Εδραιωμένους θρύλους χιλιετιών απομυθοποιεί έρευνα του Χάρβαρντ, τα ευρήματα της οποίας καταδεικνύουν πως αιτία του τρωικού πολέμου δεν υπήρξε η αρπαγή της Ωραίας Ελένης, αλλά κάτι απείρως πεζότερο: τρία οικόπεδα με θέα στη θάλασσα, τα οποία παρέλειψαν να παραδώσουν οι Ιλιοι στους Αχαιούς, καίτοι αναφέρονταν με χτυπητή μπολντ γραμματοσειρά στο προικοσύμφωνο. Τα ’χουν αυτά οι γάμοι συμφέροντος. Ξετυλίγω το κουβάρι απ’ την αρχή: Αποκρυπτογραφώντας τα πελεκημένα σε σφηνοειδή γραφή χεττικά κείμενα, επιστήμονες του κορυφαίου πανεπιστημίου στάθηκαν σε βασιλικά στεφανώματα που συνήφθησαν περί το 1380 π.Χ.
Λαμπρή οικογένεια της Τροίας πάντρεψε την πρωτοθυγατέρα της με αναλόγων προσόντων λεβεντονιό των Μυκηνών. Η προίκα περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, τρία νησιά. Εικάζεται πως επρόκειτο για την Ιμβρο, την Τένεδο και μία από τις Λήμνο και Λέσβο. Τα πεθερικά έκαναν την κορόιδα, ξεχνώντας τάχα μου να αποδώσουν τα συμφωνηθέντα στους συμπεθέρους. Αλλά κι ο γαμπρός δεν πολυσκοτίστηκε. «Χαίρομαι κάθε μέρα το άνθος της ανατολής, τι να τα κάνω τα κατσάβραχα;» συλλογιζόταν. «Ούτε τα τέλη εγγραφής στο κτηματολόγιο δεν αξίζουν».
Ελα όμως που οι επίγονοι την είδαν αλλιώς. Περίπου εκατό πενήντα χρόνια αργότερα, επιφανείς μάντεις υποψίασαν τους τρισέγγονούς του, προβλέποντας ότι στο μακρινό μέλλον η φρενίτις των θερινών διακοπών θα καταλάβει τον παγκόσμιο πληθυσμό και οι παραθαλάσσιοι τόποι θα αποκτήσουν αξία. Ξέθαψαν μεμιάς τα κιτάπια τους και κίνησαν να διεκδικήσουν τις χρυσοφόρους νήσους. Εμπορικά πνεύματα οι Τρώες, έχτιζαν ήδη «ρουμς του λετ» στις επίμαχες ακτές, αρνούμενοι κατηγορηματικά να στερηθούν την πολλά υποσχόμενη τουριστική αγορά.
Νομοτελειακά η διένεξη λύθηκε με τα όπλα. Στο «πεδίο», καταπώς λένε οι σύγχρονοι αναλυτές. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά. Αρχαιόθεν ο καβγάς γίνεται πάντοτε για το πάπλωμα, τουτέστιν για το διακύβευμα του χαρτοπαιγνίου. Η σοφή ρήση αποδίδεται στον επίσης εκ Μικράς Ασίας ορμώμενο Ναρσεντίν Χότζα, που έχοντας χάσει κάποιο βράδυ όλα τα τιμαλφή του στα χαρτιά, τζογάρισε στο τέλος το εν λόγω αντικείμενο με τα ίδια ολέθρια αποτελέσματα. Πώς να το παραδώσει ωστόσο μες στο καταχείμωνο, αφού ήταν σκεπασμένη η γυναίκα του και δεν τη σήκωνες ούτε με γερανό.
Η σκηνοθεσία που επινόησε έσωσε την κατάσταση. Εβαλε τους συμπαίκτες του να φιλονικήσουν θορυβωδώς έξω απ’ το σπίτι και καμώθηκε πως πάει να δει τι συμβαίνει ρίχνοντας στους ώμους το επίδικο. Επιστρέφοντας χωρίς αυτό, εξήγησε στην εμβρόντητη σύζυγο πως «ο καβγάς ήταν για το πάπλωμα», φράση που έκτοτε σημαίνει πως η βαθύτερη αιτία των μεγάλων συγκρούσεων καμουφλάρεται με επιφανειακές προφάσεις. Για το πάπλωμα γίνονται όλοι οι καβγάδες και σήμερα. Το αποδεικνύει η παγκόσμια πολιτική σκηνή και ο ημέτερος περιοδεύων θίασος. Προσωπικά επικρίνω το Χάρβαρντ, προτιμώντας την εκδοχή του Ομήρου: «Χαλάλι, τόσοι παιδεμοί για μια τέτοια γυναίκα, στους Τρώες και στους Αχαιούς με τις καλές κνημίδες. Με τις αθάνατες θεές φρικτά μοιάζει στην όψη».
