Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Χαρμολύπη
© Photostella | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χαρμολύπη

  • A-
  • A+

Προσφεύγω και σήμερα στο πόνημα του Κώστα Βλησίδη «Σπάνια κείμενα για το ρεμπέτικο 1929 - 1959» των εκδόσεων του Εικοστού Πρώτου, αλιεύοντας ανάλυση του Στρατή Μυριβήλη με θέμα την απαγόρευση του αμανέ, δημοσιευμένη στις 2 Δεκεμβρίου 1937 στη στήλη που διατηρούσε στην εφημερίδα «Η Εθνική». Ιδού:

Δεν υπάρχει τίποτε μελαγχολικώτερον από το να βλέπης ανθρώπους του λαού εν ευθυμία. Το λεγόμενον «γλέντι» είναι απλώς μία εύφημος έκφρασις. Στην πραγματικότητα πρόκειται περί πραγμάτων απολύτως πενθίμων. Μόλις ο Ελλην φθάση εις κατάστασιν «ευθυμίας», η συνοφρύωσις τρικυμίζει τη φάτσα του, τα βλέμματά του γίνονται απλανή, και κάπου κάπου περιφέρονται υπόπτως επάνω στα πρόσωπα των συνευθυμούντων, με την ελπίδα να συλλάβουν μίαν αφορμήν της περιποθήτου «παρεξηγήσεως». Ολοι είναι βλοσυροί, περίλυποι μέχρι θανάτου και αγέλαστοι. Και πίνουν το κρασί, σοβαροί και αποφασιστικοί, περίπου με τον ίδιον τρόπον με τον οποίον θα έπιε και ο Σωκράτης το κώνειον. [...]

Μόλις τα ντέρτια και τα βάσανα ποτισθούν δεόντως με κρασί ή ούζο, αχνίζουν, φουσκώνουν την καρδιά, διαλύονται εις ατμούς περιπαθείας και διονυσιακής θλίψεως, που γυρεύουν διέξοδον. Το μεράκι είναι η συνισταμένη όλων των θλιβερών περιπαθειών του Ελληνος. Είναι μία κατάστασις καταθλιπτική, που διαστέλλει τον αισθηματισμόν του και τα πάθη του εις δύναμιν εντάσεως πολλών ατμοσφαιρών. Και αυξάνει ολοένα η πίεσις μαζί με το μεράκι. Προσοχή λοιπόν. Κίνδυνος-θάνατος. Μην εγγίζετε για τ’ όνομα του Θεού. Η κατάστασις είναι κρίσιμος.

Τότε ακριβώς χρειάζεται μία δικλείς ασφαλιστική, από την οποίαν να ξεθυμάνη συρίζων ο περισσεύων ατμός, διά να μη γίνει η μοιραία έκρηξις. Οπως συμβαίνει στο καζάνι της μηχανής. Και η δικλείς υπάρχει. Είναι ο αμανές. Ανοίγει η γλωσσοθυρίς όταν τα γράδα ανεβούν εις τον βαθμόν του κινδύνου, και το περίσσιο μεράκι εξέρχεται φλογερόν, αχνίζον και καίον. «Ααααααααααααμααααννν!». Εσείς νομίζετε πως είναι μουσικόν επιφώνημα υπό μορφήν ατέρμονος κορώνας. Αγία η άγνοιά σας αλλά παύσατε να γελιέσθε. Αυτή η κραυγή εκ βαθέων, η πλήρης θλίψεως, άλγους, απογνώσεως, παραπόνου και βόγγου επιθανατίου, είναι οι περισσεύοντες ατμοί του μερακιού που διαφεύγουν από την ασφαλιστικήν δικλείδα.

Δοκιμάσατε αν σας βαστά, να πάτε την ώρα που ορύεται τον αμανέ του ένας μερακλής ευρισκόμενος εις το κέφι, να του φιμώσετε την τρομεράν αυτήν κραυγή. Δύο τινά θα συμβούν τότε αφεύκτως. Ή ο φιμωθείς θα διαρραγή εις εκατόν κομμάτια ως χειροβομβίς ή θα βγάλη την κουμπούρα του και θα σας φονεύση. Το ίδιο θα συμβή και όταν καταπιέσετε τον λέβητα μιας μηχανής, κλείνοντες την ασφαλιστικήν δικλείδα της. Η έκρηξις θα επέλθη ασφαλώς με την βεβαιότητα που έχουν οι φυσικοί νόμοι εις τας δυναμικάς εκδηλώσεις των.

Εξέλιπε εν έτει 2019 ο αμανές εξαιτίας της ως άνω απαγορεύσεως, ωστόσο φρονώ πως τα λαϊκά γλέντια στα οποία πρυτανεύουν τα ρεμπέτικα άσματα κορυφώνονται περίπου με πανομοιότυπη χαρμολύπη.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Οδύσσεια της διαψευσμένης ελπίδας
Ιδιαζόντως ειδεχθείς οι μέθοδοι των ανάξιων ηγεσιών των κομμουνιστικών κομμάτων, μου ήταν ήδη γνωστές. Ομως η πένα της Κατίνας Λατίφη μεταδίδει αλλιώτικη ζωντάνια και παραστατικότητα. Κατορθώνει να μετατρέψει...
Οδύσσεια της διαψευσμένης ελπίδας
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ονοματεπώνυμα
Η καθοδήγηση. Κομψός όρος, τον οποίον μετέρχεται η απανταχού Αριστερά για να περιγράψει την παντοδυναμία της ηγεσίας, την ανεξέλεγκτη και απόλυτη εξουσία που ασκούσε και εξακολουθεί ως έναν βαθμό να ασκεί σε...
Ονοματεπώνυμα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παράλληλοι βίοι
Μαχνό, Νέστωρ Ιβάνοβιτς και Λέων Νταβίντοβιτς Μπροναστάιν: δύο πρόσωπα που οι ζωές και η πολιτεία τους συνδέθηκε με την Οκτωβριανή Επανάσταση.
Παράλληλοι βίοι
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ψήστες στα χείλη
Τέλη Σεπτεμβρίου 1942, βαθιά μεσάνυχτα, τρία συμμαχικά αεροσκάφη πετούν πάνω απ’ τον ουρανό της Γκιώνας σε ύψος 9.000 ποδιών, για να μη γίνονται στόχος αντιαεροπορικών πυρών...
Ψήστες στα χείλη
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Το κατενάτσιο
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας ουδέποτε θα ζητούσε εξαίρεση από τα θρησκευτικά. Δεν εννοώ την ορθόδοξη κατήχηση, αλλά την ορθοδοξία του δόγματος το οποίο πρεσβεύει.
Το κατενάτσιο
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Φλόγινα φτερά
Καίτοι καταγόταν από την Κρήτη, γεννήθηκε τέτοιες μέρες του 1895 στην Πόλη, όπου φοίτησε στη Ζάππειο Σχολή. Δίπλα στο πατρικό της, Δώρα Μοάτσου, προστίθεται το 1929 το Βάρναλη, έπειτα από τον γάμο της με τον...
Φλόγινα φτερά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας