Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στον Νάνο Βαλαωρίτη
EUROKINISSI/ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΡΧΕΙΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στον Νάνο Βαλαωρίτη

  • A-
  • A+

Είχες δει και μιλήσει με όσους εμείς αγαπήσαμε μόνο μέσα από τα έργα τους. Ξένους και Ελληνες. Με τον Ελιοτ, τον Μπρετόν, τον Βερνάν, με τον Εμπειρίκο και τον Εγγονόπουλο, τον Ελύτη, τον Γκάτσο και τον Σεφέρη και άλλους, ων ουκ έστιν αριθμός.

Είχες ταξιδέψει στα μεγάλα ευρωπαϊκά και αμερικανικά κέντρα, όχι έκθαμβος τουρίστας, αλλά ίσος, δικαιωματικός πολίτης στων «ποιητών την πόλιν», όπως λέει και ο αγαπημένος σου Καβάφης. Πατρίδα σου ο κόσμος, στον οποίο ταξίδευες κρατώντας στην καρδιά λίγη Ελλάδα. Τραύμα και φυλαχτό.

Την πρώτη φορά βρεθήκαμε σε μια ραδιοφωνική εκπομπή, όπου εκτός από σένα είχαμε καλέσει και τον Τάσο Λιγνάδη. Σας θυμάμαι να συμφωνείτε ότι ο υπερρεαλισμός δεν είναι ένα ακόμη κίνημα. Είναι μόνιμο, ειδοποιό στοιχείο της ποίησης, το οποίο από τον Ομηρο και τον Αισχύλο μέχρι τον Ρωμανό Μελωδό και τον Λόρκα, αλλάζει ύφος, λεξιλόγιο, μεταμφιέζεται για να παραμένει πάντοτε ενεργό: Το ίχνος του υποσυνείδητου, που όχι μόνο δεν είναι παράλογο, αλλά αποτελεί το σκοτεινό και γόνιμο θεμέλιο κάθε ποιητικού λόγου, πέρα ακόμη και από αυτό που συνηθίζουμε να αποκαλούμε ποίηση.

Στην έξοδο από το στούντιο, υποστήριξα, μας είπες, σε μια διάλεξή μου στο Παρίσι ότι η γραφή δεν είναι μόνο λησμονιά, όπως λέει ο Πλάτων. Είναι και αναμέτρηση με τον θάνατο: Αυτή είναι η έννοια των λέξεων «σήματα λυγρά» (καταραμένα γράμματα) που ο μύθος για τη δολοφονία του Παλαμήδη, ευρετή της γραφής, δηλοί. Πραγμάτωσες άραγε ένα ακόμα όνειρό σου: Να απαγγείλεις, μαζί με Τούρκους και άλλους φίλους, Ομηρο στο ακρογιάλι της Τενέδου, ατενίζοντας τα μικρασιατικά παράλια;

Ξαναβρεθήκαμε. Στο πανεπιστήμιο, να μαγεύεις τους φοιτητές. Στο σπίτι της Πατριάρχου Ιωακείμ, σύγχρονη σπηλιά του Αλαντίν, όπου ερχόμασταν να κλέψουμε θησαυρούς της ψυχής. Μέσα από τα σπουδαία βιβλία σου που μας χάριζες και μέσα από πολλά άλλα. Ανάμεσά τους το βιβλίο «Ο τρελός πρόεδρος», που το 2008 μάς έδωσες τη χαρά να παρουσιάσεις. Μέσα από τα κείμενα και τα βίντεο που μας έστειλες χαιρετίζοντας το 2012 το αντιμνημονιακό περιοδικό «Παράβαση», είτε το 2017, την πανεπιστημιακή έρευνα για την παραμόρφωση της εικόνας της Ελλάδας από ξένα μέσα.

Ησουν σοφός και πιο σοφός γιατί μέχρι τέλους είχες το παιδικό χάρισμα του απορείν, που είναι η βασιλική οδός προς τη γνώση. Σου προτείναμε σκέψεις και δράσεις που τις νομίζαμε τολμηρές και αποδεικνυόσουν τολμηρότερος. Ησουν ο απόλυτος κοσμοπολίτης και πατριώτης. Πονούσες την πατρίδα μας, κατέκρινες τη μετριότητα των πολιτικών, παραμένοντας πάντοτε πολιτικός και ανθρώπινος. Δεν σε αποχαιρετώ, σου λέω μόνο πόσο σε αγαπώ και σε ευχαριστώ.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τα νησιά της Ελλάδας
Και τώρα που τα πράγματα αγρίεψαν τι τα θέλουμε τα ποιήματα; Τώρα που οι τραπεζίτες γράφουν το μαύρο έπος των δανείων και των μνημονίων, τώρα που οι μαυροντυμένοι ατιμάζουν πάλι τα δέντρα με τις καινούργιες...
Τα νησιά της Ελλάδας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το άγγιγμα
Ανεβαίνοντας την οδό Αχιλλέως για το νεκροταφείο της Νέας Σμύρνης δεν είναι το φονικό άγγιγμα ενάντια στον παλιό Αχιλλέα που θυμάμαι, αλλά το θεραπευτικό άγγιγμα του Αχιλλέα Μέντζου, που έχει βοηθήσει δεκάδες,...
Το άγγιγμα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η είδησις από την ναυμαχίαν
Εμπειροι καθώς είμαστε σε σοφούς ελιγμούς, θα αλλάξουμε τα ονόματα από Κλεοπάτρα και Αντώνιος σε Οκτάβιος, λέγοντας κατά τα άλλα ακριβώς τα ίδια και τα ίδια τετριμμένα και θα προσευχηθούμε στους θεούς μας να...
Η είδησις από την ναυμαχίαν
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο άλλος λόγος
Αυτό που περισσότερο χρειάζεται σήμερα η κοινωνία μας είναι ένας άλλος λόγος. Λόγος που να ανοίγει κλειδωμένες πόρτες, που να μη φοβάται τις ρωγμές. Ενας λόγος ποιητικός, που να βρίσκεται από την άλλη πλευρά...
Ο άλλος λόγος
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Θα μπορούσε η άνοιξη;
Και ενώ τα μπουμπούκια, λευκά και ροζ, ξεφυτρώνουν από παντού, γεμίζοντας ουρανούς και πεζοδρόμια, το γκρίζο επιμένει: γκρίζες ζώνες, γκρίζες ζωές, αβέβαιες πορείες σε κλειστούς από γκρίζο συρματόπλεγμα...
Θα μπορούσε η άνοιξη;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο λαός σιωπά;
Ο καλύτερος καρπός της σημερινής σιωπής της κοινωνίας μας θα ήταν η -δραματικά αναγκαία- πολιτική ωρίμανση που θα οδηγούσε σε δημιουργική ανατροπή των δεδομένων. Ας μην ξεχνάμε ότι για τους αρχαίους...
Ο λαός σιωπά;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας