Ούτε πολλά κεράσια ούτε μικρό καλάθι

Μια συμφωνία, προκαταρκτική και τίποτα περισσότερο, είναι η συμφωνία που συνομολόγησαν προχθές, όσο και όπως συνομολόγησαν, η κυβέρνηση, διά του πρωθυπουργού, και η Εκκλησία, διά του αρχιεπισκόπου. Μια συμφωνία μάλιστα που, όπως σημειώνεται στη χθεσινή «Εφ.Συν.», «οι συνθήκες και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της έχουν μεγάλο βάθος χρόνου».

Ούτε πολλά κεράσια, επομένως, ακούσαμε, ώστε αναλόγως να εφοδιαστούμε με μεγάλο (επί παχυλών υποσχέσεων) καλάθι ή μικρό (επί απατηλών). Δεν υπήρξαν καν υποσχέσεις. Ισως αυτό είναι και το πιο ενδιαφέρον, ως ειλικρινές: δεν δόθηκαν υποσχέσεις. Διατυπώθηκαν μόνο κάποιες αόριστες διαβεβαιώσεις, ανέξοδες ευχές (καλό κάνουν, κανένα δεν βλάπτουν) και, ίσως, ελπίδες κάποιων, εν ευθέτω χρόνω, ρυθμίσεων αμοιβαίου οφέλους κράτους (Δημοσίου) και Εκκλησίας.

Καλό ή κακό, που ούτε το ένα ούτε το άλλο είναι για την ώρα, αφού πρόκειται για απαρχή κάποιου που θα προκύψει, αυτό θα φανεί στο μέλλον. Αν αυτή η προκαταρκτική συμφωνία αποτελεί, «από συστάσεως ελληνικού κράτους», «πρώτο βήμα εξορθολογισμού σχέσεων» Εκκλησίας – Πολιτείας, «με χαρακτήρα ιστορικού συμβιβασμού», καθώς τα δύο μέρη «αντιλαμβάνονται τις ανάγκες των καιρών», με όλο τον σεβασμό, αυτό δεν το είδα σε όσα δημοσιεύτηκαν.

Είδα μόνο θέσεις, απόψεις, συγκλίσεις, αποκλίσεις σ’ ένα σχέδιο συμφωνίας που εξετάζει κυρίως και πρωτίστως το οικονομικό μέρος των σχέσεων (εκκλησιαστική περιουσία, μισθοδοσία κληρικών κ.λπ.). Ενώ δεν θίγεται καν –τουλάχιστον στα «Δεκαπέντε σημεία της νέας σχέσης»– η κοινωνική και ιδεολογική καθοριστική παρουσία και ανάμιξη της Εκκλησίας στη ζωή (και τον θάνατο) των Ελλήνων. Αν δεν είμαι αδιάκριτος, αυτά (ιδίως τα παραλειπόμενα και παρασιωπώμενα) δεν συνιστούν και πολύ διακριτούς ρόλους. Θα περιμένουμε πάντως. Οπως περιμέναμε και επί υπουργίας Τρίτση. Το κακό είναι να σου «πουλάνε» επαναλήψεις για πρωτοτυπίες.