Οταν λέμε μαγαζιά, κακώς εννοούμε μόνο τα ψιλικατζίδικα, τα κομμωτήρια, τα φαγάδικα, τα μπαρ και τα συναφή. Δεν είναι προαπαιτούμενο να βρίσκονται σε ισόγειο κεντρικής αρτηρίας ή παρόδου, να ’χουν τζαμαρία με φωτεινή επιγραφή στην πρόσοψη και να διαθέτουν στο αδηφάγο κοινό προϊόντα ή υπηρεσίες λιανικής. «Το χρήμα δεν κυκλοφορεί διότι έχει αξία, αλλά έχει αξία ακριβώς επειδή κυκλοφορεί» επέμενε εμβληματικός γενειοφόρος, οι επίγονοι του οποίου πάσχισαν να μετατρέψουν τα θέσφατά του σε τρίχες κατσαρές.
Ιδεωδώς ευέλικτη και η αγορά, επεκτείνεται ομοίως προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, εμφιλοχωρώντας διαβρωτικά στους αρμούς του υλικού και νοητού σύμπαντος του ύστερου καπιταλισμού. Δεν περιορίζεται πια σε προκαθορισμένους τόπους, όπως συνέβαινε αναπόδραστα μόλις πριν από μερικές δεκαετίες, αρχής γενομένης από την πρώιμη αρχαιότητα. Πλάι στον απαστράπτοντα ναό του Ηφαίστου δέσποζε η περίφημη Αγορά της Αθήνας διάστικτη με καλαίσθητα κτίρια και δαιδαλώδεις στοές. Τη στεφάνωναν ολόγυρα πανύψηλοι πλάτανοι και λογής λογής φυλλοβόλα, που ’χε φυτέψει άλλοτε ο Κίμωνας.
Κάτω απ’ την πυκνή τους σκιά κατέφευγαν οι πολίτες τα καυτά μεσημέρια και συζητούσαν με τις ώρες αναζητώντας ζωογόνο φυσική και πνευματική δροσιά. Φαρδιά λεωφόρος ονόματι Δρόμος τη δίχαζε διαγωνίως. Τη διέσχιζε κάθε Δεκαπενταύγουστο η μεγάλη πομπή των Παναθηναίων και τακτικότερα οι παρελάσεις του ονομαστού αθηναϊκού ιππικού, τις οποίες δεν παρέλειψε να απαθανατίσει ο θεϊκός Φειδίας. Η εμπορευματική κίνηση εκτεινόταν σε τεράστιους κύκλους στο εσωτερικό. Ενας για τα φρούτα και το ζαρζαβάτι, έτερος για τα άκρως απαραίτητα στις θυσίες και τους βωμούς άνθη, τρίτος για τους βυρσοδέψες, άλλος για τους βιοτέχνες, πέμπτος για τους θωρακοποιούς, έκτος για το σκλαβοπάζαρο κ.ο.κ
Οι σαράφηδες μονάχα διέθεταν τραπέζια. Μαρμάρινα κατά βάση, για να γλύφουν ευκολότερα πάνω τους τα βερεσέδια και να μας κυνηγάει εσαεί η μάστιγα των τραπεζών και των τοκογλύφων. Οι ρέστοι τοποθετούσαν τις πραμάτειες τους κατάχαμα. Ο κύκλος με τα ψωμιά εξοριζόταν στην απώτατη άκρη, καθώς οι φουρνάρισσες φημίζονταν για το φαρμακερό, άθυρο στόμα τους. Κοκκίνιζαν από ντροπή ακούγοντάς τες ακόμα και οι καραγωγείς, καθ’ ημάς νταλικέρηδες. Εσουρναν τα εξ αμάξης στους πελάτες, τους περνούσαν γενεές δεκατέσσερις, με ακατονόμαστες φράσεις που μνημονεύονται ως «αγοραία σκώμματα».
Συγκεντρωμένοι μονίμως στην Αγορά οι Αθηναίοι, συγκαλούσαν συνελεύσεις όποτε προέκυπταν έκτακτα θέματα. Εκεί γεννήθηκε η Δημοκρατία, από ’κεί εξαπλώθηκε η Φιλοσοφία, εκεί έλαμψαν τα φώτα του Πολιτισμού. Σήμερα βιώνουμε συνθήκες παγκόσμιας κατάπτωσης. Διασκορπισμένες στους πέντε ανέμους η οικονομία και η αγορά, στενάζουν στα χέρια ελάχιστων επιτήδειων που κυβερνούν τον πλανήτη με αδιαφάνεια και αναλγησία. Αυτό ακριβώς νομίζω ότι προσπάθησε να διορθώσει ο εξ απορρήτων Νίκος Παππάς, συγκεντρώνοντας ξανά το σύνολο της οικονομικής και εμπορικής ζωής σ’ έναν χώρο, στο Μαξίμου εν προκειμένω, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις επανάκαμψης της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού. Σαν γνήσιος αριστερός, μάλιστα, χρησιμοποίησε τον λαϊκό όρο «μαγαζί» και όχι τα κομψεπίκομψα αστικά «πολυκατάστημα» ή «οίκος»… της απωλείας.
