Αγνοώ πώς… αλλά παραδόξως έχω πρόσβαση στο Ιντερνετ. Ειδοποιήθηκα μέσω οθόνης του laptop ότι κάτι συμβαίνει· περίπου: «ανοίξαμε και σας περιμένουμε…». Μου είχαν δώσει από το ξενοδοχείο ένα χαρτάκι με κωδικούς, για την περίπτωση που… κ.λπ. Πάτησα τα αντίστοιχα πλήκτρα, ό,τι μου ζητούσαν ή υπέθετα ότι μου ζητάνε! Βγήκαν όλα μια χαρά, με επιμονή και την υπομονή στα όρια εκρήξεως! Ολα αυτά εκτελώντας οδηγίες στα… ισπανικά παρακαλώ, που το μόνο ισπανικό που ξέρω είναι η… κατσαρίδα: cucaracha, από το γνωστό μεξικάνικο τραγούδι, νομίζω σατιρικό, που άκουγα χθες, στη μεγάλη πλατεία της Επανάστασης, στην Αβάνα, να το κορνάρει κυανόλευκη Μπιούικ (Μπουΐκ τις λέγαμε παιδιά) καμπριολέ, για φιγούρα ή προς άγραν πελατών.
Από τις βασικές τουριστικές ατραξιόν στην Κούβα είναι η αυτοκινητάδα στην Αβάνα με τις πολύχρωμες αμερικάνικες λιμουζίνες της δεκαετίας του ’50. Οι οδηγοί τους (και ιδιοκτήτες τους) μπορεί να μην μπορούν ή να μη θέλουν να βγουν από την Κούβα, αλλά κυκλοφορούν, με τις λιμουζίνες τους, ανά την οικουμένη σε εφημερίδες, περιοδικά και βίντεο-ντοκιμαντέρ.
Κάνουν δε πιάτσα, εξ όσων είδα και εννόησα, είτε στην πιάτσα (πλατεία) των Αρμάτων, παλιά πόλη, είτε στην πλατεία Επανάστασης, νέα πόλη, όπου εκφωνούσε ο Κάστρο τους πύρινους λόγους του, διάρκειας… μεροκάματου και όπου δεσπόζει το επιβλητικό μνημείο του Χοσέ Μαρτί του ελευθερωτή. Αντίκρυ, σχεδιασμένα σε μονοκοντυλιά μεγάλα πορτρέτα δύο εμβληματικών μορφών της επανάστασης: του Καμίλο Σιενφουέγος, που χάθηκε στα 27 του, 28 Οκτωβρίου 1959, πετώντας νύχτα με ελαφρύ αεροπλάνο πάνω από τον Ατλαντικό, και του Ερνέστο Γκεβάρα, του Τσε, που σκοτώθηκε με συντρόφους του στη Βολιβία, 9 Οκτωβρίου 1967, στα 39 του.
Και των δύο οι θάνατοι άφησαν αιωρούμενα ερωτήματα πολλών διαστάσεων. Επί των οποίων πλέον μόνον εικασίες επιτρέπονται. Ισως και κάποιοι προβληματισμοί για αναγνώστες εξαιρετικά απαιτητικούς. Εμφιλοχωρεί και ο θρύλος σε επαναστάτες που πεθαίνουν νέοι…
