Υπάρχουν ατυχήματα, δυστυχήματα και εγκλήματα. Η κλίμακα είναι και υποκειμενική (από τη σκοπιά που το βλέπει κανείς), αλλά και αντικειμενική (με βάση τις πραγματικές συνθήκες, τουλάχιστον όσες διακρίνονται με «γυμνό μάτι»). Αν ακολουθήσει κανείς το νήμα που οδηγεί στον θάνατο του αρχιτεχνίτη στη Βαριά Συντήρηση στη γραμμή 1 του μετρό (πρώην ΗΣΑΠ) Νίκου Βάρδα, όπως το περιγράφει στη χθεσινή «Συντακτών» ο Αρης Χατζηγεωργίου: «Λάθη, εγκατάλειψη και “εκπτώσεις” στην ασφάλεια», αλλά και σε όσα άλλα ρεπορτάζ διέτρεξα, καταλήγει σε δύο… μετοχές: προδιαγεγραμμένο ή, στην καλύτερη περίπτωση, αναμενόμενο.
Ομως από όλο το ρεπορτάζ, θέλω να σταθώ στο τέλος του, στο κλείσιμο· ένα θλιβερό φινάλε που, πέρα από λάθη, ελλείψεις, παραλείψεις, ελλείμματα και ό,τι άλλο υφαίνει αυτό το μακάβριο νήμα θανάτου και κάνει την απώλεια μιας ζωής προδιαγεγραμμένη ή αναμενόμενη, είναι και κριτήριο, πιστεύω, ανθρωπιάς, αλλά και πειστήριο ακαταμάχητο: «Αίσθηση προκάλεσε και το γεγονός», καταλήγει ο συνάδελφος, «ότι ο λαλίστατος αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κ. Κυρανάκης δεν προχώρησε σε καμία ανακοίνωση, ούτε καν ως συλλυπητήρια, για το συμβάν». Υπάρχει μια λαϊκή έκφραση για τους κατά τα άλλα λαλίστατους σε ανάλογες περιπτώσεις: Κατάπιε τη γλώσσα του.
Το ότι όλοι οι Ελληνες –το βλέπουμε είτε δεν το βλέπουμε, είτε κάνουμε πως δεν το βλέπουμε– είμαστε αυτόπτες είτε παθόντες μάρτυρες μιας διάλυσης και μιας κατεδάφισης, όποιο τομέα και να εξετάσεις, με όποια υπηρεσία και να συναλλαχθείς, σε όποια… τεχνητή νοημοσύνη και αν σε παραπέμψουν, είναι φως φανάρι. Στη θεωρία του χάους, μια πεταλούδα, λένε, που πετάει στην Κίνα μπορεί να προκαλέσει σεισμό στα… Κάτω Πετράλωνα! Για τις επιπτώσεις του θανάτου του αρχιτεχνίτη στο κυκλοφοριακό της Αθήνας –που τις έζησα προσωπικά– θα αναφερθώ σε επόμενο σημείωμα. Ομως, αλίμονο, το θέμα τού πώς νιώθει κανείς το πένθος είναι στη διάκριση του καθενός. Το πένθος ή το νιώθεις ή δεν το νιώθεις…
