Προσφεύγω και σήμερα στο πόνημα του Κώστα Βλησίδη «Σπάνια κείμενα για το ρεμπέτικο 1929 – 1959» των εκδόσεων του Εικοστού Πρώτου, αλιεύοντας ανάλυση του Στρατή Μυριβήλη με θέμα την απαγόρευση του αμανέ, δημοσιευμένη στις 2 Δεκεμβρίου 1937 στη στήλη που διατηρούσε στην εφημερίδα «Η Εθνική». Ιδού:
Δεν υπάρχει τίποτε μελαγχολικώτερον από το να βλέπης ανθρώπους του λαού εν ευθυμία. Το λεγόμενον «γλέντι» είναι απλώς μία εύφημος έκφρασις. Στην πραγματικότητα πρόκειται περί πραγμάτων απολύτως πενθίμων. Μόλις ο Ελλην φθάση εις κατάστασιν «ευθυμίας», η συνοφρύωσις τρικυμίζει τη φάτσα του, τα βλέμματά του γίνονται απλανή, και κάπου κάπου περιφέρονται υπόπτως επάνω στα πρόσωπα των συνευθυμούντων, με την ελπίδα να συλλάβουν μίαν αφορμήν της περιποθήτου «παρεξηγήσεως». Ολοι είναι βλοσυροί, περίλυποι μέχρι θανάτου και αγέλαστοι. Και πίνουν το κρασί, σοβαροί και αποφασιστικοί, περίπου με τον ίδιον τρόπον με τον οποίον θα έπιε και ο Σωκράτης το κώνειον. […]
Μόλις τα ντέρτια και τα βάσανα ποτισθούν δεόντως με κρασί ή ούζο, αχνίζουν, φουσκώνουν την καρδιά, διαλύονται εις ατμούς περιπαθείας και διονυσιακής θλίψεως, που γυρεύουν διέξοδον. Το μεράκι είναι η συνισταμένη όλων των θλιβερών περιπαθειών του Ελληνος. Είναι μία κατάστασις καταθλιπτική, που διαστέλλει τον αισθηματισμόν του και τα πάθη του εις δύναμιν εντάσεως πολλών ατμοσφαιρών. Και αυξάνει ολοένα η πίεσις μαζί με το μεράκι. Προσοχή λοιπόν. Κίνδυνος-θάνατος. Μην εγγίζετε για τ’ όνομα του Θεού. Η κατάστασις είναι κρίσιμος.
Τότε ακριβώς χρειάζεται μία δικλείς ασφαλιστική, από την οποίαν να ξεθυμάνη συρίζων ο περισσεύων ατμός, διά να μη γίνει η μοιραία έκρηξις. Οπως συμβαίνει στο καζάνι της μηχανής. Και η δικλείς υπάρχει. Είναι ο αμανές. Ανοίγει η γλωσσοθυρίς όταν τα γράδα ανεβούν εις τον βαθμόν του κινδύνου, και το περίσσιο μεράκι εξέρχεται φλογερόν, αχνίζον και καίον. «Ααααααααααααμααααννν!». Εσείς νομίζετε πως είναι μουσικόν επιφώνημα υπό μορφήν ατέρμονος κορώνας. Αγία η άγνοιά σας αλλά παύσατε να γελιέσθε. Αυτή η κραυγή εκ βαθέων, η πλήρης θλίψεως, άλγους, απογνώσεως, παραπόνου και βόγγου επιθανατίου, είναι οι περισσεύοντες ατμοί του μερακιού που διαφεύγουν από την ασφαλιστικήν δικλείδα.
Δοκιμάσατε αν σας βαστά, να πάτε την ώρα που ορύεται τον αμανέ του ένας μερακλής ευρισκόμενος εις το κέφι, να του φιμώσετε την τρομεράν αυτήν κραυγή. Δύο τινά θα συμβούν τότε αφεύκτως. Ή ο φιμωθείς θα διαρραγή εις εκατόν κομμάτια ως χειροβομβίς ή θα βγάλη την κουμπούρα του και θα σας φονεύση. Το ίδιο θα συμβή και όταν καταπιέσετε τον λέβητα μιας μηχανής, κλείνοντες την ασφαλιστικήν δικλείδα της. Η έκρηξις θα επέλθη ασφαλώς με την βεβαιότητα που έχουν οι φυσικοί νόμοι εις τας δυναμικάς εκδηλώσεις των.
Εξέλιπε εν έτει 2019 ο αμανές εξαιτίας της ως άνω απαγορεύσεως, ωστόσο φρονώ πως τα λαϊκά γλέντια στα οποία πρυτανεύουν τα ρεμπέτικα άσματα κορυφώνονται περίπου με πανομοιότυπη χαρμολύπη.
