Δεκατρείς του μηνός σήμερα και ευτυχώς δεν έκατσε Τρίτη. Μολαταύτα η γκαντέμικη μέρα βρίσκει την Ψωροκώσταινα σε αναγκαστικό αποκλεισμό, ελέω κορονοϊού, και με κύμα κακοκαιρίας να μαίνεται απ’ άκρου εις άκρον της χώρας: πτώση της θερμοκρασίας, βροχή με το τουλούμι, πλημμύρες, ισχυροί άνεμοι. Συνηθισμένα φαινόμενα καταμεσής του Γενάρη, που ξενίζουν οπωσούν, αφού μέχρι προχθές χαιρόμασταν ξεγυρισμένες λιακάδες με τον υδράργυρο να μας κλείνει το μάτι κυκλοφορώντας με μαγιάτικα κοντομάνικα. Στις 13 Ιανουαρίου 1968 σύμπας ο τόπος είχε κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όχι εξαιτίας του μιλιταρισμού των χουντικών.
Επικρατούσε πρωτοφανής θεομηνία από το Διδυμότειχο ώς το Σέλινο Χανίων κι απ’ τους Οθωνούς ώς το Καστελόριζο. Ο χειμώνας έτριζε τα δόντια του, που θύμιζαν σταλακτίτες, σε σημείο να σου παγώνει το σώμα και η ψυχή. «Η Ελλάς μετετράπη σε Σιβηρία» έγραφαν οι εφημερίδες. «Απεκλείσθησαν ορεινά χωριά, επαγιδεύθησαν κάτοικοι και οχήματα, καθυστέρησαν αμαξοστοιχίαι» συμπλήρωνε η «Μακεδονία», περιγράφοντας γλαφυρά την κατάσταση στο κέντρο της Σαλονίκης: «Τα αυτοκίνητα ήταν σκεπασμένα με μια κάτασπρη κουκούλα, που τα έκανε να φαίνονται σαν φαντάσματα, μέσα στην παγερή ατμόσφαιρα».
Ιδιαζόντως υψηλές θερμοκρασίες κατεγράφησαν σε πόλεις, κεφαλοχώρια και κώμες: Μείον 24 βαθμοί Κελσίου στο Κάτω Νευροκόπι Σερρών, μείον 22 στη Βυτίνα Αρκαδίας, και το ακατάρριπτο ρεκόρ των μείον 14 στη Νύμφη του Θερμαϊκού, η οποία τουρτούριζε επί μέρες μέσα σε ολόλευκο νυφικό από νιφάδες. Εκατοντάδες άτομα οδηγήθηκαν στις ορθοπεδικές κλινικές των νοσοκομείων με κατάγματα, λόγω της ολισθηρότητας των οδών. Το φορτηγό πλοίο «Εύελπις» διέψευσε το όνομά του και ναυάγησε αύτανδρο ανοιχτά του Ναβαρίνου.
Νωρίτερα τέτοια μέρα πριν από πέντε χρόνια το ένδοξο Μικρό Χωριό Ευρυτανίας καταστράφηκε ολοκληρωτικά από κατολίσθηση, εξαιτίας της οποίας έχασαν τη ζωή τους δεκατρείς ατυχείς περίοικοι. Τόσα δεκατριάρια μαζεμένα, πάντως, πρέπει να μας καταστήσουν εξόχως προσεκτικούς κατά τις μεγάλες και μικρές ώρες της ημέρας. Δεν έχει μόνο δεινά να παρουσιάσει η αποφράς 13η Ιανουαρίου, αλλά και πολλές φωτεινές σελίδες, αφού σαν σήμερα το 1859 γεννήθηκε στην Πάτρα ο Κωστής Παλαμάς που αναμόρφωσε την ελληνική ποίηση μη παραλείποντας παραλλήλως να φιλοτεχνήσει τη γλώσσα μας.
Αντίκρισε για πρώτη φορά το φως τέτοια μέρα το 1882 ο Σπύρος Μελάς, μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας και δημοσιογράφος, από τους πατεράδες του χρονογραφήματος. Το 1910 άρχισε να ξετυλίγεται από τον Πειραιά το νήμα της ζωής του εμβληματικού εικαστικού Γιάννη Τσαρούχη που πρωτοστάτησε στο κίνημα για την εισαγωγή της ελληνικότητας στη σύγχρονη τέχνη. Γεννήθηκε επίσης το 1939 ο αειθαλής προπονητής ποδοσφαίρου Γιάτσεκ Γκμοχ, αλλά και ο Τάκης Λεμονής, το 1960, ο οποίος τον αντικαθιστούσε ενίοτε όταν άλλαζε ομάδες στη μέση της σεζόν.
