν τη σπουδή να μιλήσουν κάποιοι άνθρωποι για τη σεξουαλικότητα των άλλων με έναν τρόπο αντιερωτικό με τη βαθιά σημασία που έχει αυτή η λέξη. Οταν ο Φουκό εδώ και χρόνια άνοιγε με τα βιβλία του -ανάμεσα σε αυτά και με την «Ιστορία της Σεξουαλικότητας»- την ιστορική έρευνα σε νέα αντικείμενα πέραν των «μεγάλων αφηγήσεων» περί πολέμων, θρησκειών, επαναστάσεων κ.λπ. ήθελε να δώσει στην Ιστορία σώμα και ψυχή. Προσέβλεπε δηλαδή σε μια γνώση που θα άνοιγε δρόμους ελευθερίας και όχι σε αυτοσχέδια ανακριτικά γραφεία.
Αν ο Αλέξανδρος νίκησε στον Γρανικό και στα Γαυγάμηλα, αλλά υποχώρησε στις εκκλήσεις του στρατού του και δεν προχώρησε πέρα από τον Γάγγη στην Ινδία. Αν ο Ναπολέων θριάμβευσε στο Αούστερλιτς, παρασύρθηκε στη συνέχεια στην καταστροφική εισβολή στη Ρωσία και συνετρίβη τελικά στο Βατερλό, είναι γεγονότα που δεν έχουν να κάνουν μόνο, ούτε μάλλον κυρίως, με το τι ένιωσαν και βίωσαν με τη Ρωξάνη και τον Ηφαιστίωνα ο ένας, με την Ιωσηφίνα και τη Μαρία Λουίζα ο άλλος. Η εμμονή σε μια ανάλυση των ιστορικών δεδομένων βασισμένη στο σεξ, είναι τόσο αδιέξοδη, όσο και η μονόπλευρη ταξική ανάλυση καλλιτεχνικών έργων και ερωτικών σχέσεων.
Σε μια εποχή όπου οι επιστήμες της μνήμης περιθωριοποιούνται όταν δεν βρίσκονται υπό διωγμόν και που η κατάχρηση κενών εννοιών εκφράζει και αυτή τη συμβολική βία που παρεισφρέει παντού, καταφεύγω όλο και πιο πολύ στην Ιστορία για να εξηγήσω πράγματα που βρίσκω κενά είτε ακατανόητα. Και στην αναζήτησή μου βρίσκω βοηθό όχι μόνον το βιβλίο αλλά και τον κινηματογράφο. Ο κινηματογράφος, που από την αρχή του 20ού αι. έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή σεξουαλική επανάσταση, είναι σήμερα μαζί με το σύγχρονο θέατρο σχολείο ιστορικής γνώσης.
Οχι μόνο με θεμελιώδη έργα σαν αυτά που καταγγέλλουν τα δεινά των πολέμων, των εθνοκαθάρσεων κάθε λογής, αλλά και με όσα ζωντανεύουν προσωπικότητες, καταστάσεις και συμπεριφορές χωρίς να καταφεύγουν ως ηδονοβλεψίες για να δουν το τραχύ σύμπαν της Ιστορίας.
