Για έντιμους συμβιβασμούς μιλούν συνήθως οι ηττημένοι· οι νικητές υπαγορεύουν απλώς τους όρους. Στο χαλάρωμα της θηλιάς, το ξέσφιγμα της μέγγενης και το λασκάρισμα του κλοιού αναφέρονται οι κατάδικοι· οι ελεύθεροι έχουν κόψει ήδη τον γόρδιο δεσμό. Ισχυριζόταν ο Μαχάτμα Γκάντι πως «ένα “όχι” που βγαίνει από μια βαθιά πεποίθηση είναι πολύ καλύτερο και πιο μεγαλειώδες από ένα “ναι” που λέγεται για να ευχαριστήσει ή, χειρότερα, για να αποφύγει φασαρίες».
Εφαρμόζοντας την εκκεντρική στρατηγική της μη βίας, ο Ινδός ηγέτης προκάλεσε μία απ’ τις μεγαλύτερες επαναστάσεις του προηγούμενου αιώνα, κατατρόπωσε την παντοδύναμη βρετανική αυτοκρατορία, άλλαξε τη ροή της Ιστορίας. Η αριστερή ελληνική κυβέρνηση, αντιθέτως, προσπαθεί, σε συνεννόηση με τους δανειστές, να γεφυρώσει την άβυσσο που δημιούργησαν οι ίδιοι. Και δεν το κρύβει. Υποσχέθηκε, προκειμένου να εκλεγεί, την παραμονή της χώρας στο ευρώ και ταυτόχρονα την υλοποίηση ενός γενναίου προγράμματος που θα αντιμετωπίσει την ανθρωπιστική κρίση, θα απεγκλωβίσει την οικονομία από τον υφεσιακό μονόδρομο, θα αυξήσει μισθούς και συντάξεις, θα καταργήσει εν ολίγοις τη λογική και τις πολιτικές των μνημονίων.
Φέρνω στον νου μου τις τελευταίες μέρες του πιο ζεστού, εξαιτίας του πολιτικού θερμομέτρου, Γενάρη των τελευταίων ετών. Τον ορμητικό Αλέξη Τσίπρα να αφήνει λουλούδια στο μνημείο των εκτελεσθέντων από τους Γερμανούς στην Καισαριανή. Τους υπουργούς να κατηφορίζουν σάμπως σε πανηγύρι την Ηρώδου Αττικού για να ορκιστούν στο Προεδρικό Μέγαρο. Τις πρώτες κουβέντες τους: «Επιστρέφουν οι 595 καθαρίστριες», «Τα λιμάνια και τα αεροδρόμια δεν πωλούνται», «Επαναπροσλαμβάνονται οι, ελέω μνημονίου, απολυμένοι του Δημοσίου», «Διά παντός εξορισμός της τρόικας».
Υστερα το περιλάλητο «ουάου» του Βαρουφάκη που εξόργισε τον πολύ Ντάισελμπλουμ, ο οποίος δεν έβρισκε την πόρτα να φύγει. Κατόπιν τις προγραμματικές δηλώσεις του πρωθυπουργού. Κι έπειτα ήρθε η διαπραγμάτευση. Στις Βρυξέλλες οι δικοί μας δεν ήθελαν να δουν ούτε ζωγραφιστούς τους τροϊκανούς ή ν’ ακούσουν τον όρο «υφιστάμενο πρόγραμμα», που παραπέμπει στο απεχθές μνημόνιο.
Ραδιούργες, παλιές καραβάνες οι Ευρωπαίοι πολιτικοί είναι ικανοί να σε τυλίξουν στο δίχτυ μιας περίτεχνης διατύπωσης και να σπαρταράς σαν ψάρι στη στεριά. Η τρόικα μετεβλήθη αίφνης σε «θεσμούς». Ακούγεται πιο δημοκρατικό, αλλά και «Τρίο Μπελκάντο» να την έλεγες, πάλι από το ΔΝΤ, την Κομισιόν και την ΕΚΤ θα απαρτιζόταν, αφιλότιμοι φορείς που το ‘χουν χούι να αξιώνουν την πιστή εφαρμογή των μέτρων που επιβάλλουν κι αν δεν τη βρουν του γούστου τους πάει περίπατο το μπαγιόκο που επισείουν σαν καρότο και μαστίγιο μαζί.
Αναντίρρητα η φράση «συνέχιση της δανειακής σύμβασης» φαντάζει ανεκτή και απενοχοποιημένη, έλα μου όμως που συνδέεται άρρηκτα με τα μνημόνια. Τι ‘ναι ο κάβουρας, τι ‘ναι το ζουμί του. Η ευρωζώνη επινοήθηκε για να απομυζά ο πλούσιος ευρωπαϊκός Βοράς τον ταλαίπωρο Νότο και το κανονιστικό της πλαίσιο καθορίζεται από τους Γερμανούς. Ελπίζουμε όλοι να ευοδωθούν οι στόχοι της κυβέρνησης, που δεν βλάπτει να γνωρίζει ότι «ο συμβιβασμός είναι καλή ομπρέλα, αλλά κακή στέγη» καταπώς έλεγε πριν από 150 χρόνια ο Τζέιμς Ράσελ Λόουελ. Σύμφωνα βεβαίως με τον Αντενάουερ, «ένας σίγουρος τρόπος για να κατευνάσεις μια τίγρη είναι να αφήσεις να σε καταβροχθίσει». Οψόμεθα!
