• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.8°C / 32.4°C
    3 BF
    43%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.1°C / 30.1°C
    4 BF
    53%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.0°C / 32.0°C
    3 BF
    47%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    1 BF
    37%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.7°C / 26.9°C
    2 BF
    39%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    30°C 23.5°C / 32.0°C
    0 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.2°C / 29.8°C
    2 BF
    30%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    2 BF
    33%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.5°C / 25.5°C
    2 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 25.7°C / 28.9°C
    2 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 29.8°C
    2 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    3 BF
    81%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    88%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.1°C / 30.9°C
    2 BF
    37%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    31°C 25.5°C / 31.0°C
    3 BF
    36%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    4 BF
    59%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 27.7°C / 32.7°C
    2 BF
    27%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 24.3°C
    3 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 23.4°C / 30.5°C
    3 BF
    75%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    1 BF
    39%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο σκαπανέας

  • A-
  • A+
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΟΡΟΝΟΪΟΥ.

Η κουβέντα με παρεπιδημούντα στη Σίφνο εκλεκτό φίλο στρέφεται αίφνης από την ευωχία των καπηλειών στους καπήλους των αρχαιοτήτων, οπότε μνημονεύω αναπόφευκτα μια φωτεινή μορφή κομμουνιστή, από ’κείνους που ανοίγουν δρόμους με το προσωπικό τους παράδειγμα και τη στάση ζωής τους. Καθώς τα δίκτυα της κινητής στο Αιγαίο κάνουν νερά και οι συνομιλίες διεξάγονται μετ’ εμποδίων, συμπυκνώνω τη μεταξύ μας συζήτηση στο κάτωθι σημείωμα, το οποίο του αφιερώνω. Ο Μιχάλης Μπαρδάνης γεννιέται στις αρχές του προηγούμενου αιώνα στ’ Απεράθου – το χωριό μου. Τη δεκαετία του ’20 μετακομίζει στην πρωτεύουσα, όπου, εκτός από το Μαθηματικό του ΕΚΠΑ, εγγράφεται και στην ΟΚΝΕ. Με τους μαθητές του τού Η’ Γυμνασίου Αθηνών κερδίζει ευρωπαϊκούς διαγωνισμούς Γεωμετρίας γύρω στο ’30. Ο Πόλεμος τον βρίσκει διορισμένο στα Γιαννιτσά. Στρατολογείται στα μέτωπα της Αλβανίας και πρωτοστατεί αργότερα στην Αντίσταση, χρηματίζοντας «πολιτικός», δηλαδή διαφωτιστής, του ΕΛΑΣ Δυτικής Μακεδονίας.

Θητεύει κατόπιν επί μακρόν στα κελιά και τα ξερονήσια του μετεμφυλιακού κράτους και με κλονισμένη υγεία επιστρέφει περί τα μέσα του ’50 στ’ Απεράθου επιτηρούμενος από τη Χωροφυλακή. Εχει απολυθεί εν τω μεταξύ από την εκπαίδευση και η πενταμελής του οικογένεια συντηρείται με τον μισθό της δασκάλας συζύγου του. Εκείνος μετατρέπει το υπόγειο του σπιτιού τους σε αυτοσχέδια αίθουσα διδασκαλίας, όπου παραδίδει επί συναπτά έτη δωρεάν μαθήματα στα παιδιά του χωριού και εν γένει της ορεινής Νάξου, αρνούμενος να δεχθεί έστω τα φτωχικά μπαξίσια των γονέων. Η ανατολική ακτογραμμή του νησιού κρύβει άφθονα πρωτοκυκλαδικά νεκροταφεία και η αρχαιοκαπηλία οργιάζει. Θεωρεί τις σπείρες που εικονίζονται σε επίκρουστα βραχογραφήματα του 2500 π.Χ. και βρέθηκαν στον όρμο του Πανέρμου, αναπαραστάσεις του ουρανίου θόλου και αρθρογραφεί σχετικά σε διεθνή επιστημονικά περί την αστρονομία περιοδικά με την ιδιότητα του αντεπιστέλλοντος μέλους. Κατά τη διάρκεια της μελέτης του, ανακαλύπτει τις εκτεταμένες λαθρανασκαφές που πληγώνουν την ευρύτερη περιοχή και πασχίζει να πείσει τους συγχωριανούς ότι τα σχετικά ευρήματα αποτελούν πατροπαράδοτα κειμήλια που οφείλουμε να κληροδοτήσουμε σε παιδιά και εγγόνια.

Ομολογουμένως κατέχει το ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς και μολονότι ουδέποτε το επικαλείται –σε αντίθεση με κάτι σύγχρονες απολεσθείσες ψυχές–, του αναγνωρίζεται απ’ όλο το χωριό. Η προσωπική του επιρροή ευαισθητοποιεί τις συνειδήσεις και το κατώι του γεμίζει σιγά σιγά με αγαλματίδια, αγγεία και λογής λογής λίθινα και πήλινα σκεύη. Ερχεται κρυφά σε επαφή με την Εφορεία στη Χώρα, υπάλληλοι της οποίας τα καταγράφουν και τα ταξινομούν. Ο νεαρός αρχαιολόγος Χρήστος Ντούμας, που επισκέπτεται συχνά το σπίτι του Μπαρδάνη, παρ’ ολίγον να χαρακτηριστεί «επικίνδυνος κομμουνιστής» από τις Αρχές.

Συνεχίζει τη δράση του στα βουνά της Νάξου και με την ορμητικότητα του παλιού αντάρτη εμπλουτίζει τον θησαυρό. Η υπηρεσία τοποθετεί τη γυναίκα του άμισθη επιμελήτρια αρχαιοτήτων και του εξασφαλίζει έτσι το ακαταδίωκτο. Το 1962 ιδρύεται η Αρχαιολογική Συλλογή Απειράνθου αποκλειστικά με αντικείμενα του Μιχάλη Μπαρδάνη και το 1980, πέντε χρόνια έπειτα από τον θάνατό του, παίρνει τιμητικά το όνομά του. Συγκαταριθμεί περισσότερα από 1.200 εκθέματα μεταξύ του 3200 και 2000 π.Χ., ξεθαμμένα όλα ανεξαιρέτως στα διοικητικά όρια του χωριού. Στεγάζεται σε εντελώς απαράδεκτο νοικιασμένο χώρο και, παρότι προσφέρονται κατάλληλα οικόπεδα, το υπουργείο Πολιτισμού δεν προχωρά στην επιβεβλημένη ανέγερση σύγχρονου κτιρίου, ίσως επειδή προτιμά να διοχετεύει τα διαθέσιμα μπετά στην Ακρόπολη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ο Νικολάκης
Εκλογές 1961. Ο Νικηφόρος Μανδηλαράς κατεβαίνει υποψήφιος στις Κυκλάδες με το ΠΑΜΕ – συνασπισμός της ΕΔΑ με το Εθνικό Αγροτικό Κόμμα. Η περιοδεία ξεκινά απ’ το Φιλώτι, ξακουστό κεφαλοχώρι της Νάξου με...
Ο Νικολάκης
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Απρίλης ανθεμόεις
Η ΜΠΟΥΜΠΑ ΔΗΜΗΤΡΟΚΑΛΛΗ, ετεροθαλής αδελφή των Μανώλη και Νίκου Γλέζου, γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1934. Παρούσα σε όλους τους αγώνες από την κατοχή μέχρι σήμερα είχε έντονη παρουσία στον χώρο του βιβλίου....
Απρίλης ανθεμόεις
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Οικτρά μειοψηφία
Ένας Παναγούλης επειγόντως χρειάζεται και σήμερα. Υποψιάζομαι μολαταύτα ότι ο σοφός λαός θα τον αντιμετώπιζε με την ίδια παγερή αδιαφορία.
Οικτρά μειοψηφία
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Συν-θύματα
Ψευδεπίγραφο το σύνθημα «Slava Ukryini», σημειωμένο εδώ με λατινικούς χαρακτήρες για να μπορέσει να τυπωθεί, μεταφράζεται «Δόξα στην Ουκρανία» στις ευρωπαϊκές γλώσσες και σπανιότερα «Ζήτω η Ουκρανία».
Συν-θύματα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Γεωτιτανικός
Ακολούθως, ονομάστηκε εσχάτως «σύνδρομο Νάξος» η ανήκουστη γκάφα του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών να ανακοινώσει, το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης, σεισμό πέντε Ρίχτερ, με...
Γεωτιτανικός
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Τα πρωτάκια
Ο Νίκος Μάντζος, λοιπόν, που αποτεφρώνεται σήμερα στη Ριτσώνα, θα ανήκει πάντα στη σπάνια πάστα ανθρώπων για τους οποίους αισθάνεσαι άφατη υπερηφάνεια που ’ναι φίλοι σου. Γνωριστήκαμε τη σχολική χρονιά ’72-’73...
Τα πρωτάκια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας