Εχουμε συνηθίσει ενδιαφέροντες χώρους πολιτισμικής δημιουργίας, όπως πινακοθήκες, βιβλιοθήκες, αρχεία, μουσικές αίθουσες, να τους συναντάμε σε μεγάλες πόλεις. Οι δε ονομαζόμενοι λαμπροί να είναι προνόμιο της Αθήνας και κατιτί της Θεσσαλονίκης. Οπότε εκπλησσόμαστε ευχάριστα όταν στον δρόμο μας, σε ένα χωριό, απαντήσουμε μια ιστορική βιβλιοθήκη, όπως στις Μηλιές Πηλίου ή στον Μόλυβο της Λέσβου. Με ενδιαφέρον περνούμε την είσοδο μιας τοπικής πινακοθήκης, ειδικά αν στη δημιουργία και στον σχεδιασμό της έχουν συμβάλει άτομα με γνώσεις περί των εικαστικών. Σε κάθε περίπτωση ανακαλύπτουμε ενδιαφέροντα εκθέματα, δυσεύρετα βιβλία, πίνακες γνωστών εικαστικών, άγνωστα ιστορικά έγγραφα. Τρανταχτό παράδειγμα η περίπτωση του Μουσικού Φεστιβάλ Μολύβου· εδώ και χρόνια οι κάτοικοι του νησιού κι οι επισκέπτες του χωριού απολαμβάνουν τις μουσικές συναυλίες αξιόλογων, σημαντικών ερμηνευτών κλασικής μουσικής.
Λίγα χιλιόμετρα παρακεί βρίσκεται η κωμόπολη της Αγίας Παρασκευής. Οι κάτοικοί της είναι φιλοπρόοδοι, δουλευταράδες. Ισως πει κάποιος ότι αυτοί οι χαρακτηρισμοί μπορούν να δοθούν σε πολλές ανάλογες περιπτώσεις. Ομως γι’ αυτό το χωριό δεν υπάρχει υπερβολή σε όποιον επιθετικό προσδιορισμό τού αποδώσουμε. Διαχρονικά οι κάτοικοι του χωριού προσπαθούν, πετυχαίνουν και δημιουργούν στους χώρους της εκπαίδευσης και του πολιτισμού. Λίγο λίγο σωρεύονται οι χώροι εκπαίδευσης και πολιτισμού.
Πλάι στο συγκρότημα των εκπαιδευτηρίων του χωριού –το οποίο οικοδομήθηκε στις αρχές της περασμένης δεκαετίας, με έξοδα και προσωπική εργασία των κατοίκων του χωριού– προστέθηκαν η βιβλιοθήκη -που φέρει το όνομα της συγγραφέως- «Πέπη Δαράκη», το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας, η K-Gold Temporary Gallery. Πρόσφατα άνοιξε, ξεκίνησε τη λειτουργία της η Δημοτική Πινακοθήκη. Οπως σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις, αξιοποιήθηκε ένα παλαιό κτίσμα. Πρόκειται για το κτίριο το οποίο λειτουργούσε στα μέσα του περασμένου αιώνα ως μικρό τοπικό εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρισμού, το οποίο κάλυπτε τις ανάγκες του χωριού. Σήμερα ανακαινίστηκε ένα λιθόκτιστο κτίριο και φιλοξενεί έργα από τη συλλογή της οικογένειας του Δημήτρη και της Μάγδας Αναγνωστή. Σε έξι χωριστούς χώρους έχουν εκτεθεί σε ενότητες τα έργα· λάδια, υδατογραφίες, χαρακτικά, γλυπτά, προπλάσματα, έργα πηλού. Πρόθεση των δωρητών είναι να περιληφθούν φωτογραφίες, σκίτσα κι ό,τι ονομάζουμε σύγχρονες τέχνες, καθώς και να προσφέρουν κι άλλα έργα.
Αυτά δρομολογούνται για τον επόμενο χρόνο, τέλος άνοιξης, αρχές καλοκαιριού, τότε που θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της Πινακοθήκης, αφού ολοκληρωθούν οι εργασίες στον περιβάλλοντα χώρο κι ό,τι άλλο υπολείπεται. Το θετικό είναι ότι υπάρχει άλλο ένα κτίριο του ίδιου συγκροτήματος –της Μηχανής, καθώς το αποκαλούν οι ντόπιοι– στο οποίο μπορεί να επεκταθεί η Πινακοθήκη.
Σκεφτείτε, να περπατάς σε ένα χωριό της ελληνικής επαρχίας και τα βήματά σου να σε φέρνουν σε τέτοιους χώρους πολιτισμού, ο ένας κοντά στον άλλο και γύρω σπίτια ιδιαίτερης, ενδιαφέρουσας αστικής και λαϊκής αρχιτεκτονικής.
* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
