Αποθησαυρίσεις

Συμπληρώνονται τούτες τις μέρες πέντε χρόνια από τον πρόωρο θάνατο του Μιχαήλ Πρωτοψάλτη και το «Βιβλιοπέλαγος», ο εκδοτικός οίκος που ίδρυσε ο ίδιος, τιμά τη μνήμη του παρουσιάζοντας το βιβλίο «Οταν ο κόκκορας λαλούσε στο σκοτάδι… Ανθολογία αναρχικών κειμένων 1971-1978», με εισαγωγή, επιμέλεια και υπομνηματισμό του Μιχάλη, ο οποίος αποθησαύριζε επί δεκαετίες άρθρα από περιοδικά, προκηρύξεις, αφίσες, τρικάκια, προσωπικές μαρτυρίες, ποιήματα και ό,τι άλλο σχετικό με την αναρχία μπορεί κανείς να φανταστεί. Πρόκειται για τόμο 550 σελίδων με σπάνιο όσο και πλούσιο υλικό που αναδεικνύει την εντυπωσιακή πολυμορφία και επινοητικότητα της αναρχικής σκέψης και δράσης και ταυτοχρόνως σπάει τον μύθο ότι το σύγχρονο ελληνικό αναρχικό κίνημα θεμελιώθηκε κατά τη διάρκεια των ’80s.

Παρότι σπούδασε φυσική, ο Πρωτοψάλτης υπήρξε εκδότης εξ ιδιοσυγκρασίας. Σε νεαρότατη ηλικία, περί τα μέσα του ’70, τύπωνε το θρυλικό περιοδικό «Ο κόκκορας που λαλεί στο σκοτάδι» και τα χρόνια του ’80 «Τα άνθη του κακού». Αργότερα δημιούργησε τον οίκο «Βιβλιόπολις», αλλά, καθώς αρεσκόταν να αρμενίζει με το φουσκωτό του σε αχαρτογράφητα νερά, τον μετονόμασε σε «Βιβλιοπέλαγος». Η παρουσίαση του βιβλίου του γίνεται απόψε στις 20.00 στον Κοινωνικό Χώρο Nosotros (Θεμιστοκλέους 66, Εξάρχεια). Ο μουσικός Βασίλης Σπυρόπουλος, ο μεταφραστής Νίκος Πρατσίνης και ο εκδότης Νίκος Κατσιαούνης θα κάνουν σύντομες εισηγήσεις και θα ακολουθήσει συζήτηση μακράς διαρκείας, αφού πολλοί από τους παρευρισκόμενους θα θυμηθούν τα νιάτα τους στις ως άνω σελίδες. Σπεύδω να σας προϊδεάσω, αντιγράφοντας χαρακτηριστικούς στίχους που περιέχονται στο πόνημα:

Δεν κλείσαμε τα μάτια μας/ λοιπόν, στην Ινδοκίνα./ Μείναμε ζωντανοί, να δούμε τη συνέχεια./ Μείναμ’ εμείς, ο Michel, ο Kader, ο Germain./ Το βράδυ ανάβουμε φωτιές στην ερημιά, ζητώντας/ να ζεστάνουμε τη νύχτα…/ Στρίβουμε σε καλαμποκόφυλλα καπνό, μιλάμε για γυναίκες,/ τρώμε καραμέλες για το βήχα./ Με τις καρδιές μας κάπου στο Κονγκό ή στη Μπιάφρα,/ με το μυαλό μας στου πολέμου τις φωτιές,/ στη σφαίρα που στο τέλος δεν μας βρήκε./ Ομως αργούν να κλείσουν οι πληγές μας/ και ο Νικόλας βρίσκεται κλεισμένος στη Σεβίλλη/ και ο Δημήτρης στου Αβέρωφ/ κι ο Dick σαπίζει μακριά στην εξορία./ Αν ήτανε να ζήσουμε μονάχοι, σ’ ένα κοινόβιο/ σαν μια μαντρωμένη ορδή λύκων… [Βασίλης Καραπλής, 1972].

(…) Συγχώρεσέ μας Κάρολε για την αυτοκτονία μας!/ οι αύρες στέλνουν δακρυγόνα τα κόμματα κατάθλιψη/ τα θέατρα αφήνουν όλους στην ησυχία τους/ οι διαδηλώσεις αγανακτούν τη φαντασία/ ο Λένιν είναι τώρα μια μούμια/ η κατανάλωση νεκρή παραδίνεται στα χέρια των ληστών/ το μουσείο αχρήστων αντικειμένων/ δε φεγγοβολάει τη νύχτα/ τα πορνό μαγνητίζουν τους ψηφοφόρους/ οι κάλπες ρουφάνε τους τρομαγμένους/ αφήστε τα νοικοκυριά/ και περάστε στη ζωή για τα καλά/ δεν υπάρχει τίποτα/ κι απ’ το τίποτα θα βγουν τα πάντα… [Κωστής Τριανταφύλλου, 1974].