Διαβάζουμε συχνά στις εφημερίδες για την κλιματική αλλαγή, την άνοδο της θερμοκρασίας, τη ρύπανση των θαλασσών και της γης, αλλά παράλληλα και πολλές καλές κινήσεις. Την ίδια στιγμή, σχολεία, σύλλογοι, οργανώσεις, ενεργοί πολίτες προσπαθούν, με διάφορους τρόπους, να προστατεύσουν το περιβάλλον, δηλαδή το σπίτι μας. Παρατηρώντας τον περίγυρό μας διαπιστώνουμε και καταγράφουμε αντίθετες πρακτικές.
Κοιτάζω απέναντί μου τα γκαρσόνια του μαγαζιού. Κάνουν τις ίδιες, μηχανικές κινήσεις στο καθάρισμα-μάζεμα κάθε τραπεζιού. Ρίχνουν τα περισσεύματα πάνω στο τραπεζομάντιλο, παίρνουν τα πιάτα και τα μαχαιροπήρουνα μ’ έναν δίσκο ή με τα χέρια τους, τέλος γέρνουν τα γυάλινα καραφάκια του ούζου και τα πλαστικά μπουκάλια του νερού πάνω στα αποφάγια, διπλώνουν το τραπεζομάντιλο και το πετούν στα σκουπίδια. Αυτό επαναλαμβάνεται σε κάθε τραπέζι και σε κάθε ταβέρνα, ουζερί και παραλιακό μαγαζί.
Σε πολύ κοντινή απόσταση υπάρχουν κάδοι ανακύκλωσης και ειδικοί κάδοι ανακύκλωσης μόνο για γυαλί. Πόσες φορές να συζητήσεις το θέμα, να μαλώσεις ή να πεις την άποψή σου; Ισως είναι ακατανίκητη η συνήθεια και η ευκολία. Κι όμως, κάποια από αυτά τα παιδιά, αν όχι όλα, συμμετείχαν σε προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Οπότε διπλό το ερώτημα και το πρόβλημα.
Τις προάλλες, επιστρέφοντας από το μπάνιο, είδα έξω από κάποιο χωράφι ένα δοχείο γεμάτο καρπουζόφλουδες, κομμένες σε μικρά κομμάτια. Κάποιος το άφησε, ίσως από τη γειτονική ταβέρνα της παραλίας, για να δοθούν ως τροφή στα πρόβατα του γείτονα. Στο χωριό, η κυρα-Πραξούλα, κάθε μέρα, βγάζει έξω από την πόρτα της τις κάθε λογής φλούδες από το καθάρισμα των φρούτων και των λαχανικών για να τις ρίξει για τροφή στις κότες της κάποια γειτόνισσα.
Με τη σειρά της η κυρα-Μέρσα (Αμερσούδα) της φέρνει αποφάγια για τις γάτες της. Αυτό το αλισβερίσι ανάμεσα στις γειτόνισσες δεν προέκυψε από κάποιο περιβαλλοντικό πρόγραμμα καλών πρακτικών. Ετσι έκαναν πάντοτε, αναντάμ μπαμπαντάμ, καταπώς έλεγε η γιαγιά μου.
Απ’ την άλλη, αν περπατήσουμε στο έμπα και στο έβγα των χωριών, αν βαδίσουμε παράλληλα σε ξηροπόταμους, θα συναντήσουμε σωρούς από σκουπίδια, κυρίως από το καθάρισμα των σπιτιών λόγω καλοκαιριού. Σπασμένες καρέκλες, στρώματα, ντιβανομπάουλα, παραθυρόφυλλα, κουτσά τραπέζια, πλαστικά δοχεία, κλαδιά δέντρων και ό,τι φανταστεί ο νους σου. Αυτά με τις βροχές του χειμώνα είτε παρασέρνονται ώς τη θάλασσα είτε φράζουν γεφύρια και πλημμυρίζουν χωριά, σπίτια και χωράφια.
Οι ίδιοι άνθρωποι, τα ίδια χέρια προξενούν τα μεν και τα δε. Οπότε…
*διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
