Η λέξη σοκ έχει γαλλική προέλευση. Ξεκίνησε ως ιατρικός όρος, για να χαρακτηρίσει όλες εκείνες τις αλλαγές που προκαλούνται από μια γενική αναστάτωση του οργανισμού. Ακόμη, μπορεί να ορίσει το ξάφνιασμα, με αναφορά σε δυσάρεστο συναίσθημα από μιαν απόφαση, συμπεριφορά.
Οι αθλητικές εφημερίδες και ο «κίτρινος» Τύπος χρησιμοποιούν τη λέξη χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Ουσιαστικά, επιχειρούν με τη χρήση της λέξης να προκαλέσουν το ενδιαφέρον των αναγνωστών, ώστε να αυξήσουν -τάχα μου- την επιδραστικότητα του μέσου.
Στην περίπτωση του παρατεταμένου καύσωνα στην κεντρική Ευρώπη, το σοκ ως λέξη συνοψίζει τα κυριολεκτικά ιατρικά, αλλά και τα πολιτισμικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά που την ορίζουν. Η γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ» έγραφε στο πρωτοσέλιδο της Παρασκευής 26 Ιουνίου 2026: «Ρεκόρ θερμοκρασίας, μια χώρα σε ταλαιπωρία». Δεν χρησιμοποιεί τη λέξη σοκ. Ωστόσο όσα περιγράφει ή οι ιστορίες στις παρέες και οι συμπεριφορές των ανθρώπων περιγράφουν το πολιτισμικό σοκ που βίωσε η γαλλική κοινωνία για περίπου δύο βδομάδες. Η θερμοκρασία ξεπέρασε τους σαράντα βαθμούς και οι πρώτοι νεκροί θύμισαν ότι η οργανωμένη κοινωνία είχε κενά στην αντιμετώπιση και την πρόληψη με όρους κατανόησης των παραμέτρων της κλιματικής κρίσης.
Η Ευρώπη στο τελευταίο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου είχε αναποδογυρίσει τον χάρτη της. Η κεντρική Ευρώπη ένιωσε τη φλόγα του καλοκαιριού στην πόρτα της. Στις παμπ και τα διαμερίσματα, στους φλογισμένους δρόμους, στις πισίνες όπου οι απελπισμένοι πολίτες αναζητούσαν λίγη δροσιά, στα δάση και στις βίρες των παραποτάμων. Στον Μεσοπόλεμο οι εφημερίδες της εποχής χαρακτηρίζουν τον καύσωνα ως φαινόμενο της «φλεγόμενης πόλης».
Ομως, κάτι παρόμοιο με τη Γαλλία βίωσε η Ελλάδα το καλοκαίρι του 1987. Τα νοσοκομεία πιέστηκαν, τα περιστατικά πολλά, θάνατοι. Τα διαμερίσματα, φτιαγμένα τα περισσότερα μετά το 1970, χωρίς μόνωση, λειτουργούσαν ως φούρνοι γερμανικοί. Στις βεράντες αναζητούσαν επί ματαίω κάποια δροσιά οι ένοικοι των πολυκατοικιών. Το διαμέρισμα ως σύμβολο ανόδου και (μικρο)αστικοποίησης τους υπενθύμισε πως ο άνθρωπος ήταν υποχείριο των καιρικών μεταπτώσεων. Ισχυρό το σοκ. Το σύμβολο που τους πρόσφερε την ικανοποίηση μιας καλύτερης ζωής, αποδείχτηκε αδύναμο. Το διαμέρισμα γινόταν το καλοκαίρι ο θερμικός τους θάλαμος.
Κάτι αντίστοιχο ένιωσαν και οι Γάλλοι – και όχι μόνο. Η ισχυρή χώρα τους αποδείχτηκε αδύναμη. Η αίσθηση της οικονομικής και τεχνολογικής υπεροχής δεν μπόρεσε να τους προστατέψει από την αλαζονεία της δύναμης. Παράγουν υποβρύχια, συστήματα προηγμένης τεχνολογίας, έχουν πάρκα. Ομως, τους έλειπε ένα απλό μηχάνημα: το κλιματιστικό. Τα σπίτια έγιναν αφιλόξενα. Και οι πολίτες περιφέρονταν στο Λαφαγιέτ για λίγες σταγόνες δροσιάς ή έμαθαν να εντοπίζουν τα μπαρ με κλιματιστικό.
Σε σοκ οι σύγχρονες κοινωνίες. Αβουλοι οι ηγέτες έναντι της κλιματικής βόμβας. Οι σχεδιασμοί παραμένουν επί χάρτου. Καιρός να αλλάξει ο τρόπος σκέψης.
