Η Αντίσταση στην Αθήνα,74 χρόνια μετά

Ανατίναξη από νέους της ΠΕΑΝ (Πανελλήνιος Ενωσις Αγωνιζομένων Νέων), 22 Σεπτεμβρίου 1942, των γραφείων της φιλοναζιστικής ΕΣΠΟ, Πατησίων και Γλάδστωνος· σε τραγική επικαιρότητα με τον πρόσφατο, 21 Σεπτεμβρίου, αποτρόπαιο θάνατο του Ζακ Κωστόπουλου.

Ογκώδης διαδήλωση της 5ης Μαρτίου 1943, οργανωμένη από το ΕΑΜ, που απέτρεψε πολιτική επιστράτευση 80.000 Ελλήνων σε αναγκαστική εργασία στα εργοστάσια της ναζιστικής Γερμανίας. Η μαζικότερη όλων και πιο αιματηρή διαδήλωση της 22ας Ιουλίου 1943, για να μην επεκταθεί κι άλλο η βουλγαρική κατοχή στη Μακεδονία. Μάχη της Καλλιθέας, 24 Ιουλίου 1944. Μπλόκο της Κοκκινιάς, 24 Σεπτεμβρίου 1944.

Πλάι σ’ αυτές τις κορυφαίες στιγμές της Εθνικής Αντίστασης στην πρωτεύουσα, το λεύκωμα «14 Ιστορίες Αντίστασης», έκδοση: Ιδρυμα Βουλής, Περιφέρεια Αττικής, Δήμος Αθηναίων, Γενικά Αρχεία του Κράτους και ΕΡΤ, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «12 Οκτωβρίου 1944 – Η Αθήνα Ελεύθερη», περιλαμβάνει κάποιες «μικρές» Ιστορίες, ταπεινή συμβολή στη μέγιστη προσπάθεια διάσωσης της εθνικής μνήμης. Είδαμε προχθές τα νέα προγράμματα σπουδών στο μάθημα της Ιστορίας που φιλοδοξούν την αναβάθμισή του. Είθε.

Από τις «μικρές» Ιστορίες, στάθηκα λίγο, ως 47 χρόνια Παγκρατιώτης, στην τιτλοφορούμενη: «Το Γυμνάσιο Παγκρατίου στην Αντίσταση». Μοναδικό τότε Γυμνάσιο των ανατολικών συνοικιών: Παγκράτι, Γούβα (Αγιος Αρτέμιος σήμερα), Καισαριανή, Βύρωνας. Στη Σπύρου Μερκούρη, απέναντι από το Αλσος, όπου στεγάζονταν τα 7ο Γυμνάσιο Αρρένων και 4ο Θηλέων.

Εκατοντάδες μαθητές και μαθήτριες, πολλοί και πολλές οργανωμένοι σε ΕΠΟΝ, αργότερα σε ΕΑΜ, ΕΛΑΣ· ανάμεσά τους οι Μάνος Χατζιδάκις και Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Είκοσι απ’ αυτά τα παιδιά σκοτώθηκαν σε μάχες. Κορυφαία τους εκδήλωση –τόλμημα αδιανόητο: οργάνωση παρέλασης του ΕΛΑΣ στην κεντρική οδό του Βύρωνα, 27 Σεπτεμβρίου 1943, επέτειο ίδρυσης του ΕΑΜ. Η μνήμη δεν είναι ένα άδειο σπίτι!