Μη χάσουμε τον άνθρωπο…

Λευτέρωσα όσο χώρο μπορούσα πάνω στο γραφείο. Αδιαχώρητο. Θυμήθηκα –απίθανοι οι συνειρμοί της σκέψης!– από τον χώρο και το αδιαχώρητο, την Παναγία της Χώρας· εξαίρετο βυζαντινό μνημείο, μονή και ναός περίτεχνης αγιογράφησης από τον βίο της Παναγίας στην Πόλη· την επισκέφτηκα προ πολλών ετών. Θυμάμαι την επιγραφή: «Παναγία της Χώρας του Αχώρητου»· θνητή που γέννησε θεό· αυτόν που δεν χωράει στον χώρο, γιατί ο ίδιος είναι και χώρος και χρόνος και τα πάντα.

Είχα εντυπωσιαστεί από το θρησκευτικό έτυμο. Σκέφτηκα πως κάπως έτσι είμαστε και οι άνθρωποι στα όνειρά μας· άτακτοι, αναρχικοί (ή… άναρχοι)· μιας και πιάσαμε τα θρησκευτικά… αχώρητοι. Υπάρχει η λέξη στο αρχαιοελληνικό λεξικό του Σακελλαρίου, μόνο που τη δίνει μεταγενέστερη: αυτός που δεν μπορεί να χωρέσει: ον τις δεν δύναται να χωρήση.

Υπάρχει όμως στην ίδια γειτονιά και συγγενής λέξη που τη δίνει ο Ησύχιος ο Αλεξανδρεύς (μέγιστος γραμματικός και λεξικογράφος, Αλεξανδρινός, 5ος αιώνας μ.Χ.), η λέξη άχωρος· εν κατάρα λέγεται, ο καταραμένος, ο μήτε τάξιν βίου μήτε κατάστασιν οικίας έχων. Κατήντησα σχεδόν ανέστιος και πένης, θα πει 15 αιώνες μετά άλλος μεγάλος Αλεξανδρινός. Να έρθουμε και στα σημερινά, στους μήτε τάξιν βίου μήτε κατάστασιν οικίας έχοντες, στους άστεγους, τους homeless, τους άχωρους, στο πεζοδρόμιο, στο πάρκο, στην είσοδο ακατοίκητης πολυκατοικίας που τους προσπερνάμε, αν κάπου, ασυναίσθητα έστω, δεν τους αποστρεφόμαστε.

Τους είδα, πρώτη Κυριακή μετά τις διακοπές, περπατώντας την πόλη. Εναν, μεσημέρι, στα σκαλιά εισόδου πολυκατοικίας στην Ιπποκράτους. Αλλον, στο πάρκο της Ριζάρη. Οπου και ανατρίχιασα: κοιμόταν μπροστά σε παγκάκι, σε στάση εμβρυακή, όλα του τα υπάρχοντα –μήτε τάξιν βίου…– χύμα, κάτω από το παγκάκι. Το συγκλονιστικό: προφανώς λόγω ζέστης είχε ξεσκεπάσει τα οπίσθια. Φορούσε… πάμπερ! Το μυαλό μου πάει στον Πλεύρη και στον νόμο του για μετανάστες. Προς θεού, μη χάσουμε από μέσα μας τον άνθρωπο!…