Aκριβώς σαν σήμερα, πριν από τρία χρόνια, εγκατέλειψε τα εγκόσμια ένας ξεχωριστός, πρωτοπόρος [όχι μόνο για την εποχή του] και οξυνούστατος συγγραφέας-διανοητής, ο Γιώργος Μανιάτης, που έζησε, παραδόξως, 79 χρόνια· έχει γράψει κάπου: «Πεθαίνουμε για να μη μας συμβεί χειρότερο». Εναν χρόνο μετά ο εκδότης Αιμίλιος Καλιακάτσος εξέδωσε βιβλίο του συγγραφέα με τον τίτλο «Αν». Πρόκειται για επιστολές του προς κάποιον ποιητή, αν και παραλήπτης αυτού του επιστολικού βιβλιαρίου είναι γενικά ο Ελληνας ποιητής.
Θαρρώ είναι χρέος του κάθε αναγνώστη [εάν υπάρχουν βέβαια ακόμη αναγνώστες] να προμηθευτεί το βιβλιαράκι αυτό -σίγουρα θα αντλήσει πολλά ή θα προβληματιστεί για περισσότερα που ταλανίζουν τον πνευματικό κόσμο της χώρας. (Αναλυτική παρουσίασή του θα γίνει, εν ευθέτω χρόνω, στις Ριζοσπαστικές Αναγνώσεις -προσώρας δημοσιεύονται μερικά χωρία, χαρακτηριστικά του περιεχομένου, αλλά και του ύφους του συγγραφέα.)
● Η ατομική, η πρώτη προσωπική μουσίτσα και Μούσα δέκατη τον αριθμό [σ.σ. η Σαπφώ], το ήξερε ότι δεν γράφουμε ποιήματα διότι αγαπάμε, αλλά διότι έχουμε αγαπήσει· ότι δηλαδή η ποίηση είναι πλους δεύτερος -θύμηση, ανάμνηση, αναλογισμός-, κάτι που και η ενδέκατή μας Μούσα, ο Καβάφης, κατά κόρον επίσης εφήρμοσε.
● Κάθε ποίηση εξυπακούει σιωπηρώς -χωρίς να τον προδικάζει και περαιτέρω να τον εξασφαλίζει- τον αναγνώστη της. Ο ευδόκιμος και αποφασιστικός αναγνώστης συνιστά σκέλος της ποίησης και είναι ως είδος, όπως εκείνο του καθαυτό ποιητή, δυσεύρετο και ομοίως πολύτιμο συστατικό της δημιουργίας.
● Ο άπατρις ποιητής είναι σχήμα οξύμωρο, εκτός αν είναι φάση [εκτροχιασμού]. Ακόμη κι όταν ένας ποιητής δεν χρειάζεται για να υπερασπίσει ορισμένη πατρίδα, χρειάζεται οπωσδήποτε για να ιδρύσει (ή να επανιδρύσει κάποια). Ο Αισχύλος τα έπραξε αμφότερα, ο Καβάφης -με λύπη του- έπραξε μόνο το ένα. Αλλά αυτό θα πει ποίηση. Η ποίηση είναι άμισθος πατριωτισμός.
● Η σύγχρονη ποίηση χωλαίνει κατά κανόνα από τούτη την παθολογία, ότι δεν μοιράζει τη φωνή της και ότι δεν χύνεται στα δράμα, αντίθετα δε, εξαντλείται εν πολλοίς στην αυτοαπασχόληση σαν το τυφλό ποτάμι.
● Η ποίηση είναι διάχυτη και ενδεχομένως άτρωτη -εκτός από απύθμενη- ένας άλλο τρόπος να πούμε ότι υπάρχουν έμφυτες διαθέσεις. Αλλά το ποίημα δεν είναι αυτό. Μάλιστα το ποίημα αναστέλλει την ποίηση.
● Ο φορέας του ποιήματος «ακούει» το είναι σειρηνικά, ως αντι-ποίηση, επικράτεια της οποίας κομίζει σ’ εμάς στη μορφή ποιήματος, αφού σκοτώσει ποίηση για να διανοίξει χώρο και να το βάλει… Η πυρηνική έκρηξη αποκαλύπτει ότι το ποίημα γίνεται με θυσία της ποίησης.
● Ποίημα par excellence (κατ εξοχήν): το ασώματο ποίημα, το απόλυτο, κάτι σαν το εξωγήινο, και απάντηση του ανθρώπου στο θείο.
● Εξ ορισμού ένας λειψός, ο ποιητής αδυνατεί να ολοκληρωθεί, όχι μόνο εξαιτίας της φύσης της ποίησης, αλλά και διότι αυτό, η ολοκλήρωσή του, είναι αποστολή της ανάγνωσης.
Ογδόντα μία σελίδες όλες κι όλες. Αξίζουν [αποφεύγω το «πρέπει»] να διαβαστούν.
